Hôm nay,  

Mẹ Tròn Con Vuông

06/08/201300:00:00(Xem: 14209)
Phong-tục hôn-nhân của người Việt-nam ngày xưa được xem là một cách thiêng-liêng duy-nhất để duy-trì giòng-dõi và phát-triển nhân-lực như câu thành-ngữ “Lấy Vợ Xem Tông - Lấy Chồng Kén Giống”, bởi thế các cụ khi chọn rể thì nhắm vào những thanh-niên lực-lưỡng giỏi-giang trong làng, phải gánh vác nổi công việc đồng-áng nặng-nhọc hầu đem lợi-tức nhiều về cho gia-tộc:

“Chồng Sang Vợ Được Đi Giầy
Vợ Ngoan Chồng Được Tối Ngày Cậy Trông
Trai Khôn Kén Vợ Chợ Đông
Gái Khôn Tìm Chồng Giữa Chốn Ba Quân”.


Còn chọn dâu thì phải là:

“Đàn Bà Thắt Váy Lưng Ong
Vừa Khéo Chiều Chồng, Vừa Khéo Nuôi Con.”


Khả-năng sinh đẻ của người phụ-nữ được thể-hiện rất thực-tế qua câu: “Mua Heo Chọn Nái - Mua Gái Chọn Giòng”…

Như vậy, từ ngàn xưa ông cha ta đã nhận-thức ra nguyên-tắc để duy-trì và phát-triển giòng- giống tốt cho những nhân-sinh-vật trong xã-hội.

Trang mạng “Historical Collections At The Claude Moore Health Sciences Library” của trường đại-học Virginia có đăng một tài-liệu nhan đề: “Origins of Eugenics”.

“Eugenics” mang ý nghĩa: “Well Born”, tạm dịch là Sinh Tốt (tức Mẹ Tròn Con Vuông nói nôm-na theo tiếng Việt-Nam).

Từ “Eugenics” ra đời năm 1883 bởi khoa-học-gia Francis Galton (Galton là em họ của Charles Darwin: thuyết Tiến-Hóa). Galton định-nghĩa “Eugenics” là sự nghiên-cứu các chức-năng trong cách kiểm-soát yếu-tố di-truyền của con người, để cải-thiện chất-lượng chủng-tộc cho các thế-hệ tương-lai. Quan-điểm tích-cực của Galton nhằm khuyến-khích những cặp vợ chồng khỏe mạnh có di-truyền-thể (Gene) tốt; nên sinh-sản thật nhiều những đứa con đẹp-đẽ, cường tráng cho xã-hội.

Nhưng không may học-thuyết “Eugenics” bị hiểu sai-lạc và phát-triển theo nghĩa tiêu-cực ở nhiều quốc-gia như Anh, Úc, Canada, Nhật-Bản, Trung-Quốc… Trong phạm vi hạn-hẹp của bài viết này, chúng tôi chỉ nói đến nước Đức và Hoa-Kỳ.

Tại Đức-Quốc-Xã: dưới thời Adolf Hitler từ năm 1930 đến 1940 đã cho thực-hiện một loạt những thí-nghiệm lên người sống để kiểm-tra các lý-thuyết di-truyền; hàng trăm nghìn người bị coi là không đủ sức-khỏe về thể-chất lẫn tinh-thần buộc phải đi triệt-sản (tuyệt trùng).

Chế-độ Phát-Xít tàn độc cũng đã giết hại biết bao người tàn-tật, đưa họ vào những cơ-sở mang danh từ-thiện, nhưng lại thông-qua các chương trình "chết tự nguyện" hoặc trong kế-hoạch “Holocaust” tàn-sát tập-thể, nhằm tuyệt-chủng 6 triệu dân Do-Thái Âu-Châu và nhiều tù-binh Ba-Lan, Liên-Xô cùng các sắc dân khác như Bosnia, Romani… tổng số ước tính trên dưới 20 triệu sinh-mạng. Những người này bị đưa vào các trại tập-trung để bỏ đói, dùng thuốc độc hoặc xịt hơi gas cho bị ngạt đến chết…

Ngành kỹ-nghệ điện-ảnh thế-giới đã khai thác và thực-hiện rất nhiều cuốn phim nói về sự bi-thảm của những nạn-nhân “Holocaust” này. Chúng-tôi muốn nói tới nhà văn và cũng là kịch-tác-gia người Úc: Thomas Michael Keneally, nổi tiếng trong tác-phẩm Schindler's Ark, đoạt giải văn-học năm 1982. Ông đã viết về Oskar Schindler, một kỹ-nghệ-gia sinh tại Moravia, nước Đức. Schindler đã cứu mạng gần 1,200 người Do-Thái trong nạn diệt-chủng “Holocaust” bằng cách thuê họ làm công-nhân trong các nhà máy sản-xuất của mình (ngày nay thuộc Ba-Lan) và một xưởng sản-xuất đạn-dược (bây giờ ở Czech Republic).

