Trời San Jose gặp ngày rất nóng. Chiều chủ nhật 30 tháng 6-2013. Nhà hàng Mỹ Tho trên đường Capitol Expw chứa 250 người là quá tải. Nhẩy dù Bùi Đức Lạc nói là nhà hàng mở nhầm máy sưởi. Bàn ghế chật hẹp. Đi lại khó khăn. Nếu không có chút tình, chẳng ai mò đến làm gì. Nhưng…thân hữu của ông bà Võ Đại Tôn từ San Jose đến dự đã đành. Họ cũng đến từ San Fran, Oakland, Stockton, Fresno và Sacto…. Chương trình khá chặt chẽ. Luật sư Tâm và cô Ngọc Thủy làm MC. Anh Huỳnh Lương Thiện chào mừng và chiếu phim cuộc họp báo bất hủ của ông Tôn tại Hà Nội. Phóng viên Việt Vùng Vịnh cắt ráp ngon lành. Anh Đỗ Hùng và anh Cao Oakland tường trình và chiếu phim về thời gian bắc Cali đón ông Tôn được tự do về thăm Hoa Kỳ. Chuyện đã lâu mà tưởng như hôm qua. Phần riêng tôi, vốn là người cao niên trong ban tổ chức nên có đôi lời nói về anh chị Tôn. Sau đó là đến phần diễn giả chính. Chiến sĩ Võ Đại Tôn từ Úc châu qua, đi một vòng trong sứ mạng vận động yểm trợ cho công cuộc đấu trong nuớc. Ông nói hết sức hùng hồn và tâm huyết. Sau đó là phần văn nghệ bao gồm nhạc đấu tranh và ngâm thơ Hoàng Phong Linh, bút hiệu thi sĩ của ông Tôn. Dù trời nóng và đường về xa xôi nhưng hầu hết bạn bè và đồng hương đều ở lại cho đến phút chia tay. Từ hai châu lục, cách trở một đại dương, biết bao giờ mới gặp lại. Đây là lần cuối? Có thể.
Cá nhân tôi, trong tình bằng hữu xin gửi đến độc giả bài nói chuyện của chúng tôi về anh chị Võ Đại Tôn như sau.
Thưa quý vị,
Tôi rất hân hạnh được giới thiệu 1 người khách phương xa đến San Jose. Một người mà mọi người cũng đã biết. Có lẽ các bạn đã biết rõ ông bà Võ đại Tôn sẽ ngồi yên và tự hỏi xem ông này sẽ giới thiệu ra sao.
Nói đến Võ đại Tôn là phải nói đến những con người phục quốc thời kỳ 80. Vào năm 1980 sau 5 năm cộng sản thôn tính miền Nam, hải ngoại bắt đầu nói chuyện trở về. Ban Thùy Dương từ quận Cam cất tiếng.
Này em, anh sẽ về bên kia biên giới, đèn nhà ai hay đóm lửa quê người
Đầu tiên tôi phải nói đến tiến sĩ Trần văn Bá. Kháng chiến quân của anh Bá lọt được vào Cà Mâu bằng đường biển. Bá đi cùng phi công Mai văn Hạnh. Bị công an Nguyễn tấn Dũng là thủ tướng hiện nay, bắt. Chiến sĩ lãnh tụ sinh viên Trần văn Bá bị cộng sản xử bắn tháng 1 năm 1985 lúc 40 tuổi. Anh sống những ngày sau cùng trong niềm cô đơn khắc khoải của 1 chiến sĩ hải ngoại đến từ Âu châu. Cha của anh là Trần văn Văn bị cộng sản ám sát tại Sài Gòn năm 1966. Trước khi Bá bị tử hình, giao thừa 1985 thủ tướng Pháp lên tiếng kêu gọi Hà Nội trả tự do cho không quân Mai văn Hạnh. Anh là pilot VNCH, qua Pháp lấy vợ đầm, lái hàng không dân sự cho Air Maroc. Vậy mà bỏ tất cả về phục quốc lãnh án tử hình.
