Hôm nay,  

Cho Hết Nửa Đời Sau...

27/10/201200:00:00(Xem: 7524)
Ngồi lại bên nhau.

Cách đây trên dưới 35 năm. Coi như một phần ba thế kỷ, tại miền Bắc California anh em chúng tôi gặp nhau. Cấp bậc và chức tước bỏ lại sau lưng. Tuổi tác sàn sàn như nhau. Chúng tôi là những ai ? Tôi là Vũ văn Lộc. Có bác Mã sanh Nhơn, có nhạc sĩ Anh Việt Trần văn Trọng. Ba anh em cùng làm cho học khu San Jose. Chức vụ cố vấn thì to lắm nhưng thực sự chỉ ăn lương phụ giáo nửa ngày.

Đi lên phía San Francisco anh em lại gặp các bạn Huỳnh Khắc Minh, Nguyễn Thanh Tâm ngồi chung với Trần Ngọc Nhuận. Ở San Jose còn có cả Nguyễn Xuân Phác và Đỗ Ngọc Phú. Tại ngay cơ quan IRCC nơi tôi làm việc chính sau cái job học khu, còn có các bạn Nguyễn Xuân Kỳ, Vũ Khiêm, Lê Đình Lãm, Phan Thế Ngọc, Phan Tùng Mai, Đinh thành Châu, Nguyễn Hữu Thống, Yklong Adrong .. toàn là những tên tuổi của thời dĩ vãng… Rồi bác sĩ Trần xuân Ninh vượt biên vừa tới. Các bạn không quân, hải quân, nhẩy dù và bạn cùng khóa. Và phải kể đến bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh. Có thể tôi còn quên một số anh em nhưng hôm nay xin kể riêng chuyện bác Tuấn Anh. Vì bác vừa từ xa về chưa kịp gặp anh em, đã lại đi thật xa.Cũng như nhiều bạn khác đã đi từ lâu.
bac_si_tuan_anh_di_anh_trai_ty_nan_thoi_xua
Hàng trên: Từ trái, di ảnh Bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh; Hình tỵ nạn Tuấn Anh thứ ba, tay phải. Hàng dưới: hình sinh viên Tuấn Anh bên trái, hàng đứng thứ ba.
Vào thời kỳ 75-80 quả thực là chưa ai ổn định. Nhà thì ở thuê, phần sống bằng trợ cấp. Đi làm lương ba cọc ba đồng. Tinh thần còn giao động. Chúng tôi lập hội cựu chiến sĩ, cũng có quốc ca quốc kỳ nhưng đường lối hợp tác với Mỹ và đương đầu với cộng sản thì còn phức tạp. Tuy chính trị chưa sáng tỏ, nhưng tổ chức biểu tình chống Cộng thì đã hăng say lắm.

Thời đó người Mỹ địa phương chẳng biết rõ quốc cộng Việt Nam ra sao. Phe phản chiến vịnh Cựu Kim Sơn đầu độc người dân Cali nên họ rất khâm phục cộng sản Hà Nội. Phe ta thì anh em ở lại bị tù đày nên các chiến hữu tại Hoa Kỳ họp mặt cũng có phần mang nặng hình ảnh lưu vong như bài thơ Hồ Trường của Nguyễn Bá Trác ngày xưa. Đó cũng là thời kỳ Nguyễn Tuấn Anh và Trần Xuân Ninh vượt biên đến với anh em đem theo ngọn lửa đấu tranh hết sức quyết liệt.

Cho hết nửa đời sau...

Giữa hoàn cảnh đó, tạp chí Bút Lửa của Cao Tần phát hành đăng những bài thơ vô cùng cảm khái. Thơ có câu rằng:

Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau?

Bài thơ này có những đoạn mở đầu rất nản chí anh hùng, nhưng thấm thía. Anh em chúng tôi họp mặt mà thi sĩ lại tả như thế này.

Dăm thằng khùng họp nhau bàn chuyện lớn,
Gánh sơn hà toan chất thử lên vai.
Chuyện binh lửa anh em chừng cũng ớn,
Dọn tinh thần: cưa nhẹ đỡ ba chai ...
bac_si_tuan_anh_kinh_den_hop_benh_vien_bua_tiec_cuoi
Hàng trên: Hình BS Tuấn Anh đeo kính đen đứng giữa, nói chuyện. Hàng dưới: trái, Bác sĩ Tuấn Anh hội họp tại bệnh viện; phải, Bác sĩ Tuấn Anh dự đêm Việt Museum San Jose, hình cuối cùng.
Thực vậy, anh em chúng tôi trên dưới 40 tuổi. Phần lớn có 20 năm làm tuổi trẻ và 20 năm trao thân gởi phận cho quân đội suốt 2 nền Cộng Hòa miền Nam. Bây giờ vào đất Mỹ với tư cách kẻ bại trận và Anh ngữ ăn đong. Rõ ràng là những kẻ mà Vũ hoàng Chương đã viết : Đầu thai nhầm thế kỷ. Xem ra đám anh em chạy 75 tuy họp đoàn nhưng vẫn còn loạng quạng. Đến 78-80 cánh vượt biên chèo thuyền qua với tinh thần mạnh mẽ bèn lôi kéo anh em.

Trong giai đoạn đó chúng tôi tổ chức ra quân ngày 5 tháng 7-1980 biểu tình chống Hà Văn Lâu đại sứ Hà Nội tại Liên Hiệp Quốc. Tay này về nói chuyện tại đại học Berkley. Qua tháng 6-81 tôi tổ chức ngày quân lực lần đầu tiên tại San Jose. Mới đây anh Bùi Đức Lạc nhắc lại kỳ đó chúng ta làm ở nhà thờ cha Bích. Trong cả hai lần, anh em họp mặt đều có bác sĩ Tuấn Anh tham dự. Cùng với Trần Xuân Ninh, Tuấn Anh là các bác sĩ thuyền nhân đợt đầu đến bến tự do và tham dự đấu tranh ngay tức thời.

Bác sĩ Tuấn Anh, vài nét về cuộc đời.

Chúng tôi gặp nhau lần đầu là thời gian ông làm tại phòng ngoại chẩn trung ương ở Sài Gòn thập niên 70. Nhưng cũng chẳng còn nhớ được bao nhiêu. Đại tá Hà Mai Việt từ Texas kể lại rằng ngày xưa có hô hào anh em thiết giáp bên Gia Định bỏ phiếu cho liên danh bác sĩ Tuấn Anh khi ông ra tranh cử dân biểu. Rồi chúng tôi có dịp ngồi bên nhau kỳ biểu tình ở Berkeley năm 80 cho đến ngày quân lực 81 tại San Jose.

Hơn 25 năm sau anh em mới gặp lại tại Bắc California vào dịp đại hội y nha dược khoa. Sau cùng, hai tháng qua gặp lại bác sĩ Tuấn Anh từ miền Louisiania về Cali nghỉ hưu. Anh em có dịp ôn lại chuyện cũ. Rồi bỗng ông ra đi gấp rút, nhưng rất nhẹ nhàng. Bao nhiêu chuyện cũ chưa kể hết. Tuấn Anh thường nói, ba hồi còi gọi là ta lên tầu. Sẵn sàng về nơi vĩnh cửu. Gia đình bác Anh vượt biên nên chẳng đem được tài liệu về tiểu sử và hình ảnh. Tôi bèn hỏi anh em và được biết thêm vài nét về cuộc đời. Đại tá Nguyễn Mạnh Đĩnh là bạn học thuở nhỏ nói về thời trung học ở Hà Nội.

Bác sĩ Vũ Quí Đài cho tin tức về thời gian cả 2 người học năm thứ nhất y khoa ngoài Bắc rồi di cư vào tiếp tục tại y khoa Saigon. Bác sĩ Nguyễn Hoàng Hải lục ra được 2 tấm hình. Bức hình rất quý của các sinh viên y khoa đại học Saigon mà còn nhận ra chàng tuổi trẻ Tuấn Anh đứng hàng thứ ba từ cánh trái.