Tiểu-thuyết Schindler's Ark đã được đạo-diễn Steven Spielberg thực-hiện thành cuốn phim mang tên “Schindlers List” và cho trình-chiếu lần đầu vào năm 1993, gồm các tài-tử nổi tiếng như: Liam Neeson, Ralph Fiennes và Ben Kingsley... Phim đoạt tổng-cộng 7 giải Oscar; bao gồm phim, đạo-diễn và nhạc xuất-sắc cùng nhiều giải thưởng khác… Trong năm 2007, viện điện-ảnh Hoa-Kỳ AFI (American Film Institute) đã xếp hạng “Schindlers List” đứng thứ 8 trên danh-sách 100 phim hay nhất của Mỹ trong mọi thời-đại.

Tại Hoa-Kỳ: kế-hoạch “Eugenics” bị một số người mang tính kỳ-thị cầm đầu có quyền hành ngày xưa; lấy lý-do sợ giống dân da trắng tuyệt-chủng (played on fears of race degeneration) nên cho thi-hành chương-trình triệt-sản những người nghèo, đầu óc chậm phát-triển, bệnh tật hoặc người Mỹ da đen gốc Phi-Châu… Vị lãnh-đạo quốc-gia hết sức ủng-hộ chương-trình này thời kỳ ấy là ông Theodore Roosevelt (Tổng-Thống thứ 26 của Mỹ, nhiệm-kỳ 1901-1909).

Một trung-tâm mang tên “The Eugenics Record Office” viết tắt là “ERO” tại Cold Spring Harbor, New-York được thành-lập bởi nhà sinh-vật-học Charles Davenport do Harry H. Laughlin hợp-tác trong vai-trò giám-đốc. Harry chỉ là một giáo-sư trung-học nhưng lại thu-hút được những chính-khách thời ấy bởi ý-tưởng thành-lập một chính-phủ thế-giới (a world government).

Rút kinh-nghiệm từ mô-hình nông-nghiệp chăn-nuôi (thí-dụ cho hai con Bò đực và cái giống tốt giao-cấu thì sẽ sinh ra được đàn bê con mạnh khỏe); tương-tự với loài người, nếu loại trừ các thành-phần nghiện-ngập, nghèo nạn, bệnh-hoạn, tàn-tật, kém trí-khôn… (không cho sinh-sản nữa) thì sẽ phát-triển được những nhân giống thuần chủng tinh-khôi.

Văn-phòng “ERO” của Harry Laughlin có thẩm-quyền đánh giá cao và cấp chứng-chỉ cho những cặp vợ chồng da trắng khỏe, đẹp. Khuyến-khích họ cần phải sinh-sản nhiều, cho tổ-chức thường-xuyên các buổi hội-chợ - để thi đua cùng triển-lãm hình-ảnh những đại gia-đình thắng giải sinh được con đàn cháu chắt, không ngoài mục-đích quảng-bá cơ-chế này.

Năm 1914, Harry Laughlin lần đầu tiên tham-dự một buổi hội-thảo mang tên: Chủng-Tộc Tốt Đẹp Hơn - “Race Betterment Conference” do J. H. Kellogg bảo-trợ. Cùng năm đó, Laughlin tuyên-bố công-khai rằng phải có chính-sách triệt-sản áp-dụng cho những phần-tử không chính-đáng trong xã hội.

Tám năm sau, 1922 “Laughlins Model Law”: Luật Mô-Hình của Laughlin ra đời trong cuốn sách “Eugenical Sterilization in the United States” được coi là giá-trị và kể từ đó phương-pháp triệt-sản được đem ra áp-dụng toàn quốc Hoa-Kỳ.

Luật triệt-sản đã thi-hành trên 33 tiểu-bang. Nhằm tuyệt giống những công-dân Mỹ (nam, nữ và trẻ nít) những ai bị xem là chậm phát triển, điếc, mù, dị dạng (the physically deformed), ngay cả người mắc bệnh “Epilepsy” kinh-phong (tay chân dựt liên-hồi) hoặc thổ-dân da đỏ, người Mỹ gốc Phi-Châu, phạm-nhân hay người có chỉ số IQ dưới 70. Khi ấy họ được mang đến các nhà thương để cắt buồng trứng hoặc bị ép phải trải qua một cuộc giải-phẫu tuyệt-trùng (Thiến).

Cũng xin nói thêm, IQ là chữ viết tắt của “Intelligence Quotient”: Chỉ Số Thông-Minh, đó là một khái-niệm cũng do Francis Galton trong sách Hereditary Genius đưa ra vào cuối thế kỷ 19. Sau đó, J.Cattell (học-trò của Galton) và Alfred Binet; một nhà tâm-lý-học người Pháp, phát triển ý-tưởng này bằng việc thảo ra những bài trắc-nghiệm để kiểm-tra năng-lực trí-tuệ của trẻ em khi đi học. Ít lâu sau, ông Lewis Terman, là giảng-viên trường đại-học Standford đã soạn được cách thử mức độ thông-minh phức-tạp hơn tên “Stanford Binet”; nhằm dùng cho người trưởng-thành. Phương-pháp này nhanh chóng trở nên thông-dụng khắp Hoa-Kỳ, nhất là vào năm 1917 khi nước Mỹ bước vào chiến-tranh thế-giới thứ I.


Bản nghiên-cứu ngày 28 tháng 4, năm 2013 của trang mạng “Statisticbrane.com” về “IQ and the Wealth of Nations” cho biết dân Hong-Kong có IQ trung-bình cao nhất là: 107, Úc và Hoa-Kỳ hạng thứ 19 với chỉ-số thông-minh là 98. IQ của người Việt-Nam: 94.

Nếu dựa vào những tài-liệu đáng tin-cậy trên thì ai cũng phải công-nhận rằng lịch-sử Hoa-Kỳ đã trải qua một thời kỳ vô cùng đen tối. Mãi đến hơn một trăm năm sau ánh sáng công-lý mới được soi rọi tới vì thứ Năm tuần qua 25 tháng 7, 2013 chúng tôi nghe được bản tin trên đài phát thanh NPR (National Public Radio) của ký-giả Scott Neuman với nhan đề: Tiểu-Bang Bắc Carolina Sắp-Xếp Để Bồi-Thường Cho Những Nạn-Nhân Bị Cưỡng-Bức Triệt-Sản - “North Carolina Set To Compensate Forced Sterilization Victims”.

Sang hôm sau, ngày 26 tháng 7, 2013 lúc 1:56pm EDT (Eastern Daylight Time: giờ miền Đông Hoa-Kỳ) có một bài viết khác của tác-giả Sebastian Murdock trên tờ The Huffington Post cũng loan tải về “North Carolina Eugenics: Sterilization Program Victims Offered Funds” – Những Nạn-Nhân “Eugenics” của Chương-Trình Triệt-Sản ở Tiểu-Bang Bắc Carolina Được Ngân-Quỹ Bồi-Thường”.

Lúc 2:03PM (chiều) Chúa-Nhật 28, tháng 7, 2013 – ký-giả Elizabeth Cohen, đài CNN cập nhật và chi-tiết hóa hơn như sau:

“Quả là một trang sử khủng-khiếp của Hoa-Kỳ, nhưng bây giờ những người bị chính-phủ bắt triệt-sản có thể nhận được bồi thường cho những gì họ phải đau khổ hứng chịu.

Tính đi, tính lại trong suốt mười năm trên một vấn-đề, các cơ-quan lập pháp của North Carolina hôm thứ Năm vừa qua đã đồng ý chi trả $10 triệu cho những nạn nhân này. Nếu sau khi được thống-đốc Pat McCrory ký thuận thì North Carolina sẽ là tiểu-bang đi đầu trong việc bồi thường tiền cho họ.

Ông Larry Womble, đại-diện tiểu-bang lên tiếng: “Trải qua một thời gian dài khó khăn, chúng tôi đang cố gắng sửa chữa những sai lầm.”