Nhờ Pháp can thiệp, không quân Mai văn Hạnh được thả về Pháp nhưng tóc vàng sợi nhỏ không còn nữa. Vợ đầm của anh đã bỏ đi lấy tây. Hạnh qua Bolsa chơi với không quân Vũ văn Ước. Anh đột tử, chết ở quận Cam. Đám tang người anh hùng phục quốc, quan tài đem thiêu trong hộp carton. Không có ai phủ cờ. Chỉ có 1 mình đại tá Ước già hiện diện. Cả không quân anh dũng muôn đời nào có ai biết gì đâu mà đưa tiễn.
Sau phi công Hạnh không quân, nay nói đến hải quân.
Anh Bá bị xử tử năm 1985 nhưng anh Minh, tướng Hoàng cơ Minh vẫn quyết tâm trở về. Lực bất tòng tâm. Không đủ quân số. Không đủ phương tiện, không đủ lương thực, bị săn đuổi trên đường về. Sau cùng hải quân Hoàng cơ Minh bị thương, đã cùng anh em ngồi dưới gốc cây trong rừng núi Hạ Lào. Một phát sung vào đầu , ông Minh tự sát, 52 tuổi. Ông là người trở về từ Bắc Mỹ. Là người phục quốc thất bại danh tiếng nhất. Nhắc đến ông Minh hôm nay là để ghi đến sự hiện diện của luật sư Hoàng cơ Long trong số quan khách. Ông Long là anh ông Minh.
Bây giờ nói đến người về từ Úc Châu. Với người anh hùng còn sống, tôi không nói chuyện tử sinh. Tôi xin nói đến tình yêu. Ở đây có ai đã dự lễ cưới của anh Tôn lấy chị Mai năm 1972 tại Việt Nam. Nếu chưa thì quí? vị xin ghi lại ngày hôm nay là ngày cưới trở lại của 2 người tại San Jose. Nhớ lại chuyện cũ. Gia đình ông Tôn định cư tại Úc châu như mọi người. Thành hôn được tám năm. 1980 là năm anh ra đi. Kiều lẩy:
Tám năm hương lửa đang nồng
Trượng phu chợt thấy động lòng bốn phương
Ông Tôn lên đường về nước. Người chiến sĩ bộ binh của VNCH trải qua thời gian dài tại biên giới rồi bị bắt năm 1982, trong trận chiến hết sức cô đơn, qua kỳ họp báo ở Hà Nội rồi sống với những đòn thù, ông được trả tự do về Úc năm 1992.
Sau các nhân vật phục quốc từ Mỹ, từ Âu châu, Võ đại Tôn đại diện châu Úc đã trở về.
Ra đi đành một nhẽ. Đi luôn cũng đành một nhẽ. Trở về có những vinh quang và trăn trở của cuộc sống trở về.
Anh trở về dang dở đời em. Cô Mai chờ đợi và một mình nuôi con đã 10 năm. Tưởng rằng ở vậy đã quen. Nào ngờ anh trở về ánh mắt chưa quen. Có lẽ đây là lần đầu tiên tôi nhắc đến kinh nghiệm giữa tình yêu và lý tưởng đấu tranh.
Chuyện tù đầy cộng sản là chuyện dài đau thương bất tận. Nhưng 10 năm tù cộng sản còn cho anh hút thuốc lào. Sao về lại đất tự do em lại không cho anh hút thuốc lào.
Đó là nói chuyện ông Tôn với tình yêu. Lại còn dư luận. Sự hy sinh, quyết tâm của Võ đại Tôn đã thật rõ ràng nhưng búa rìu dư luận phê phán vẫn hết sức ồn ào và bất công.
Có một anh bạn trẻ đã viết rằng : Bác Tôn sao bác không chết đi.
Tôi có trả lời rằng. Chết cũng không xong với dư luận điên cuồng ác độc. Mở trang net tìm vào chữ Hoàng cơ Minh có cả ngàn lời phê phán mắng chửi người chiến sĩ kiêu hùng đã chết trên đường về. Xem như thế ta có thể nghĩ rằng, nếu sống lại trong thời nay thì ngay cả tướng Trần bình Trọng cũng bị đánh phá. Cuối thế kỷ 20 ông sẽ bị thơ rơi, qua thế kỷ 21 là chết với email. Thiên hạ sẽ cho ông là tay sai của giặc Tàu. Ông là Việt gian đã đóng kịch khi nói rằng: Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc.
