Hôm nay,  

Mẹ Tròn Con Vuông

06/08/201300:00:00(Xem: 14211)
Phong-tục hôn-nhân của người Việt-nam ngày xưa được xem là một cách thiêng-liêng duy-nhất để duy-trì giòng-dõi và phát-triển nhân-lực như câu thành-ngữ “Lấy Vợ Xem Tông - Lấy Chồng Kén Giống”, bởi thế các cụ khi chọn rể thì nhắm vào những thanh-niên lực-lưỡng giỏi-giang trong làng, phải gánh vác nổi công việc đồng-áng nặng-nhọc hầu đem lợi-tức nhiều về cho gia-tộc:

“Chồng Sang Vợ Được Đi Giầy
Vợ Ngoan Chồng Được Tối Ngày Cậy Trông
Trai Khôn Kén Vợ Chợ Đông
Gái Khôn Tìm Chồng Giữa Chốn Ba Quân”.


Còn chọn dâu thì phải là:

“Đàn Bà Thắt Váy Lưng Ong
Vừa Khéo Chiều Chồng, Vừa Khéo Nuôi Con.”


Khả-năng sinh đẻ của người phụ-nữ được thể-hiện rất thực-tế qua câu: “Mua Heo Chọn Nái - Mua Gái Chọn Giòng”…

Như vậy, từ ngàn xưa ông cha ta đã nhận-thức ra nguyên-tắc để duy-trì và phát-triển giòng- giống tốt cho những nhân-sinh-vật trong xã-hội.

Trang mạng “Historical Collections At The Claude Moore Health Sciences Library” của trường đại-học Virginia có đăng một tài-liệu nhan đề: “Origins of Eugenics”.

“Eugenics” mang ý nghĩa: “Well Born”, tạm dịch là Sinh Tốt (tức Mẹ Tròn Con Vuông nói nôm-na theo tiếng Việt-Nam).

Từ “Eugenics” ra đời năm 1883 bởi khoa-học-gia Francis Galton (Galton là em họ của Charles Darwin: thuyết Tiến-Hóa). Galton định-nghĩa “Eugenics” là sự nghiên-cứu các chức-năng trong cách kiểm-soát yếu-tố di-truyền của con người, để cải-thiện chất-lượng chủng-tộc cho các thế-hệ tương-lai. Quan-điểm tích-cực của Galton nhằm khuyến-khích những cặp vợ chồng khỏe mạnh có di-truyền-thể (Gene) tốt; nên sinh-sản thật nhiều những đứa con đẹp-đẽ, cường tráng cho xã-hội.

Nhưng không may học-thuyết “Eugenics” bị hiểu sai-lạc và phát-triển theo nghĩa tiêu-cực ở nhiều quốc-gia như Anh, Úc, Canada, Nhật-Bản, Trung-Quốc… Trong phạm vi hạn-hẹp của bài viết này, chúng tôi chỉ nói đến nước Đức và Hoa-Kỳ.

Tại Đức-Quốc-Xã: dưới thời Adolf Hitler từ năm 1930 đến 1940 đã cho thực-hiện một loạt những thí-nghiệm lên người sống để kiểm-tra các lý-thuyết di-truyền; hàng trăm nghìn người bị coi là không đủ sức-khỏe về thể-chất lẫn tinh-thần buộc phải đi triệt-sản (tuyệt trùng).