Theo lời của Charmaine Fuller Cooper, cựu giám-đốc “Hội Tư-Pháp North Carolina Cho Những Nạn-Nhân Triệt-Sản” thì người ta tin rằng chính-quyền của Bắc Carolina đã tuyệt trùng hơn 7,000 công-dân Mỹ giữa năm 1929 và 1974. Trong số này, chỉ 200 người ra trình diện, điều đó có nghĩa là mỗi nạn nhân sẽ lãnh được $50,000.

Ký-giả CNN cũng phỏng-vấn và đăng hình chụp ông Charles Holt, một người bị tuyệt-trùng khi là thanh-niên 19 tuổi ở trong viện giáo-hóa dành cho thanh-niên “An Institution for Boys” tại Butner, North Carolina. Charles kể lại những gì còn nhớ được như sau:

“Họ gửi tôi đến bệnh-viện rồi đưa vào một căn-phòng chụp hơi gas cho mê ngủ. Khi tỉnh dậy người y-tá nói rằng mọi việc xong rồi và tôi đã rất đau buồn về chuyện này!”

Từ năm 1907, có hơn 60,000 công-dân Hoa-Kỳ đã bị buộc phải làm một điều mà họ không bao giờ muốn là triệt-sản. Những người bị cho là đầu óc chậm phát-triển, không thích-hợp với đồng-loại, những đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi vì ghiện rượu không thể chăm sóc cũng nằm trong chương-trình này (vì nếu chúng lớn lên lập gia-đình sinh con, đẻ cái sẽ trở-thành gánh nặng cho xã-hội).

Dân California có tổng-số bị triệt-sản lớn nhất trong 33 tiểu-bang là 20,000 người.

Những chương-trình này được tài-trợ bởi các bác-sĩ, luật-sư và cán-sự được xã-hội trọng kính. Ngay cả Tối-Cao Pháp-Viện Hoa-Kỳ cũng chứng thuận, điển hình là Oliver Wendell Holmes đã viết lại trong một hồ-sơ tòa-án năm 1927: “Ba thế-hệ của sự ngu-đần là đủ rồi.” - Three generations of imbeciles are enough. Dưới luật “The Eugenics” của Bắc Carolina, bất cứ ai cũng có thể yêu-cầu một người nào đó đi triệt-sản.

Bà Fuller Cooper (một nhân-vật được CNN phỏng-vấn) khẳng định là đã bật khóc trong 15 phút trên bàn làm việc khi đọc về hồ-sơ triệt-sản đầu tiên viết về trường-hợp một người phụ-nữ bị hàng xóm tố là lang-trạ (ăn nằm hết người này đến người khác) đã bị hội-đồng xét sử yêu-cầu phải đi cắt buồng trứng ngay.

Nếu dự luật này thông qua thì người ta phỏng đoán chính-phủ sẽ chi trả cho những nạn nhân bị ép triệt-sản vào tháng 6, năm 2015”. (Ngưng trích).

Link: http://www.cnn.com/2013/07/26/us/north-carolina-sterilization-payments/index.html

Chúng tôi vừa trình bày tổng-quát về nguồn-gốc và diễn-biến của một chính-sách vô-cảm đã áp-đặt lên những người bất hạnh trong suốt 50 năm đầu của thế-kỷ thứ 19 tại Hoa-Kỳ. Chương-trình này được thi-hành theo luật soạn ra bởi Harry Laughlin, sinh trưởng tại Iowa; giám-đốc trung-tâm “ERO”.

Là những chúng-sinh Phật-Tử, chúng tôi đã được Đức Phật từ-bi dậy về mười nghiệp lành trong “Thập Thiện Nghiệp Đạo” như sau:

Có 3 nghiệp về Thân: không sát-sinh, không trộm cắp, không tà-dâm.

4 nghiệp về Miệng (khẩu ngữ): không nói dối, không miệng lưỡi hai chiều, không ác khẩu, không tạo lời thêu dệt.

3 nghiệp về Ý: không tham-lam, không sân-hận, không si-mê tà-kiến.

Luận riêng nghiệp về Thân: Sát-sinh là diệt mạng sống của nhân-sinh-vật. Sát-sinh là tự mình cầm khí-giới trực tiếp hoặc gián-tiếp tạo ra phương-cách giết hại mầm sống hay sự sống kẻ khác. Khi thấy sự giết hại mà trong tâm mình hoan-hỷ, đều là nghiệp sát-sinh cả. Nghiệp sát-sinh này tùy theo tâm-trạng khi làm, đối tượng bị sát sinh và cũng tùy theo thời gian thực-hiện mà phân biệt tội nặng nhẹ khác nhau.