Đây là đợt bác sĩ đàn anh của trường y khoa đệ nhất cộng hòa. Một số hiếm hoi ngày nay còn lại tại Nam Cali và riêng tại San Jose chỉ có 2 cựu sinh viên Vũ Quí Đài và Nguyễn Tuấn Anh. Bức hình kỷ niệm mới tìm thấy là thời gian bên trại tỵ nạn.

Nhắc đến những ngày đấu tranh đầu tiên ở miền Bắc, giáo sư Bùi văn Phú gửi đến bức hình anh em ta tổ chức biểu tình chống đại sứ Hà Văn Lâu tháng 7-1980 Bác sĩ Anh với tư cách là thuyền nhân mới đến bến tự do đang cầm micro pin nói chuyện với anh em. Hình ảnh của cuộc biểu tình 32 năm về trước hết sức đặc biệt.

Tiếp theo là 28 năm làm việc tại Jackson cũng còn được tấm hình ngồi chủ tọa tại nhà thương.

Ngày chủ nhật 7 tháng 10-2012 vừa qua bác Tuấn Anh nể lời mời của chúng tôi nên dù còn hơi mệt nhưng đã vui vẻ đến dự đêm bảo tàng tại Việt Museum. Bác đã ngồi xem các em thiếu nhi Việt Nam hát quốc ca, biểu diễn vỹ cầm và vũ dân tộc.Chúng tôi có được tấm hình cuối cùng của bác.

Những bức hình từ thời trung học đến trường y năm 1955. Hình bên trại tỵ nạn, hình biểu tình năm 1980, kỷ niệm 28 năm ở Jackson và cho đến hình chụp tại Museum 2012. Bác sĩ Tuấn Anh đều chưa từng nhìn thấy. Toàn là của thân hữu góp nhặt.Những hình ảnh vô giá của ông để lại cho mọi người. Đó chính là ý nghiã của tình bằng hữu trong cuộc đời bác Tuấn Anh.Từ bên Pháp bác sĩ Hoàng Cơ Lân không có hình ảnh để gửi về nhưng có lời tâm tình cảm động. Ông Lân viết rằng kỳ trước có lên tiếng phàn nàn anh em trí thức Việt Nam vì thiếu nhiệt tâm đã góp phần làm mất nước. Một số đồng nghiệp bất bình phản đối. Chỉ duy có Tuấn Anh lên tiếng bênh vực ông y sĩ nhẩy dù Paris. Vì vậy ông Hoàng cơ Lân thương tiếc tri kỷ Nguyễn Tuấn Anh biết chừng nào. Xa xôi nhất, từ Úc châu, Võ đại Tôn gửi lời phân ưu cùng tang quyến cùng một lần với nhiều thân hữu từ bốn phưong trời.

28 năm dài tại Jackson.

Trong câu chuyện hàn huyên 2 tháng trước, anh em nhắc đến thời kỳ trước 75 nhưng chúng tôi chưa kịp hỏi đến thời gian dài 28 năm bác sĩ làm việc bên Louisiana.

Bây giờ tôi phải tìm hiểu riêng mới thấy được. Ông bà có 4 con đều sống tại California. Hoàn cảnh đưa đẩy bác Tuấn Anh sau khi thi xong bằng bác sĩ tại Hoa Kỳ đã được tuyển dụng vào làm cho chính phủ. Ông là giám đốc điều trị cho 1 nhà thương dành cho các phạm nhân có bệnh tâm thần. Ông bà ở nhà chính phủ, bước qua đường là đến nơi làm việc, công việc hết sức bình dị và đơn giản. Bệnh tâm thần có bác sĩ chuyên khoa. Ông chỉ chữa bệnh thông thường. Thành phố Jackson nơi ông bà cư ngụ là 1 thị trấn rất nhỏ gần Baton Rouge dân số suốt mấy chục năm qua vẫn không lên trên con số 4,000 người. Riêng người Á Châu có lúc chỉ có một số gia đình đếm trên đầu ngón tay.