Chế-độ Phát-Xít tàn độc cũng đã giết hại biết bao người tàn-tật, đưa họ vào những cơ-sở mang danh từ-thiện, nhưng lại thông-qua các chương trình "chết tự nguyện" hoặc trong kế-hoạch “Holocaust” tàn-sát tập-thể, nhằm tuyệt-chủng 6 triệu dân Do-Thái Âu-Châu và nhiều tù-binh Ba-Lan, Liên-Xô cùng các sắc dân khác như Bosnia, Romani… tổng số ước tính trên dưới 20 triệu sinh-mạng. Những người này bị đưa vào các trại tập-trung để bỏ đói, dùng thuốc độc hoặc xịt hơi gas cho bị ngạt đến chết…

Ngành kỹ-nghệ điện-ảnh thế-giới đã khai thác và thực-hiện rất nhiều cuốn phim nói về sự bi-thảm của những nạn-nhân “Holocaust” này. Chúng-tôi muốn nói tới nhà văn và cũng là kịch-tác-gia người Úc: Thomas Michael Keneally, nổi tiếng trong tác-phẩm Schindler's Ark, đoạt giải văn-học năm 1982. Ông đã viết về Oskar Schindler, một kỹ-nghệ-gia sinh tại Moravia, nước Đức. Schindler đã cứu mạng gần 1,200 người Do-Thái trong nạn diệt-chủng “Holocaust” bằng cách thuê họ làm công-nhân trong các nhà máy sản-xuất của mình (ngày nay thuộc Ba-Lan) và một xưởng sản-xuất đạn-dược (bây giờ ở Czech Republic).

Tiểu-thuyết Schindler's Ark đã được đạo-diễn Steven Spielberg thực-hiện thành cuốn phim mang tên “Schindlers List” và cho trình-chiếu lần đầu vào năm 1993, gồm các tài-tử nổi tiếng như: Liam Neeson, Ralph Fiennes và Ben Kingsley... Phim đoạt tổng-cộng 7 giải Oscar; bao gồm phim, đạo-diễn và nhạc xuất-sắc cùng nhiều giải thưởng khác… Trong năm 2007, viện điện-ảnh Hoa-Kỳ AFI (American Film Institute) đã xếp hạng “Schindlers List” đứng thứ 8 trên danh-sách 100 phim hay nhất của Mỹ trong mọi thời-đại.

Tại Hoa-Kỳ: kế-hoạch “Eugenics” bị một số người mang tính kỳ-thị cầm đầu có quyền hành ngày xưa; lấy lý-do sợ giống dân da trắng tuyệt-chủng (played on fears of race degeneration) nên cho thi-hành chương-trình triệt-sản những người nghèo, đầu óc chậm phát-triển, bệnh tật hoặc người Mỹ da đen gốc Phi-Châu… Vị lãnh-đạo quốc-gia hết sức ủng-hộ chương-trình này thời kỳ ấy là ông Theodore Roosevelt (Tổng-Thống thứ 26 của Mỹ, nhiệm-kỳ 1901-1909).

Một trung-tâm mang tên “The Eugenics Record Office” viết tắt là “ERO” tại Cold Spring Harbor, New-York được thành-lập bởi nhà sinh-vật-học Charles Davenport do Harry H. Laughlin hợp-tác trong vai-trò giám-đốc. Harry chỉ là một giáo-sư trung-học nhưng lại thu-hút được những chính-khách thời ấy bởi ý-tưởng thành-lập một chính-phủ thế-giới (a world government).

Rút kinh-nghiệm từ mô-hình nông-nghiệp chăn-nuôi (thí-dụ cho hai con Bò đực và cái giống tốt giao-cấu thì sẽ sinh ra được đàn bê con mạnh khỏe); tương-tự với loài người, nếu loại trừ các thành-phần nghiện-ngập, nghèo nạn, bệnh-hoạn, tàn-tật, kém trí-khôn… (không cho sinh-sản nữa) thì sẽ phát-triển được những nhân giống thuần chủng tinh-khôi.

Văn-phòng “ERO” của Harry Laughlin có thẩm-quyền đánh giá cao và cấp chứng-chỉ cho những cặp vợ chồng da trắng khỏe, đẹp. Khuyến-khích họ cần phải sinh-sản nhiều, cho tổ-chức thường-xuyên các buổi hội-chợ - để thi đua cùng triển-lãm hình-ảnh những đại gia-đình thắng giải sinh được con đàn cháu chắt, không ngoài mục-đích quảng-bá cơ-chế này.

