Hôm nay,  

Vào Hang Cọp

12/12/201400:00:00(Xem: 12413)

Chính pháp Bắc Kinh và vụ án Chu Vĩnh Khang

Những ai muốn theo dõi nội tình chính trị Trung Quốc tất nhiên là bận rộn và thậm chí bối rối về hàng loạt biến cố tại Bắc Kinh....

Xin hãy mở tấm lịch để chấm tọa độ - và hoa mắt.

Từ bên ngoài, truyền thông quốc tế chú ý đến Thượng đỉnh của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Á châu Thái bình dương APEC, năm nay được tổ chức tại Bắc Kinh trong hai ngày 10-11 Tháng 11, với bài diễn văn long trọng của Chủ tịch Tập Cận Bình. Ở bên trong, người ta chú ý đến Hội nghị kỳ 4 của Ban chấp hành Trung ương khoá 18, được họp kín trong ba ngày, với nghị quyết công bố hôm 27 Tháng 10 nhấn mạnh đến chủ điểm "y pháp trị quốc", lấy pháp luật làm nền tảng cai trị.

Người lạc quan thì cho là sau Đại hội 18 vào cuối năm 2012, lãnh đạo mới lên của Trung Quốc đang cải cách chính trị với ý chí xây dựng chế độ pháp trị để sẽ thay thế chế độ đảng trị hiện nay. Không phụ lòng mơ của thiên hạ, Hội nghị còn chọn mùng bốn Tháng 12 là "Ngày Hiến Pháp" - và Thường vụ Quốc hội răm rắp thi hành bằng một Đạo luận hẳn hoi.

Nếu có hỏi Hà Nội thì ta sẽ được nghe lời vênh váo: "Có pháp quyền đấy chứ!"

Ít ai để ý là qua ngày 29 Tháng 11, cử tri Đài Loan thi hành pháp lệnh thật và bằng lá phiếu cho đảng cầm quyền của Tổng thống Mã Anh Cửu cái tát như trời giáng. Cả Nội các 81 người của Thủ tướng Giang Nghi Hoa lập tức từ chức và hôm sau thì Mã Anh Cửu từ nhiệm chức Chủ tịch Trung Hoa Quốc Dân Đảng. Chính quyền bị cử tri trừng phạt về tội khắng khít hợp tác với Bắc Kinh. Đấy là hồi kết của phong trào biểu tình nổi lên từ Tháng Ba khi học sinh sinh viên Đài Loan xuống đường phản đối Hiệp ước họ Mã dự tính ký kết với Trung Quốc. Nếu như họ có quên thì cuộc biểu tình vừa qua của thanh niên tại Hong Kong là một nhắc nhở khét lẹt!

Dù sao mặc lòng, thiên hạ vẫn nuôi niềm tin vào con đường sáng của lãnh đạo Trung Quốc.

Thế rồi ngày bốn Tháng 12 đã qua tại Bắc Kinh mà chẳng có tiếng vang! Nhằm nhò gì.

Vì hôm ấy quốc tế chỉ nhắc đến phúc trình cập nhật của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, rằng kinh tế Trung Quốc vừa vượt Hoa Kỳ lên hàng số một nếu đếm theo phương pháp tỷ giá mãi lực PPP. Vì sức mua của một đô la tại Hoa lục phải nhiều hơn cũng đồng đô la đó tại Hoa Kỳ nên sản lượng kinh tế Trung Quốc tất nhiên là cao hơn sản lượng của Mỹ nếu được tính lại!

Hai ngày sau thì niềm mơ ước của nhiều người được toại nguyện. Một con cọp dữ của Trung Quốc vừa bị sa lưới. Nhân vật đầy thế lực trong Thường vụ Bộ Chính trị khóa trước là Chu Vĩnh Khang bị tống giam sau khi bị trục xuất khỏi đảng vì hàng loạt tội danh rất lạ được chính thức loan báo hôm mùng sáu Tháng 12: ăn cắp của công, hống hách cửa quyền, có quan hệ bất chính với phụ nữ và, trời ơi, lại còn phản quốc vì tiết lộ bí mật nhà nước!

Chu Vĩnh Khang từng là Trưởng ban Chính pháp Trung ương, một tay chỉ huy hai Bộ Công an (Nội vụ) và Quốc an (An ninh, Tình báo, Phản gián) và lãnh đạo hệ thống tòa án trên toàn quốc. Trước đó, họ Chu còn là đại gia về dầu khí với tay chân cài đặt trong một mạng lưới toả rộng. Một nhân vật thần thế như vậy mà còn bị kỷ luật, chuyện chưa từng có trong lịch sử đảng kể từ cuộc Cách mạng Văn hóa Vô sản của Mao Trạch Đông, thì rõ là Trung Quốc ngày nay đã có phép nước hẳn hòi.

Cường quốc kinh tế này đang vinh quang bước ra ánh sáng văn minh của nhân loại chăng? Hạ tầng kinh tế thay đổi đang dẫn tới chuyển hóa chính trị trên thượng tầng chăng? Marx có lý ư?....

Xin hãy điềm điềm!

* * *

Ngày 27 Tháng 10, khi thiên hạ xôn xao với chủ trương "hiến chính" từ Hội nghị 4 của Bắc Kinh để xây dựng pháp quyền nhà nước thì hệ thống thông tin chuyên đề về kinh tế là Bloomberg tiết lộ một bí mật mà ai cũng biết: đảng viên cán bộ Trung Quốc gian lận để làm giàu bất hợp pháp và chuyển ngân lậu ra ngoài!

Giới kinh tế nói chuyện sạch về sức đầu tư rất bạo của Trung Quốc ra các thị trường bên ngoài nhờ thặng dư mậu dịch rất cao. Nếu biết đếm lại, không theo kiểu IMF, ta thấy ra nhiều sai biệt trong mức thặng dư này. Sai biệt đó phản ảnh tình trạng tẩu tán tài sản của quan chức.

Khi người ta nói là trong làn sóng đầu tư trực tiếp ra hải ngoại, các đại gia Trung Quốc đang ào ạt mua bất động sản ở bên Mỹ, thì điều ấy cũng báo hiệu cái hiện tượng "bỏ của chạy lấy người". Chạy qua một thị trường an toàn có luật lệ hẳn hoi là Hoa Kỳ, nơi trú ngụ của con cháu các đảng viên thuộc thành phần lãnh đạo.


Nhìn lại vào trong, khi các thị trường quốc tế ngợi ca thành tích kinh doanh của tập đoàn Alibaba (ký hiệu trên thị trường chứng khoán New York là BABA) và ông chủ Mã Vân, doanh gia giàu nhất Trung Quốc với tài sản khoảng 30 tỷ đô la, người ta không thể không nhớ đến "Ali Baba và 40 Tên Trộm" trong bộ truyện "Ngàn Lẻ Một Đêm".

Trung Quốc nào chỉ có 40 anh ăn trộm?

Việc giải trừ tham nhũng, như quốc sách và đảng hướng của Tập Cận Bình, mới thật là trường kỳ kháng chiến. Vì vậy, họ Tập ráo riết mở chiến dịch truy diệt tham nhũng từ Hội nghị kỳ 3 vào Tháng 11 năm ngoái? Lại còn báo trước là cọp to hay ruồi nhỏ gỉ thì cũng sa lưới hết! Việc con hổ dữ như Chu Vĩnh Khang mà còn vào cũi không là bằng chứng sao?

Thật ra, ta không quên chuyện chính trị trong cung cấm, một truyền thống của Trung Hoa đang được hiện đại hóa.

* * *

Ra khỏi 10 năm điên khùng của Mao với cuộc Đại Văn Cách 1967-1976 khiến Phó Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ bị chết đói trong tù như Tề Hoàn Công vào thời Xuân Thu, người ta thấy lãnh đạo Bắc Kinh có vẻ văn minh hơn trước.

Họ có thể thanh trừng các Tổng bí thư đương nhiệm như Hồ Diệu Bang năm 1987 và Triệu Tử Dương năm 1989 vì tội cải cách quá mạnh. Nhưng cả hai không hề bị tuyên án chính thức, kể cả Triệu Tử Dương, dù bị quản thúc tại gia cho đến khi tạ thế vào năm 2005. Tòa án hay pháp lệnh nhà nước không hề lên tới cấp đó.

Các đảng viên cao cấp như Bí thư Trần Hy Đồng của Bắc Kinh hay Bí thư Trần Lương Vũ của Thượng Hải thì còn có thể ra toà rồi vào tù (năm 1998 và 2008) vì tội tham nhũng, chứ pháp quyền nhà nước không áp dụng cho Ủy viên Bộ Chính trị nằm trong cơ chế tối cao là Thường vụ Bộ Chính trị. Ngay cả viên Bí thư Trùng Khánh đầy tham vọng là Bạc Hy Lai bị ngã ngựa năm 2012 rồi ra toà và chịu án tù vì tham nhũng, cũng mới chỉ lăm le cấu kết với Chu Vĩnh Khang để được vào Thường vụ Bộ Chính trị khóa 18, chứ cũng chưa lên tới ngôi vị của bảy hay chín người quyền thế nhất trong Thường vụ.

Lần này, Tập Cận Bình hài tội một nhân vật lãnh đạo từng ở trong Thường vụ Bộ Chính trị là Chu Vĩnh Khang. Quả thật là cọp lớn còn sa lưới. Nhưng chìa khóa của bí ẩn trong cấm cung chính là chữ "cấu kết"....

Sau cuộc Đại Văn Cách, tranh đoạt quyền bính có xảy ra trên thượng tầng nên Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương mới bị cách chức. Lý do của vụ thanh trừng (không có án lệnh của pháp quyền nhà nước) thuộc về chủ trương hay tư tưởng, cải cách nhiều hay ít. Lần này, ngày nay, việc tranh đoạt quyền bính trong cấm cung vẫn tiếp tục nên Bạc Hy Lai và Chu Vĩnh Khang mới bị loại.

Nhưng theo trình tự ba bước nhịp nhàng là 1) bị loại ra khỏi đảng, 2) rồi mới ra trước toà án của nhà nước, 3) để lãnh án tù vì tham nhũng. Tuyệt nhiên trong đó không có dấu vết gì của việc tranh quyền, về âm mưu cấu kết và nhất là vì có những chủ trương chính trị khác biệt. Và tòa án chỉ thụ lý hồ sơ để lập tức tuyên án một người đã ra khỏi đảng.

Diễn giải lại cho rõ: đảng quyền vẫn trên pháp quyền nhà nước. Đạo diễn của việc dàn dựng công phu này là Tập Cận Bình, người đang tập trung quyền lực vượt xa hai vị tiền nhiệm là Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào, gần tới cấp độ của Đặng Tiểu Bình và Mao Trạch Đông.

Nghĩa là hệ thống lãnh đạo chính trị của Trung Quốc đang xiết vào, chứ không mở ra!

* * *

Để mở mắt nhiều người thì xin kết thúc bài này với một phán quyết của toà án vừa được công bố hôm mùng bốn Tháng 11, đúng một tháng trước "Ngày Hiến Pháp" huy hoàng do họ Tập đề ra.

Sau nhiều tháng tống giam, dụ dỗ và hăm dọa, đảng phô diễn thực quyền khi cho toà án truy tố một nhà báo là Thẩm Dũng Bình về tội "kinh doanh phi pháp". Lý do thật là vì đương sự quyên tiền thực hiện một bộ phim có tên là "Trung Quốc Bách Niên Hiến Chính Kỷ Lục" có nội dung dựng lại trăm năm gian khổ của dân Trung Hoa, từ đời Mạt Thanh đến nay, khi họ ôm giấc mơ xây dựng pháp quyền nhà nước bằng hiến pháp. Bao giờ đảng cho phép đã, thì pháp quyền đó mới thành hình, theo định hướng của đảng.

Đâm ra tham nhũng hay phạm pháp chỉ là cái cớ để cả nước cùng nhìn về một hướng do Tập Cận Bình vẽ ra....

Năm 1948, trên đảo Jura, Scotland, George Orwell viết lời sau đây trong kiệt tác 1984: “Cho dù anh có viết ‘ĐẢ ĐẢO ANH CẢ’ hay không viết, cũng chẳng thay đổi được gì. Cho dù anh có tiếp tục ghi chép, hay bỏ dở cuốn nhật ký, cũng chẳng thay đổi được gì. Cảnh sát Tư Tưởng sớm muộn gì cũng sẽ tóm anh…”
Từ lâu, giới lãnh đạo Nga vẫn tự hào rằng nước này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế. Niềm tin đó dựa trên những lý do như vị thế thành viên thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tư cách cường quốc hạt nhân và ảnh hưởng đáng kể đối với các nước thuộc Xô Viết cũ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thực tế chuyển biến đã làm lung lay các kỳ vọng đó...
Nếu đến hôm nay người ta vẫn phải thí điểm những “phường xã hội chủ nghĩa”, thì điều đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất rằng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam chưa từng đạt được mục tiêu đã đề ra. Lịch sử có thể khoan dung với những sai lầm. Nhưng lịch sử sẽ không tha thứ cho việc kéo dài một sai lầm suốt nhiều thế hệ mà vẫn từ chối thừa nhận nó.
Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.