Con cái ở xa nên chỉ còn liên lạc điện thoại. Hai ông bà bằng lòng với cuộc sống êm đềm ở Jackson gần 1 phần 3 thế kỷ. Nơi ông ở và làm việc, bác sĩ Anh đã trở thành một người thâm niên hơn cả các bệnh nhân và nhân viên của bệnh viện. Ông được sự kính nể và thương mến của tất cả mọi người.

Tin bác sĩ Tuấn Anh từ giã Jackson về hưu tại San Jose rồi đột ngột qua đời đã làm cho thân hữu và đồng nghiệp tại nhà thương cũ phải sửng sốt và tiếc thương.

Sau 28 năm ở chốn bình yên, ông Tuấn Anh về đoàn tụ với con cháu tại San Jose chỉ mới được 2 tháng ngắn ngủi. Bây giờ số mệnh đã đưa ông đến 1 nơi có thể là thực sự bình yên hơn cả Jackson của miền Louisiania.

Câu chuyện nửa đời sau

Anh em chúng tôi ở lớp tuổi bẩy mươi tám mươi. Ngày xưa Anh Bằng đã viết lời ca Tôi xa Hà Nội năm lên 18 khi vừa biết yêu. Thời đó không anh nào nghĩ ra là mình sẽ có ngày cao niên như hôm nay. Ai cũng nghĩ là mình khó tồn tại trong chiến tranh. Khó tồn tại trong tủ đầy và khó tồn tại trong cảnh tha hương.

Chúng tôi thuộc về thế hệ phải trả lời cho câu hỏi: 30 tháng tư bác ở đâu? Dân biểu Tuấn Anh là những người hiếm hoi còn ở lại dự cuộc bàn giao giữa cụ Hương và tướng Minh trong dinh độc lập Sài Gòn. Sau đó là tủ đầy và vượt biên. Ông đã trả lời cho cuộc đời câu hỏi thứ nhất. 30 tháng tư bác ở đâu?

Năm 75-80 tại Hoa Kỳ, có câu thơ cay đắng đưa ra vấn nạn mới. Ta biết làm gì cho hết nửa đời sau. Bác sĩ Tuấn Anh đã hết sức may mắn trải qua nửa đời sau bình yên, tiếp tục làm ông thầy thuốc, chữa bệnh cho thành phần hẩm hiu của nước Mỹ ở nơi xa xôi hẻo lánh nhất. Tôi thường nghĩ rằng, làm người lưu vong lâu dài không phải là giải pháp hữu hiệu để giúp cho quê hương.Hãy trở thành công dân tốt của đất nước tự do, sẽ giúp rất nhiều công cuộc đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam. Đó là con đường dân Do Thái lập quốc bằng cách trở thành người Mỹ xuất sắc. Đó cũng là con đường hàng trăm sắc tộc đã trải qua tại Hoa Kỳ. Chính là con đường bác sĩ Tuấn Anh đã đi 28 năm qua. Bây giờ chúng ta tự hỏi lòng. Ta đã làm gì trong suốt nửa đời sau.

Về phần bác Tuấn Anh ông đã hoàn tất bổn phận qua nửa đời sau. Với chuyện tử sinh, ông thường nói, bao giờ thấy ba hồi còi là ta lên tầu. Trầm tử Thiêng đã để lại lời ca định mệnh. Hôm nay, anh lên tàu đi, buồn kín các toa dài…

Sơ lược tiểu sử bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh

- Đại úy, y sĩ trưởng, Lữ đoàn Liên binh Phòng vệ Phủ Tổng Thống.

- Y sĩ thiếu tá, phòng quân y quân đoàn II.

- Y sĩ trung tá, chẩn y viện trung ương, Sài Gòn.

- Dân biểu hạ viện, đệ nhị Cộng Hòa.

- Tù tập trung cải tạo rồi vượt biên khi được tự do.

- Bác sĩ điều trị, bệnh viện Feliciana tại Jackson- Louisiana.

Nếu quý vị nào có tin tức chính xác hơn xin cho biết để ghi lại.

[email protected]
GHI CHÚ: Xin các bạn tại San Jose vui lòng tham dự giờ thân hũu tiễn biệt 1100 am chủ nhật 28-10-2012 tại Lima 48800 WarmSpringsBlvd Fremont CA 94539.

Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.