Nhưng mà sao những tin tức đánh phá anh em ta ở hải ngoại xem kỹ lại thật giống như trên báo công an nhân dân. Năm 1982 khi Võ Đại Tôn bị bắt, đó là năm cộng sản toàn trị xem như sắp bá chủ thế giới. Năm 1992 ông được tự do, thiên đường Sô viết xụp đổ.
Năm nay 2013, chúng ta có dịp nhìn thấy anh Tôn và cô Mai bên nhau trong chuyến về thăm bằng hữu. Một chút hạnh phúc cuối đời sau những hy sinh lớn lao. Để trả lời cho người bạn trẻ, bác Tôn không chết đâu, bác sẽ còn sống để nhìn thấy những ngày cuối cùng của cộng sản Việt Nam. Trong niềm hy vọng vào tương lai, tôi giới thiệu anh chị Võ Đại Tôn với quý vị.
Cá nhân tôi, trong tình bằng hữu xin gửi đến độc giả bài nói chuyện của chúng tôi về anh chị Võ Đại Tôn như sau.
Thưa quý vị,
Tôi rất hân hạnh được giới thiệu 1 người khách phương xa đến San Jose. Một người mà mọi người cũng đã biết. Có lẽ các bạn đã biết rõ ông bà Võ đại Tôn sẽ ngồi yên và tự hỏi xem ông này sẽ giới thiệu ra sao.
Nói đến Võ đại Tôn là phải nói đến những con người phục quốc thời kỳ 80. Vào năm 1980 sau 5 năm cộng sản thôn tính miền Nam, hải ngoại bắt đầu nói chuyện trở về. Ban Thùy Dương từ quận Cam cất tiếng.
Này em, anh sẽ về bên kia biên giới, đèn nhà ai hay đóm lửa quê người
Đầu tiên tôi phải nói đến tiến sĩ Trần văn Bá. Kháng chiến quân của anh Bá lọt được vào Cà Mâu bằng đường biển. Bá đi cùng phi công Mai văn Hạnh. Bị công an Nguyễn tấn Dũng là thủ tướng hiện nay, bắt. Chiến sĩ lãnh tụ sinh viên Trần văn Bá bị cộng sản xử bắn tháng 1 năm 1985 lúc 40 tuổi. Anh sống những ngày sau cùng trong niềm cô đơn khắc khoải của 1 chiến sĩ hải ngoại đến từ Âu châu. Cha của anh là Trần văn Văn bị cộng sản ám sát tại Sài Gòn năm 1966. Trước khi Bá bị tử hình, giao thừa 1985 thủ tướng Pháp lên tiếng kêu gọi Hà Nội trả tự do cho không quân Mai văn Hạnh. Anh là pilot VNCH, qua Pháp lấy vợ đầm, lái hàng không dân sự cho Air Maroc. Vậy mà bỏ tất cả về phục quốc lãnh án tử hình.
Nhờ Pháp can thiệp, không quân Mai văn Hạnh được thả về Pháp nhưng tóc vàng sợi nhỏ không còn nữa. Vợ đầm của anh đã bỏ đi lấy tây. Hạnh qua Bolsa chơi với không quân Vũ văn Ước. Anh đột tử, chết ở quận Cam. Đám tang người anh hùng phục quốc, quan tài đem thiêu trong hộp carton. Không có ai phủ cờ. Chỉ có 1 mình đại tá Ước già hiện diện. Cả không quân anh dũng muôn đời nào có ai biết gì đâu mà đưa tiễn.
Sau phi công Hạnh không quân, nay nói đến hải quân.
Anh Bá bị xử tử năm 1985 nhưng anh Minh, tướng Hoàng cơ Minh vẫn quyết tâm trở về. Lực bất tòng tâm. Không đủ quân số. Không đủ phương tiện, không đủ lương thực, bị săn đuổi trên đường về. Sau cùng hải quân Hoàng cơ Minh bị thương, đã cùng anh em ngồi dưới gốc cây trong rừng núi Hạ Lào. Một phát sung vào đầu , ông Minh tự sát, 52 tuổi. Ông là người trở về từ Bắc Mỹ. Là người phục quốc thất bại danh tiếng nhất. Nhắc đến ông Minh hôm nay là để ghi đến sự hiện diện của luật sư Hoàng cơ Long trong số quan khách. Ông Long là anh ông Minh.
