Hôm nay,  

Thanksgiving (Lễ Tạ Ơn)

20/11/201200:00:00(Xem: 8979)
Vào khoảng thế kỷ 17, một tộc người Anh, bị Hoàng đế nước Anh, bắt họ phải cải đạo để theo tôn giáo của nhà vua. Họ không đồng ý, nên bị bắt giam. Sau khi giam một thời gian, nhà vua hỏi lần nữa, họ vẫn cương quyết không cải đạo. Nhà vua bảo: “Nếu họ không cải đạo, thì phải rời khỏi nước Anh”.

Có 35 người theo đạo Tin Lành đã bị vua đuổi ra khỏi xứ. Họ hợp thành nhóm hành hương (Pilgrim), rồi rời Anh quốc đến Leyden, Hòa Lan, tìm được tàu để vượt Đại Tây dương, đi tìm vùng đất hứa. Ngày 16-9-1620, tàu Mayflower khởi hành có trọng tải khoảng 180 tấn, chiều dài 28m, rộng 8m, sâu 3,5 đến 4m. Tàu có hai buồm vuông trên cột buồm và cột chính. Tàu Mayflower gồm có 102 người Anh di cư, trong đó có 31 trẻ em, do thuyền trưởng Christopher Jones (1570-1622) cùng với thủy thủ đoàn khoảng 25-30 người.

Cuộc hành trình lênh đênh trên biển 65 ngày đêm, vượt qua 2750 hải lý (1 hải lý=1km852), tàu Mayflower bị gió bão rất gian nan. Một hành khách và một thủy thủ bị chết vì bệnh, bà Elizabeth Hopkins sinh con trai đặt tên là Oceanus. Họ muốn đến Jamestown, Virgina, nhưng tàu Mayflower bị bão dạt lên phía Bắc và đến Cape Cod Bay ngày 21-11-1620, đây là bờ biển chưa ai đặt chân tới (sau này là Massachusetts).

Ngày 15-12-1620, tàu Mayflower di chuyển đến Plymouth Rock. Thời gian 6 tháng ở nơi đây, suốt mùa đông người di dân vẫn ở trên tàu Mayflower, vì bị thiếu thốn đủ thứ và thời tiết khắc nghiệt, đã gây tử vong khoảng một nửa số người trong số 102 người hành hương, còn sống chỉ có 53 người. Trước hoàn cảnh nguy khốn, thì họ may mắn được thổ dân da Đỏ (Native Indians) nơi đây, đã cho họ bí rợ, thịt gà, giúp cho họ sống. Đến mùa xuân, họ tự xây dựng những lều trại. Thổ dân da Đỏ chỉ họ cách trồng trọt ngô khoai và săn bắt cá, chim. Mùa gặt năm 1621, di dân gặt hái được nông phẩm dồi dào. “Ăn trái nhớ kẻ trồng cây”, William Bradford cùng di dân đã tổ chức lễ Thanksgiving đầu tiên vào tháng 11 năm 1621. Họ mời 91 người thổ dân da đỏ, đã giúp họ trong những ngày đầu khó khăn trên đất Mỹ được sống còn. Từ đó trở đi Thanksgiving thành một tập quán của Hoa Kỳ. Thanksgiving mang ý nghĩa đặc biệt là một truyền thống từ những nhà lập quốc cho đến các người định cư lập nghiệp trên đất nước này.


Đến thời Tổng thống Washington George (1732-1799) đã chọn ngày 26-11-1789, cử hành lễ Thanksgiving cho toàn quốc, nhưng các tiểu bang thường chọn ngày lễ Thanksgiving riêng cho tiểu bang mình. Một trong những người có công trong việc thúc đẩy thành hình ngày lễ Thanksgiving là bà Sarah Josepha Hale; vào năm 1837, bà Sarah là chủ bút báo phụ nữ nổi tiếng “Godeys Ladys Book”. Bà đã viết nhiều lá thư gởi đến các nghị sĩ Quốc hội và những người có thế lực lúc bấy giờ, vận động ngày Thanksgiving vào quốc lễ. Đến năm 1863, Tổng thống Abraham Lincoln (1809-1865) chọn ngày thứ Năm cuối cùng của tháng 11, là ngày lễ Thanksgiving cho toàn quốc Hoa Kỳ và giữ cho đến ngày nay.

Bữa tiệc ngày Thanksgiving, thường có gà Tây quay vàng, bí rợ (thức ăn chính mà người da Đỏ đã mang tới cho di dân), các thứ rau như đậu que, khoai lang, bắp... Thường được nấu nướng theo lối cổ truyền, rau xà lách và bánh nhân bí ngô và mứt dâu tây (crawberry). Bánh nhân bí đỏ và bánh nhân hạt pecan, là loại bánh cổ truyền đặc thù của người Mỹ.

Năm 1630, có thêm 17 tàu chở người di dân đến đất mới trù phú này. Đến 250 năm sau, các thuyền buồm tiếp tục vượt Đại Tây dương, đó là những cuộc di dân lớn nhất trong lịch sử thế giới, với khoảng 11.000.000 người đã đến đất Mỹ.

Sau biến cố ngày 30-4-1975, ở Việt Nam, cả triệu người Việt phải rời quê hương, lúc ấy có khác nào những người di dân (hành hương) đầu tiên đến đất nước Hoa Kỳ.

Ngày nay, có 8 quốc gia trên thế giới đã chính thức tổ chức Thanksgiving: Hoa Kỳ, Canada, Argentina, Brazil, Nhật, Đại Hàn, Liberia và Thụy Sĩ.

Nguyễn Lộc Yên

Hàng loạt kênh truyền thông và các hãng thông tấn đưa lên đầu trang báo cú ngã ngựa giữa dòng của Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi. Đối với một chính quyền, sa thải người đứng đầu Bộ Tư Pháp (DOJ) đương nhiệm là quyết định không nhỏ. Những lý do để các lãnh đạo quốc gia phải thay nội các thường là khi người đó phạm trọng tội không thể dung thứ, qua đời, hoặc chính họ từ nhiệm.
Người Mỹ đang cảm nhận một điều quan trọng: những giới hạn từng giữ quyền lực trong khuôn khổ dân chủ đang bị chọc thủng. Cuộc xuống đường lần này, vì thế, không đơn thuần là phản ứng chính trị, mà là phản xạ tự vệ của một số đông dân chúng nhìn thấy trật tự hiến định bắt đầu bị xê dịch.
Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.