Và phải chăng Harry Laughlin, kẻ soạn thảo và vận-động quốc-hội Hoa-Kỳ thi hành luật triệt-sản

lên những người dân lành vô-tội đã vô-tình tạo nghiệp sát-sinh; bởi sau khi thành-hôn với bà Pansy năm 1902, vợ chồng Harry đã không thể có được một mụn con nào và trớ trêu thay về sau, hắn lại bị khổ-sở bởi chứng bệnh kinh-phong (epilepsy) - Đây là một trong những yếu-tố của luật triệt-sản quái-ác do chính Harry Laughlin đề ra. Sau khi đóng cửa văn-phòng “ERO” năm 1939, hắn trở về sống cô-độc ở Missouri cho đến khi qua đời ngày 26 tháng 1, năm 1943.

Trích Wikipedia -

Nếu theo luật Đức Chúa Trời, chắc chắn Harry Laughlin sẽ bị sa hỏa-ngục đời đời bởi hắn đã coi thường đấng Tạo-Hóa thiêng-liêng dám tự tạo cho mình quyền năng sinh-sát trong tay và cướp đi bao mầm sống của công-dân Hoa-Kỳ.

Để kết-thúc bài viết này, xin gửi tặng quý đọc giả trên khắp năm châu vài câu thơ theo thuyết “Nhân quả duyên sanh, luân hồi nghiệp báo”:

"Đêm dài đối với kẻ thức,
Đường dài đối với kẻ mệt,
Luân hồi dài đối với kẻ ngu,
Không biết rõ chân diệu pháp". (Trích kinh Pháp Cú, bài số 60).

www.diamondbichngoc.com

*** Khi bài viết này vừa hoàn thành, Ngũ Giác Đài đã cập nhật lại dữ liệu về thương vong trong chiến tranh, ghi nhận thêm hơn 140 trường hợp bị thương và trả về tên của bốn binh sĩ tử trận do các cuộc tấn công của Iran vào tuần trước. Tuy nhiên, Ngũ Giác Đài không cho họ chết trong chiến dịch Operation Epic Fury – tức cuộc chiến Iran do Trump khởi xướng – mà thay vào đó là một hạng mục mới có tên “Overseas Operations” áp dụng từ ngày 7/7. Sửa chữa cuộc chiến thì khó. Sửa một trang web thì quá dễ.
Khoảng 250 năm trước, không ai có thể đoán được rằng Hiến pháp mới của Mỹ, vốn đang gây tranh cãi gay gắt vào thời điểm đó, sẽ tồn tại trong nhiều thế kỷ. Và chỉ có rất ít người tin rằng các nỗi sợ hãi mà nhiều người phản đối Hiến pháp vào lúc đó có thể sau này trở thành sự thật. Cho đến nay, lịch sử Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ đã được xem như một sự xác nhận về thành công to tát mà Hiến pháp dân chủ đầu tiên trong thời hiện đại đại diện trong lịch sử thế giới. Nhưng kể từ nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump, nhiều phản đối đã được đưa ra trong thế kỷ 18, thế kỷ chống lại Hiến pháp, một lần nữa lại mang tính thời sự một cách đáng ngạc nhiên...
Làm thơ, viết truyện, soạn kịch, soạn nhạc, hay vẽ... chúng ta sáng tác, có thể hoàn toàn không mượn từ người xưa? Hiển nhiên là chúng ta đã học từ rất nhiều vị thầy, từ ca dao, từ truyện cổ tích, từ các vị thầy nơi trường lớp, từ vô lượng các sách chúng ta đã đọc. Tuy nhiên, tới mức nào thì một bài thơ, hay lời một ca khúc có thể bị xem là vi phạm tác quyền dể bị thưa kiện, đường biên hẳn rất là mong manh. Đặc biệt là khi sáng tạo từ những ký ức chúng ta không thể nhớ tới cội nguồn. Các báo Hoa Kỳ hôm 7/7/2026 ghi nhận về phán quyết của thẩm phán Aileen Cannon của tòa liên bang tại Florida đã bác bỏ vụ kiện do nhà thơ Kimberly Marasco, cáo buộc nhạc sĩ Taylor Swift sao chép các chủ đề và ý tưởng của chính bà Marasco để sáng tác những ca khúc như "The Man", "The Great War", "I Can Do It with a Broken Heart" và nhiều bài khác.
Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.