Nguyễn Ninh Thuận
- Hôm nay chúng ta bàn tiếp xung quanh chuyện bạn hữu mà kỳ rồi đã bàn cãi rất sôi nổi… Bây giờ chúng ta qua đề tài "Bạn & Thù" nhé các bạn. Tâm lên tiếng thăm dò ý kiến các bạn..
- Các chị thấy thế nào ? Hoa là em út trong mấy chị em thân thiết của chúng mình cho em chia sẻ bài viết rất thích hợp với đề tài mà chúng mình sẽ bàn rộng ra xung quanh Bạn & Thù của Đức Đạt Lai Lạt Ma được H.T. Thích Trí Chơn chuyển ngữ em mới đọc trong internet mà em rất tâm đắc:
"Nếu chúng ta chỉ nghĩ đến lòng từ bi không thôi thì chưa đủ, mà chúng ta cần mong gặp hoàn cảnh thuận lợi để thực hiện, phát triển tình thương rộng lớn đó. Và ai là người sẽ giúp chúng ta tạo cơ hội ấy? Không phải bạn mà là kẻ t...hù của chúng ta. Chính họ là những người đã gây khó khăn nhiều nhất cho chúng ta. Do đó, nếu muốn học hỏi, thực hành hạnh từ bi, chúng ta nên xem họ như những người bạn và là thầy của chúng ta. Muốn trải tình thương rộng lớn đến mọi chúng sanh, chúng ta nên thực hành đức tánh khoan dung, từ bi và hỷ xả; do đó, chúng ta cần đến các kẻ thù. Bởi vậy chúng ta hãy cảm ơn những kẻ thù vì họ đã giúp chúng ta giữ được cái tâm thanh tịnh an lạc. Và trong nhiều trường hợp, cá nhân cũng như tập thể, khi chúng ta thay đổi hoàn cảnh sinh sống, kẻ thù có thể trở thành bạn. Cho nên tánh nóng giận và lòng sân hận luôn luôn là những ác tính độc hại, và trừ khi chúng ta điều phục làm chủ được cái tâm của mình để diệt trừ, còn không thì chúng sẽ tiếp tục gây phiền não và ngăn chận mọi nổ lực tu tập mang lại sự an lạc cho chúng ta. Bởi vậy, sự giận dữ và lòng sân hận chính là kẻ thù của chúng ta. Chúng là những ác tính chúng ta cần khắc phục và loại bỏ, không chỉ nhất thời, mà phải thường xuyên liên tục trong suốt cả cuộc đời của chúng ta. Hẳn nhiên là tất cả chúng ta ai cũng muốn có nhiều bạn. Và tôi thường hay nói đùa rằng nếu bạn ích kỷ muốn thủ lợi riêng cho mình thì bạn nên có lòng vị tha. Bạn hãy thương yêu kẻ khác, phục vụ và giúp đỡ cho họ. Bạn cần giao hảo, vui cười và kết thân với mọi người. Được vậy thì khi bạn gặp khó khăn, bạn sẽ có người giúp đỡ. Trái lại, nếu chúng ta không bao giờ nghĩ đến hạnh phúc của kẻ khác thì về lâu dài, chúng ta sẽ bị mất mát và thua lổ. Không bao giờ những sự cải vả, giận dữ, tranh chấp và đố kỵ có thể mang lại tình bạn thân hữu giữa con người. Mà chỉ có lòng khoan dung, tha thứ và hỷ xả mới giúp chúng ta kết thân, gần gủi và thương yêu nhau. Trong xã hội vật chất ngày nay, nếu chúng ta có tiền và quyền lực, chúng ta sẽ có nhiều bạn. Nhưng chúng không phải là bạn chân thật mà là bạn của tiền bạc và thế lực của chúng ta. Khi chúng ta nghèo khổ, mất hết địa vị uy quyền, những người bạn đó sẽ bỏ rơi chúng ta. Trong cuộc sống, nếu không có biến cố hay tai nạn gì xảy ra, con người thường nghĩ rằng mình có thể tự lo được, không cần đến ai; nhưng khi hữu sự gặp khó khăn, thiếu thốn hay bệnh tật, con người cảm thấy cô đơn và cần phải nhờ đến sự giúp đỡ của kẻ khác. Do đó, để chuẩn bị cho giờ phút lâm nguy ngặt nghèo sẽ có người chăm sóc giúp đỡ cho mình thì ngay hôm nay, chúng ta nên kết bạn thân, đối xử tốt và có lòng vị tha, cứu giúp mọi người. Đôi lúc, người ta cười chế nhạo khi nghe tôi nói tôi muốn có nhiều bạn thân hơn, và tôi yêu nụ cười của thiên hạ. Cho nên tôi phải biết nghệ thuật sống cách nào để có thêm bạn bớt thù và làm sao tôi có thể giữ mãi nụ cười trên môi khi tiếp xúc với mọi người, đặc biệt là nụ cười hỷ xả của tình thương. Trong cuộc sống giao tiếp hằng ngày, chúng ta bắt gặp nhiều nụ cười khác nhau của thiên hạ: có nụ cười chua chát, giả dối hay xả giao. Đôi khi nụ cười bày tỏ sự bất mãn, gây nên nghi ngờ hay sợ hãi cho kẻ khác. Tuy nhiên cũng có những nụ cười mang lại niềm vui của sự an lạc và giải thoát: đó là nụ cười từ bi hỷ xả của chư Phật và Bồ Tát. Đây là những nụ cười mà chúng ta nên cố gắng thực hiện để mang lại hạnh phúc cho mọi người "
- Lời của Đức Lạt Ma nói quá hay, chúng ta cần học hỏi và nên tu tâm dưỡng tánh để trở nên người tốt có ích cho bản thân mình, gia đình, và xã hội… Lệ điềm đạm lên tiếng.
- Trên lý thuyết nói thì dễ, nhưng thực hành là chuyện khó khăn vô cùng. Theo như Đức Lạt Ma… Kẻ thù là người đã gây khó khăn nhiều nhất cho chúng ta. Do đó muốn học hỏi phải xem họ là Thầy của chúng ta, để ta có lòng khoan dung, từ bi, hỷ xả… Và với lòng khoan dung độ lượng ta có thể biến Thù thành Bạn.Sự nóng giận và lòng sân hận cũng là Kẻ Thù mà ta cần khắc phục bản thân mình.
- Đó là ta biến Thù thành Bạn, Còn Bạn trở thành Thù thì rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan là vì hiểu lầm, có người vu vạ, nói xấu sau lưng để chia rẽ tình bạn êm đẹp của nhau. Nguyên nhân chủ quan là lòng đố kỵ, ganh ghét không muốn bạn hơn mình. Tóm lại vì cái Tôi quá lớn, nghĩ mình là hơn tất cả mọi người trên đời, là cái rốn của vũ trụ! Học có bằng cấp không quan trọng mà cần là nhân cách con người, cách đối nhân xử thế, hành động, lời nói lịch sự, văn chương hoa mỹ là điều thiết yếu! Ngậm máu phun người thì dơ miệng mình, chắc chắn mình là người xấu trước tiên! Bạn cho ai một món quà, người ta không nhận thì món quà đó sẽ là của bạn mà thôi!
- Ca dao tục ngữ VN có câu "Lời nói đâu mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" Nói sao để thêm Bạn bớt Thù. Hơn thế nữa, lời nói ra có thể gió thoảng mây bay, nhưng bút sa gà chết, bút tích lưu lại đời đời. Người QUÂN TỬ có học thức phải biết lấy nhu thắng cương, không xoi bói đời tư người khác, không dùng từ ngữ thấp kém, phải là gương sáng cho con cháu, thế hệ trẻ sau này. Chỉ một lời nói không đẹp thiếu văn hóa, đánh mất đi phẩm giá, đức hạnh của bản thân, ảnh hưởng đến những người thân thuộc của mình và sẽ biến "Bạn thành Thù"!!!
- Ai trong chúng ta cũng muốn mở rộng bàn tay ra đón nhận Bạn Hiền, không những một người mà nhiều Bạn Tốt hơn nữa… Do đó tha thứ cũng là điều rất cần thiết trong tình bạn. Nếu bạn mình nhận ra khuyết điểm, biết thức tỉnh, biết hối cải thì lại trở thành bạn hiền tri kỷ tri âm hiếm có trên đời. Hãy dẹp bỏ cái TÔI quá lớn, không cãi vã tranh chấp, giận dữ đố kỵ, mà chỉ có lòng khoan dung, tha thứ và hỷ xả để bên cạnh ta có nhiều người bạn đồng hành gần gũi chia sẻ buồn vui...
- Tình đời nói mãi không hết chuyện, có người ngày hôm trước thì tỏ ra quý tình bạn hữu, cái gì cũng nhất nhất, tốt tốt… "Khi thương trái ấu cũng tròn, khi ghét trái bồ hòn cũng méo- Thương nhau cau sáu bửa ba, ghét nhau cau sáu bửa ra thành mười " Nhưng rồi hôm sau thì trở mặt ăn nói khiếm nhã lật lọng, trí trá...Bạn rồi Thù chỉ trong gang tấc, nhẹ như sợi tóc ngắn. Ở trên đời không ai ngu đâu! Có chăng là người bạn tốt có bản tính hiền lương, không muốn đôi co to tiếng, an phận, vị tha...Nhưng người bạn xấu mà cứ hiêu hiêu tự đắc... Nhưng đi đêm sẽ có ngày gặp ma và vỏ quít dày sẽ có móng tay nhọn kia mà!
- Các bạn ơi, hy vọng tình bạn của chúng ta mãi mãi như ánh trăng rằm, lấy lòng vị tha tôn trọng để thông cảm nhau, không chấp trách những tiểu tiết sinh hiểu lầm trong bất cứ hoàn cảnh nào… Chúng ta hãy hết lòng che chở giúp nhau trong mọi cơn hoạn nạn, lắm chông gai trên cõi đời ô trọc này. Tạm thời chia tay nhau ở đây nhé. Để Tâm đọc cho các bạn nghe bốn câu thơ mới sáng tác nghen:
Tôi vẫn là tôi tự thuở nào,
Của lòng chân thật, trước như sau.
TÂM tình thương mến, yêu bằng hữu
THUẬN hoà tha thứ giữ tình thâm.
Nguyễn Ninh Thuận
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình