Hôm nay,  

Khi Công Lý Bất Minh

14/12/201300:00:00(Xem: 5126)
Chủ Nhật vừa qua 8 tháng 12 năm 2013 đài truyền hình CNN có cho chiếu một phóng sự với nhan đề “An Unreal Dream, The Michael Morton Story”, xin tạm dịch là “Câu chuyện của Micheal Morton, một ước mơ không tưởng”. Đó là một phóng sự hấp dẫn, ly kỳ tả lại cuộc đời “xui xẻo” nhưng đầy tình tiết éo le của Michael Morton.

Câu chuyện xảy ra cách đây hơn 27 năm tại một nơi gần thành phố Austin, Texas. Ngày 12 tháng 8 năm 1986, nhân dịp sinh nhật lần thứ 32 của mình và cũng là ngày đánh dấu sự bình phục hoàn toàn của cậu con trai lên 3 tuổi sau một trận mổ tim nguy hiểm, Michael dẫn vợ con đi ăn tối tại một nhà hàng gần nhà. Không có một bữa ăn tối nào có ý nghĩa và “tình tứ” hơn đêm hôm đó với cặp vợ chồng Morton. Anh ta cảm thấy mình may mắn và hạnh phúc nhất trên đời.

Sáng hôm sau trong lúc Michael đang ở sở làm thì người ta khám phá ra bà vợ anh ta là Christine Morton bị ai đó giết chết ngay trong phòng ngủ của mình, tại căn nhà của họ ở ngoại ô Austin, Texas. Sau khi khám phá ra án mạng, công tố viên buộc tội Michael là kẻ giết vợ.

Họ viện dẫn lý do ra sao?

Công tố viên với giọng nói đầy xúc động và gần như rơi lệ, trình bày trước bồi thẩm đoàn là họ đã tìm thấy một mảnh giấy để lại trên bàn trong buồng tắm do Michael viết cho bà vợ với lời lẽ “Rất tiếc, đêm qua em từ chối làm tình với anh, nhưng anh vẫn yêu em”. Công tố viên lý luận rằng vì việc trên mà Michael nổi “tam bành, giận điên lên” rồi đánh vợ đến chết. Họ còn lý luận rằng kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy rằng bà Christine chết vào khoảng 1:30 sáng, căn cứ vào những thức ăn có trong bụng của bà. Công tố viên cho là thời gian đó ông Michael còn có mặt tại nhà. Tuy nhiên người thẩm định y khoa cho rằng kết quả của việc thử nghiệm thức ăn trong bụng không phải là một “kết luận có khoa học”. Cũng trong phiên xử nầy, chuyên viên về máu của tiểu bang (state serologist) trưng ra các bằng chứng về phe với công tố viên cho rằng các dấu vết tinh trùng để lại trên tấm drap giường không phải là do từ một cuộc làm tình có đồng thuận, mà ai đó đã tự “thỏa mãn”. Công tố viên cho rằng sau khi giết vợ, anh Michael tự “thỏa mãn” mình bên xác chết không hồn của người vợ.

Khi công tố viên quyết định không cho gọi người điều tra viên chính ra làm nhân chứng, thì phe biện hộ thấy có cái gì đó khả nghi. Họ cho rằng bên công tố viên đang giấu giếm tang chứng. Nhưng khi phe biện hộ phản bác với quan tòa, phe công tố viên lại bảo đảm trước tòa rằng tất cả các tang chứng đã được cung cấp đầy đủ cho bên biện hộ “như luật định”. Không có nhân chứng, không có tang chứng rõ ràng trên hiện trường, và với cách lý luận trên, với sự bất cẩn của toà án, cộng với việc họ không tìm ra nghi can nào khác, công tố viên và bồi thẩm đoàn đã vội vã quy tội cho ông Morton giết vợ, vì bà ta không chịu “ làm tình trong ngày sinh nhật của mình”. Sau khi tuyên án, một đại diện cho bồi thẩm đoàn tuyên bố với báo chí là “chúng tôi xem đây là việc đem lại công lý cho Christine và chúng tôi cảm thấy đang làm một việc rất đúng”.

Khi xảy ra nội vụ, cậu con trai 3 tuổi lúc đó đã chứng kiến và kể lại chi tiết rất rành rẽ với bà ngoại và người thân rằng cậu ta đã thấy một ông có râu ria, trông rất đáng sợ, giết Mommy, chứ lúc đó Daddy không có ở nhà. Ngoài ra, cảnh sát cũng đã từng làm cuộc điều tra và phỏng vấn các hàng xóm của gia đình Morton và được họ kể lại họ có thấy một chiếc xe Van màu xanh thường hay đậu sau nhà ông Michael Morton, và sau đó thấy một người chạy trốn ra khu vườn cây sau nhà. Hồ sơ cảnh sát còn ghi nhận thẻ Visa Card của bà Christine được tìm thấy đem xử dụng tại một tiệm vàng ở thành phố San Antonio. Và nhân viên cảnh sát San Antonio tuyên bố họ biết tên người đàn bà tìm cách xử dụng Visa ăn cắp nầy. Bà Christine Morton bị đánh đập đến chết trên giường, với một dụng cụ làm bằng gỗ. Một cái rổ đan bằng một loại mây và một cái cặp được tìm thấy bỏ trên thân xác của bà.

Khi cảnh sát đến hiện trường, người ta thấy các dấu vết trên tấm drap trải giường, mà sau nầy giảo nghiệm cho thấy là có tinh trùng. Ngày hôm sau cảnh sát cũng còn tìm thấy một cái khăn choàng cổ dính đầy máu tại một công trường xây cất cách xa nhà ông Morton độ 100 yards. Nhưng theo luật sư biện hộ cho ông Morton, tất cả các tang chứng nầy không được cung cấp cho họ ở vào thời điểm của cuộc xử án.
resized-michael-morton-y
Michael Morton.

Ngày 17 tháng 2 năm 1989, Ông Michael Morton lãnh án tù chung thân

Dĩ nhiên là ông Morton cho rằng mình vô tội. Và ông luôn giữ vững lập trường nầy, dù trong hoàn cảnh nào. Ông ta cho rằng có kẻ nào đó đột nhập vào nhà ông sáng ngày 13 tháng 8, năm 1986, sau khi ông ta rời nhà đi làm. Các người làm chung ở sở khai lại lúc đó ông ta có đi trễ, song không tỏ ra có cử chỉ gì khả nghi của một kẻ giết người. Ngay sau khi bị lãnh án tù chung thân, ông Morton nạp đơn xin kháng án ngay, nhưng bị từ chối.

Năm 1990 ông ta xin điều tra lại vụ thử nghiệm DNA trên tấm drap trải giường. Nhưng rồi cuộc thử nghiệm cho thấy rằng DNA trên trên tấm drap trùng với DNA của ông ta. Việc nầy cũng dể hiểu, vì đó là tấm drap trải giường mà vợ chồng ông cùng xài chung.

Vào năm 2005, tổ chức Innocence Project và tổ hợp Luật Sư Raley & Bowick tại Houston đệ trình một kiến nghị xin thử thêm DNA trên các tang vật đã thu thập tại hiện trường. Nhưng Biện Lý của Williamson County bác đơn. Sau đó toà án cho phép làm một vài thử nghiệm DNA khác nhưng rồi kết quả cũng không đem lại thuận lợi cho ông Morton vì đa số các tang vật lấy ra từ trên giường không loại trừ ông ta là thủ phạm.

Ngày 30 tháng 6 năm 2011 cơ quan Orchid Cellmark báo cáo rằng cuộc khảo nghiệm cái khăn choàng cổ cho thấy trong đó có DNA và tóc của bà Christine Morton và DNA của một người đàn ông nào đó. Sau đó người ta đem DNA của người đàn ông đó chạy trên CODIS (Combined DNA Index System) databank và họ tìm ra đó chính là DNA của tên Mark Norwood, một tội phạm từ California và đã gây ra tội ác ở Texas. Anh ta đã sống tại Texas đúng vào thời điểm bà Christine Morton bị giết chết. Các luật sư biện hộ cho ông Morton còn khám phá ra rằng tóc của Norwood được tìm thấy tại nơi một nạn nhân khác bị giết cũng tại Texas. Đó là bà Debra Masters Baker bị giết khoảng hai năm sau khi bà Morton chết, lúc ông Morton đang nằm trong tù. Hai nạn nhân chết đều giống nhau – bị đánh đập cho đến chết - và cả hai đều xảy ra trong phòng ngủ của họ.

Trong khi bàn cãi về kết quả DNA và xem lại các hồ sơ điều tra khác, các luật sư của ông Morton đã chứng minh được sự vô tội của ông. Ông Michael Morton được trả tự do ngày 4 tháng 10 năm 2011, sau khi đã ở tù một cách oan uổng gần 25 năm. Ngày 19 tháng 12 năm đó ông ta được tuyên bố hoàn toàn vô tội. Ông ta được tiểu bang bồi thường gần 2 triệu đô la.

Dĩ nhiên Mark Norwood sau đó bị kết án tù chung thân vì đã giết bà Christine Morton và bà Debra Masters Baker.

Nhưng chuyện không ngừng ở đây. Với sự yêu cầu của các luật sư của ông Morton, Tối Cao Pháp Viện Texas ra lịnh điều tra thêm. Vào tháng Tư năm 2013 một quan toà đi đến kết luận rằng ông Biện Lý Ken Anderson của County Williamson lúc xảy ra vụ án bà Christine Morton (sau nầy ông đã trở thành một thẩm phán) phải bị kết tội hình sự vì đã cố tình ém nhẹm tang chứng. Ông tòa Anderson nầy sau đó cũng xin từ chức vào tháng 9 năm 2013. Vào ngày 8 tháng 11 năm nay, ông Anderson bị lãnh án tù 10 ngày và xin chấp nhận không hành nghề luật nữa vì đã làm sai trái để cho ông Michael Morton phải ở tù oan 24 năm, 7 tháng, và 11 ngày!

Cũng vì trường hợp của ông Morton mà mới đây Thống Đốc tiểu bang Texas là Rick Perry vừa mới ký một đạo luật mang tên là Michael Morton Act, bắt buộc các công tố viên phải cung cấp các bằng chứng cho bên luật sư biện hộ, nếu có sự yêu cầu của bị cáo, trong các trường hợp về tội hình sự,mà không cần sự cho phép của tòa. Thống Đốc Perry tuyên bố rằng luật mới nầy sẽ tạo ra công bình hơn, vì làm giảm đi xác xuất của các việc buộc tội oan.

Ông Morton tâm sự rằng khi vào tù đứa con trai mới có ba tuổi. Cậu ta sau đó có vào tù thăm ông ta một thời gian. Khi lớn lên cậu con cảm thấy xấu hổ vì có một người cha giết mẹ. Anh ta được một bà dì đem về nuôi, rồi anh ta quyết định đổi tên của mình để quên đi cái quá khứ đau thương của dòng họ Morton. Anh ta lấy họ của người dượng đang nuôi mình và “‘đoạn tuyệt” với người cha ruột, không thèm đi thăm ông ta nữa. Trong cuộc phỏng vấn với CNN, ông Morton tâm sự rằng, ông ta có thể chịu đựng mọi đau khổ, bất công, tù tội và tỏ ra mình rất cứng cỏi với đời. Nhưng khi nghe tin đứa con trai từ bỏ mình và xin đổi họ, ông ta nghe đau cả tâm can và thấy mình khổ tâm, xúc động đến muốn khóc.

Vì biết rằng mình vô tội, có một ngày ông ta sẽ chứng minh được việc đó. Những ngày dài trong tù đã làm ông suy nghĩ nhiều về nhân quả, hận thù và việc phải làm để cho các người hại ông phải trả. Nhưng rồi ông cũng tìm được bình an trong niềm tin về Chúa. Ông ta tuyên bố cảm ơn Thượng Đế là ông ta không bị án tử hình, để còn có ngày ra tù như hôm nay. Nên nhớ là Texas là tiểu bang có nhiều án tử hình và hành quyết nhiều tử tội nhất nước Mỹ.

Bây giờ thì cha con lại “đoàn tụ” thương yêu nhau. Cậu con Eric bây giờ đã thành gia thất và ông Morton có một cháu gái kháu khỉnh, cũng đặt tên là Christine để tưởng nhớ bà nội. Nói về những nổi trôi trong cuộc đời của cha con anh, Eric Morton cho rằng “life has come to full circle”, xin tạm dịch là sau những thăng trầm “cuộc đời đã trở lại bình thường như xưa”.

Thật vậy, tình phụ tử giữa cha con anh đã được hàn gắn, gia đình anh bây giờ sum họp bên nhau như thuở ban đầu và yêu thương nhau hơn bao giờ hết!

Những tiến bộ vượt bực trong lãnh vực thử nghiệm DNA quả thật đã giúp cho nền Công lý Hoa Kỳ có nhiều cơ hội phục vụ quần chúng một cách công minh hơn nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Cali, những ngày đông giá lạnh cuối năm 2013

Võ Phú Viên

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.