Năm 1914, Harry Laughlin lần đầu tiên tham-dự một buổi hội-thảo mang tên: Chủng-Tộc Tốt Đẹp Hơn - “Race Betterment Conference” do J. H. Kellogg bảo-trợ. Cùng năm đó, Laughlin tuyên-bố công-khai rằng phải có chính-sách triệt-sản áp-dụng cho những phần-tử không chính-đáng trong xã hội.

Tám năm sau, 1922 “Laughlins Model Law”: Luật Mô-Hình của Laughlin ra đời trong cuốn sách “Eugenical Sterilization in the United States” được coi là giá-trị và kể từ đó phương-pháp triệt-sản được đem ra áp-dụng toàn quốc Hoa-Kỳ.

Luật triệt-sản đã thi-hành trên 33 tiểu-bang. Nhằm tuyệt giống những công-dân Mỹ (nam, nữ và trẻ nít) những ai bị xem là chậm phát triển, điếc, mù, dị dạng (the physically deformed), ngay cả người mắc bệnh “Epilepsy” kinh-phong (tay chân dựt liên-hồi) hoặc thổ-dân da đỏ, người Mỹ gốc Phi-Châu, phạm-nhân hay người có chỉ số IQ dưới 70. Khi ấy họ được mang đến các nhà thương để cắt buồng trứng hoặc bị ép phải trải qua một cuộc giải-phẫu tuyệt-trùng (Thiến).

Cũng xin nói thêm, IQ là chữ viết tắt của “Intelligence Quotient”: Chỉ Số Thông-Minh, đó là một khái-niệm cũng do Francis Galton trong sách Hereditary Genius đưa ra vào cuối thế kỷ 19. Sau đó, J.Cattell (học-trò của Galton) và Alfred Binet; một nhà tâm-lý-học người Pháp, phát triển ý-tưởng này bằng việc thảo ra những bài trắc-nghiệm để kiểm-tra năng-lực trí-tuệ của trẻ em khi đi học. Ít lâu sau, ông Lewis Terman, là giảng-viên trường đại-học Standford đã soạn được cách thử mức độ thông-minh phức-tạp hơn tên “Stanford Binet”; nhằm dùng cho người trưởng-thành. Phương-pháp này nhanh chóng trở nên thông-dụng khắp Hoa-Kỳ, nhất là vào năm 1917 khi nước Mỹ bước vào chiến-tranh thế-giới thứ I.


Bản nghiên-cứu ngày 28 tháng 4, năm 2013 của trang mạng “Statisticbrane.com” về “IQ and the Wealth of Nations” cho biết dân Hong-Kong có IQ trung-bình cao nhất là: 107, Úc và Hoa-Kỳ hạng thứ 19 với chỉ-số thông-minh là 98. IQ của người Việt-Nam: 94.

Nếu dựa vào những tài-liệu đáng tin-cậy trên thì ai cũng phải công-nhận rằng lịch-sử Hoa-Kỳ đã trải qua một thời kỳ vô cùng đen tối. Mãi đến hơn một trăm năm sau ánh sáng công-lý mới được soi rọi tới vì thứ Năm tuần qua 25 tháng 7, 2013 chúng tôi nghe được bản tin trên đài phát thanh NPR (National Public Radio) của ký-giả Scott Neuman với nhan đề: Tiểu-Bang Bắc Carolina Sắp-Xếp Để Bồi-Thường Cho Những Nạn-Nhân Bị Cưỡng-Bức Triệt-Sản - “North Carolina Set To Compensate Forced Sterilization Victims”.

Sang hôm sau, ngày 26 tháng 7, 2013 lúc 1:56pm EDT (Eastern Daylight Time: giờ miền Đông Hoa-Kỳ) có một bài viết khác của tác-giả Sebastian Murdock trên tờ The Huffington Post cũng loan tải về “North Carolina Eugenics: Sterilization Program Victims Offered Funds” – Những Nạn-Nhân “Eugenics” của Chương-Trình Triệt-Sản ở Tiểu-Bang Bắc Carolina Được Ngân-Quỹ Bồi-Thường”.

Lúc 2:03PM (chiều) Chúa-Nhật 28, tháng 7, 2013 – ký-giả Elizabeth Cohen, đài CNN cập nhật và chi-tiết hóa hơn như sau:

“Quả là một trang sử khủng-khiếp của Hoa-Kỳ, nhưng bây giờ những người bị chính-phủ bắt triệt-sản có thể nhận được bồi thường cho những gì họ phải đau khổ hứng chịu.

Tính đi, tính lại trong suốt mười năm trên một vấn-đề, các cơ-quan lập pháp của North Carolina hôm thứ Năm vừa qua đã đồng ý chi trả $10 triệu cho những nạn nhân này. Nếu sau khi được thống-đốc Pat McCrory ký thuận thì North Carolina sẽ là tiểu-bang đi đầu trong việc bồi thường tiền cho họ.

Ông Larry Womble, đại-diện tiểu-bang lên tiếng: “Trải qua một thời gian dài khó khăn, chúng tôi đang cố gắng sửa chữa những sai lầm.”

Theo lời của Charmaine Fuller Cooper, cựu giám-đốc “Hội Tư-Pháp North Carolina Cho Những Nạn-Nhân Triệt-Sản” thì người ta tin rằng chính-quyền của Bắc Carolina đã tuyệt trùng hơn 7,000 công-dân Mỹ giữa năm 1929 và 1974. Trong số này, chỉ 200 người ra trình diện, điều đó có nghĩa là mỗi nạn nhân sẽ lãnh được $50,000.

Ký-giả CNN cũng phỏng-vấn và đăng hình chụp ông Charles Holt, một người bị tuyệt-trùng khi là thanh-niên 19 tuổi ở trong viện giáo-hóa dành cho thanh-niên “An Institution for Boys” tại Butner, North Carolina. Charles kể lại những gì còn nhớ được như sau:

“Họ gửi tôi đến bệnh-viện rồi đưa vào một căn-phòng chụp hơi gas cho mê ngủ. Khi tỉnh dậy người y-tá nói rằng mọi việc xong rồi và tôi đã rất đau buồn về chuyện này!”

Từ năm 1907, có hơn 60,000 công-dân Hoa-Kỳ đã bị buộc phải làm một điều mà họ không bao giờ muốn là triệt-sản. Những người bị cho là đầu óc chậm phát-triển, không thích-hợp với đồng-loại, những đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi vì ghiện rượu không thể chăm sóc cũng nằm trong chương-trình này (vì nếu chúng lớn lên lập gia-đình sinh con, đẻ cái sẽ trở-thành gánh nặng cho xã-hội).

Dân California có tổng-số bị triệt-sản lớn nhất trong 33 tiểu-bang là 20,000 người.

Những chương-trình này được tài-trợ bởi các bác-sĩ, luật-sư và cán-sự được xã-hội trọng kính. Ngay cả Tối-Cao Pháp-Viện Hoa-Kỳ cũng chứng thuận, điển hình là Oliver Wendell Holmes đã viết lại trong một hồ-sơ tòa-án năm 1927: “Ba thế-hệ của sự ngu-đần là đủ rồi.” - Three generations of imbeciles are enough. Dưới luật “The Eugenics” của Bắc Carolina, bất cứ ai cũng có thể yêu-cầu một người nào đó đi triệt-sản.

Bà Fuller Cooper (một nhân-vật được CNN phỏng-vấn) khẳng định là đã bật khóc trong 15 phút trên bàn làm việc khi đọc về hồ-sơ triệt-sản đầu tiên viết về trường-hợp một người phụ-nữ bị hàng xóm tố là lang-trạ (ăn nằm hết người này đến người khác) đã bị hội-đồng xét sử yêu-cầu phải đi cắt buồng trứng ngay.

Nếu dự luật này thông qua thì người ta phỏng đoán chính-phủ sẽ chi trả cho những nạn nhân bị ép triệt-sản vào tháng 6, năm 2015”. (Ngưng trích).

Link: http://www.cnn.com/2013/07/26/us/north-carolina-sterilization-payments/index.html

Chúng tôi vừa trình bày tổng-quát về nguồn-gốc và diễn-biến của một chính-sách vô-cảm đã áp-đặt lên những người bất hạnh trong suốt 50 năm đầu của thế-kỷ thứ 19 tại Hoa-Kỳ. Chương-trình này được thi-hành theo luật soạn ra bởi Harry Laughlin, sinh trưởng tại Iowa; giám-đốc trung-tâm “ERO”.

Là những chúng-sinh Phật-Tử, chúng tôi đã được Đức Phật từ-bi dậy về mười nghiệp lành trong “Thập Thiện Nghiệp Đạo” như sau:

Có 3 nghiệp về Thân: không sát-sinh, không trộm cắp, không tà-dâm.

4 nghiệp về Miệng (khẩu ngữ): không nói dối, không miệng lưỡi hai chiều, không ác khẩu, không tạo lời thêu dệt.

3 nghiệp về Ý: không tham-lam, không sân-hận, không si-mê tà-kiến.

Luận riêng nghiệp về Thân: Sát-sinh là diệt mạng sống của nhân-sinh-vật. Sát-sinh là tự mình cầm khí-giới trực tiếp hoặc gián-tiếp tạo ra phương-cách giết hại mầm sống hay sự sống kẻ khác. Khi thấy sự giết hại mà trong tâm mình hoan-hỷ, đều là nghiệp sát-sinh cả. Nghiệp sát-sinh này tùy theo tâm-trạng khi làm, đối tượng bị sát sinh và cũng tùy theo thời gian thực-hiện mà phân biệt tội nặng nhẹ khác nhau.

Và phải chăng Harry Laughlin, kẻ soạn thảo và vận-động quốc-hội Hoa-Kỳ thi hành luật triệt-sản

lên những người dân lành vô-tội đã vô-tình tạo nghiệp sát-sinh; bởi sau khi thành-hôn với bà Pansy năm 1902, vợ chồng Harry đã không thể có được một mụn con nào và trớ trêu thay về sau, hắn lại bị khổ-sở bởi chứng bệnh kinh-phong (epilepsy) - Đây là một trong những yếu-tố của luật triệt-sản quái-ác do chính Harry Laughlin đề ra. Sau khi đóng cửa văn-phòng “ERO” năm 1939, hắn trở về sống cô-độc ở Missouri cho đến khi qua đời ngày 26 tháng 1, năm 1943.

Trích Wikipedia -

Nếu theo luật Đức Chúa Trời, chắc chắn Harry Laughlin sẽ bị sa hỏa-ngục đời đời bởi hắn đã coi thường đấng Tạo-Hóa thiêng-liêng dám tự tạo cho mình quyền năng sinh-sát trong tay và cướp đi bao mầm sống của công-dân Hoa-Kỳ.

Để kết-thúc bài viết này, xin gửi tặng quý đọc giả trên khắp năm châu vài câu thơ theo thuyết “Nhân quả duyên sanh, luân hồi nghiệp báo”:

"Đêm dài đối với kẻ thức,
Đường dài đối với kẻ mệt,
Luân hồi dài đối với kẻ ngu,
Không biết rõ chân diệu pháp". (Trích kinh Pháp Cú, bài số 60).

www.diamondbichngoc.com

Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
Tinh thần lãnh đạo là khả năng định hướng, truyền cảm hứng và tạo ảnh hưởng để tập hợp con người cùng hướng tới một tầm nhìn mới và đạt được mục tiêu chung. Một nhà lãnh đạo có tinh thần lãnh đạo mạnh mẽ thường thể hiện qua các năng lực chủ yếu như: định hướng tương lai, xây dựng tầm nhìn và chiến lược dài hạn; tạo động lực để khơi dậy năng lực, ý chí và sự bền bỉ của tập thể; tinh thần trách nhiệm trước các quyết định và hệ quả; nêu gương hành động nhất quán với lời nói, trở thành chuẩn mực cho tập thể và khả năng thích ứng khi bối cảnh thay đổi.
Theo dõi vũ đài chính trị Mỹ, có lẽ ai cũng dễ dàng nhận ra những khoảnh khắc mà người ta không biết gọi là gì cho đúng. Nó không hẳn là phản bội, cũng không hoàn toàn là đầu hàng, mà nó giống như một sự tan rã, một ánh chớp vụt tắt trước mắt mọi người. Và cái điều đó, để lại trong lòng những người còn đủ kiên nhẫn để quan tâm đến bề mặt của hệ thống chính quyền, cảm thấy thất vọng.
Sau khi được bầu làm Chủ Tịch Nước, TBT Tô Lâm dõng dạt đưa ra chỉ tiêu phát triển kinh tế 10% mỗi năm. Dĩ nhiên đây là một khẩu hiệu nặng tính tuyên truyền, hơn là sách lược kinh tế được hoạch định nghiêm chỉnh. CSVN là một đảng CSTQ tí hon, từ khi mới thành lập đưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh, đến thời của Tô Lâm. Nền kinh tế VN cũng là phiên bản mô hình TQ, tuy sinh sau đẻ muộn vì giới lãnh đạo CSVN kém trí tuệ hơn giới lãnh đạo CSTQ. Hệ lụy tự nhiên là Việt Nam kém phát triển hơn TQ nhiều thập niên và GDP đầu người chỉ bằng khoảng 1/3 TQ.
Cho đến giờ này, chỉ là phỏng đoán! Christopher Hale, chủ nhân của trang báo đặc biệt Letters from Leo, đã liên lạc với đài CBS vào Thứ Hai tuần này với một câu hỏi duy nhất: Liệu Stephen Colbert có khép lại chương trình The Late Show tối Thứ Năm tuần này với một cuộc phỏng vấn Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vị Giáo Hoàng người Mỹ đầu tiên hay không? CBS từ chối trả lời.
Vào cái đêm thất bại đó, Thomas Massie đã nói với đám đông những người ủng hộ một điều mà suốt nhiều năm qua, chẳng ai trong đảng của ông dám nói to thành lời: "Nếu nhánh lập pháp lúc nào cũng bỏ phiếu theo ý tổng thống, thì quả thực chúng ta đang có một vị vua.”
Tưởng đâu chuyện tổng thống Donald Trump kiện Sở Thuế đòi 10 tỉ đô là màn “thay trời hành đạo”, đòi bồi thường cho vụ hồ sơ thuế bị IRS làm lộ. Dè đâu chỉ là màn mượn đầu heo IRS để nấu nồi cháo gần 1,8 tỉ rồi dọn ra cho phe mình xì xụp.
Trong bối cảnh Hoa Kỳ hiện đang bị chia rẽ sâu sắc bởi chính trị nội bộ, làm phật ý các đồng minh, và một lần nữa lại bị cuốn vào cuộc chiến tại Vùng Vịnh Ba Tư, đây dường như là thời điểm thuận lợi để Trung Quốc nắm lấy vai trò lãnh đạo toàn cầu. Tuy nhiên, Bắc Kinh lại tránh việc tận dụng những xung đột này bằng cách đưa ra một lập trường công khai mạnh mẽ. Thay vì đối đầu với Hoa Kỳ thông qua việc bảo vệ Iran—một đối tác chiến lược lâu năm trong khu vực—Trung Quốc chỉ cung cấp sự hỗ trợ gián tiếp và phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.