Bây giờ nói đến người về từ Úc Châu. Với người anh hùng còn sống, tôi không nói chuyện tử sinh. Tôi xin nói đến tình yêu. Ở đây có ai đã dự lễ cưới của anh Tôn lấy chị Mai năm 1972 tại Việt Nam. Nếu chưa thì quí? vị xin ghi lại ngày hôm nay là ngày cưới trở lại của 2 người tại San Jose. Nhớ lại chuyện cũ. Gia đình ông Tôn định cư tại Úc châu như mọi người. Thành hôn được tám năm. 1980 là năm anh ra đi. Kiều lẩy:
Tám năm hương lửa đang nồng
Trượng phu chợt thấy động lòng bốn phương
Ông Tôn lên đường về nước. Người chiến sĩ bộ binh của VNCH trải qua thời gian dài tại biên giới rồi bị bắt năm 1982, trong trận chiến hết sức cô đơn, qua kỳ họp báo ở Hà Nội rồi sống với những đòn thù, ông được trả tự do về Úc năm 1992.
Sau các nhân vật phục quốc từ Mỹ, từ Âu châu, Võ đại Tôn đại diện châu Úc đã trở về.
Ra đi đành một nhẽ. Đi luôn cũng đành một nhẽ. Trở về có những vinh quang và trăn trở của cuộc sống trở về.
Anh trở về dang dở đời em. Cô Mai chờ đợi và một mình nuôi con đã 10 năm. Tưởng rằng ở vậy đã quen. Nào ngờ anh trở về ánh mắt chưa quen. Có lẽ đây là lần đầu tiên tôi nhắc đến kinh nghiệm giữa tình yêu và lý tưởng đấu tranh.
Chuyện tù đầy cộng sản là chuyện dài đau thương bất tận. Nhưng 10 năm tù cộng sản còn cho anh hút thuốc lào. Sao về lại đất tự do em lại không cho anh hút thuốc lào.
Đó là nói chuyện ông Tôn với tình yêu. Lại còn dư luận. Sự hy sinh, quyết tâm của Võ đại Tôn đã thật rõ ràng nhưng búa rìu dư luận phê phán vẫn hết sức ồn ào và bất công.
Có một anh bạn trẻ đã viết rằng : Bác Tôn sao bác không chết đi.
Tôi có trả lời rằng. Chết cũng không xong với dư luận điên cuồng ác độc. Mở trang net tìm vào chữ Hoàng cơ Minh có cả ngàn lời phê phán mắng chửi người chiến sĩ kiêu hùng đã chết trên đường về. Xem như thế ta có thể nghĩ rằng, nếu sống lại trong thời nay thì ngay cả tướng Trần bình Trọng cũng bị đánh phá. Cuối thế kỷ 20 ông sẽ bị thơ rơi, qua thế kỷ 21 là chết với email. Thiên hạ sẽ cho ông là tay sai của giặc Tàu. Ông là Việt gian đã đóng kịch khi nói rằng: Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc.
Nhưng mà sao những tin tức đánh phá anh em ta ở hải ngoại xem kỹ lại thật giống như trên báo công an nhân dân. Năm 1982 khi Võ Đại Tôn bị bắt, đó là năm cộng sản toàn trị xem như sắp bá chủ thế giới. Năm 1992 ông được tự do, thiên đường Sô viết xụp đổ.
Năm nay 2013, chúng ta có dịp nhìn thấy anh Tôn và cô Mai bên nhau trong chuyến về thăm bằng hữu. Một chút hạnh phúc cuối đời sau những hy sinh lớn lao. Để trả lời cho người bạn trẻ, bác Tôn không chết đâu, bác sẽ còn sống để nhìn thấy những ngày cuối cùng của cộng sản Việt Nam. Trong niềm hy vọng vào tương lai, tôi giới thiệu anh chị Võ Đại Tôn với quý vị.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình