Hôm nay,  

Bắc Kinh và TTKH

06/03/201500:00:00(Xem: 5927)

Thơ TTKH chỉ là lời than thiếu thanh khoản của Trung Quốc khi đang cạn láng!

Sáng Thứ Năm mùng năm, trùng vào lễ Thượng Nguyên rầm Tháng Giêng năm Ất Mùi, Quốc hội khóa 12 của Trung Quốc có hội nghị kỳ 3 tại Nhân dân Đại sảnh ở Bắc Kinh. Tổng lý Quốc vụ viện là Thủ tướng Lý Khắc Cường đọc báo cáo về tình hình kinh tế xã hội năm qua và thông báo chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2015 này là 7%. Truyền thông chuyên đề về kinh tế tài chánh của quốc tế đều loan tin này và nhấn mạnh đến sự kiện lãnh đạo Bắc Kinh đành chấp nhận một mức tăng trưởng thấp hơn - chỉ tiêu của năm ngoái là 7,5%, thực tế thì chỉ được 7,4%.

Việc hạ thấp mức tăng trưởng được thông báo một ngày sau khi lại hạ lãi suất - lần thứ ba trong có ba tháng, là khá dồn dập - để kích thích sản xuất. Lần này, giới nghiên cứu kinh tế chú ý, lãi suất ngắn hạn được cắt khá mạnh, đến 150 điểm căn bản, từ 7% xuống 5,5%.

Khi đọc loại tin như thế này thì ta nên... đếm lại bằng thơ.

Vì lãi suất nói là 5,5% của loại tín dụng cho kỳ hạn một tuần ấy là cái gì? Theo một nghiên cứu của UBS, một tổ hợp tài chánh Thụy Sĩ, thì lãi suất đi vay một năm của doanh nghiệp Trung Quốc thực tế đã tăng 800 điểm (8%) kể từ năm 2011. "Lãi suất thực" là lãi suất chính thức theo mệnh giá (nominal rate), sau khi giảm trừ ảnh hưởng của vật giá mà ta gọi là lạm phát. Vì vật giá tại Trung Quốc không tăng mà sụt mạnh - hiện tượng gọi là "giảm phát" – khi lãi suất được hạ như vậy, 5,5%, thì đấy chỉ là biện pháp... ngược, là xiết vòi tín dụng.

Trong thơ và kinh tế, ấn tượng có khác với thực tế!

Nhìn cách khác, trong Quý IV năm ngoái, mức lời của các doanh nghiệp Trung Quốc đã giảm 9% và bây giờ, lượng tín dụng còn bị cắt thì kinh tế Trung Quốc đang thực tế trôi vào suy trầm. Chỉ tiêu 7% chỉ là con số chính thức cho vui.

Có cái gì đó rất bất ổn trong Đế quốc Trung tâm của Thiên hạ mà người ta cứ gọi là Trung Quốc!

Bây giờ, ta hãy đếm cách khác.

Từ thời Tổng suy trầm 2008 đến nay, tổng số tín dụng, tức là các khoản vay nợ, của Trung Quốc đã tăng từ 100% tới 250% Tổng sản lượng GDP, để lên tới 26 ngàn tỷ Mỹ kim (26 và 12 số không). Con số trừu tượng ấy chẳng kích thích trí tò mò của chúng ta nếu mình không biết rằng nó cao hơn tổng số nợ của các ngân hàng Hoa Kỳ và Nhật Bản cộng lại.

Nôm na là vĩ đại – và đáng ngại.

Nằm dưới núi nợ mà doanh lợi giảm và lãi suất thực thì tăng, các doanh nghiệp Trung Quốc đều ngáp ngáp. Vì vậy, biện pháp "giảm lãi suất" vừa được Bắc Kinh thông báo chẳng có nghĩa là Trung Quốc đang bơm thêm tiền ra mà thực tế là cố giảm bớt lượng tín dụng.

Tức là thực tế lại trái ngược với ấn tượng!

* * *

Nếu lùi một chút để nhìn trên toàn cảnh với chiều sâu, ta có thể nghĩ đến cảnh.... Lã Bố Chiến Tam Anh. Cũng lại ngược với ấn tượng thông thường.

Trên mặt trận thuần túy kinh tế - chưa nói đến đợt thanh trừng các đảng viên cao cấp về tình báo và phản gián - lãnh đạo Bắc Kinh đang anh dũng chiến đấu chống ba đối thủ khó trị.

Thứ nhất là lãi suất tăng mạnh, chứ không giảm, chuyện vừa nói ở trên.

Thứ hai là đồng Nguyên của họ cứ như chú Cuội bám lấy cây đa là đô la Mỹ mà bay lên trời. Nếu đếm theo phép gia trọng (xin lỗi, phải dùng thuật ngữ chuyên môn, là trade-weighted) thì vì Bắc Kinh muốn đồng bạc tranh hơi với đời - và với Mỹ kim - họ giàng giá đồng bạc vào tiền Mỹ theo một biên độ hối suất nhất định. Khi Mỹ kim lên giá là đồng Nguyên bốc theo.

Kết quả là từ giữa năm 2012 đến nay đã tăng 60% so với đồng Yen của Nhật, hay 90% so với đồng Real của Brazil, một nước xuất cảng thương phẩm. Riêng từ năm ngoái, tăng 110% so với đồng Rúp của Nga và 27% so với đồng Euro. Vì chưa thể cải cách cơ chế để tìm lực đẩy từ tiêu thụ nội địa, Trung Quốc vẫn lệ thuộc vào xuất cảng, và hối suất của đồng bạc mà tăng so với các ngoại tệ khác thì Thiên triều sẽ khốn đốn vi bán hàng đắt hơn. Để khỏi bị đòn này thì phải phá giá đồng bạc, làm các đại gia càng ráo riết tẩu tán tài sản ra ngoài!

Đối thủ thứ ba mới là tay cứng cổ nhất.

Trung Quốc có vấn đề cực nan giải là nạn bội chi ngân sách - theo cách đến của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF thì đã lên tới 10% của Tổng sản lượng GDP - vì sự chi tiêu bừa phứa của các địa phương. Họ tiêu bừa để báo cáo đà tăng trưởng ngoạn mục làm thế giới ngớ ngẩn khâm phục. Bây giờ, trung ương tập trung lại quyền lực để bắt các địa phương tôn trọng kỷ luật ngân sách. Và trả lại khoản nợ của các doanh nghiệp đầu tư được địa phương dựng lên để vay tiền cho dễ - nhân tiện chiếm đất của dân để thực hiện các dự án ảo đang "tan theo ngày nắng vội". Cũng cứ như thơ!

Một cách cụ thể thì trận chiến thứ ba - thuộc địa hạt công chi thu – có nghĩa là chính quyền địa phương hết được phép huy động tiền (đi vay) ngoại ngạch. Và nếu họ chấp hành quy định hành chánh mới ban hành hồi Tháng Giêng thì năm nay ngân sách xứ này sẽ giảm 5,5%. Nói cho dễ hiểu, Bắc Kinh đưa ra biện pháp kinh tế khắc khổ cho địa phương, còn nghiệt ngã hơn những gì đã thấy tại Âu Châu.

Mấy năm trước, thế giới cứ nói đến vực thẳm ngân sách của Hoa Kỳ (fiscal cliff) sau khi Chính quyền Barack Obama tăng chi bừa phứa nên Hạ viện về tay đảng Cộng Hoà từ năm 2011 đã đòi giảm chi. Theo lý luận của cánh tả, giảm chi khi kinh tế chưa hoàn toàn hồi phục là biện pháp khắc khổ sẽ gây khổ cho kinh tế. Kết quả thì chẳng đến nỗi tệ như vậy! Đấy là công của Obama?

Năm nay đến lượt Trung Quốc cũng tiến tới vực thẳm ngân cách - với màu sắc Trung Hoa - tức là vĩ đại.

Khi các trái bóng ảo bị bể, giá cả đều sụt, hàng họ lẫn nhà cửa xây lên cho vui đang thành nhà ma, sản lượng hoành tráng chỉ là tồn kho ế ẩm. Còn doanh nghiệp thì mất lời. Vì vậy nhà nước thất thâu ngân sách, nên càng phải giảm chi. Và lần đầu tiên họ hết tung tiền mua ngoại tệ về trữ trong nhà. Nói theo kinh tế, thì Trung Quốc sẽ gặp nạn thiếu thanh khoản, khi đang cạn láng. Tức là cả nước thi đua lao xuống vực.

Diễn giải cho vui, trước ba đối thủ này, Đệ nhất Anh hùng Lã Bố tới hồi gẫy kích.

* * *

Khỏi nói chuyện thơ phú hai tích truyện tam anh trong Tam Quốc mà nghĩ tới con lang Wile E. Coyote trong truyện và phim hoạt họa của Mỹ, thì ta nhớ đến một hình ảnh khác. Giống sài lang cứ rượt kẻ thù mà lao khỏi bờ vực. Rồi vì đà chạy quá nhanh, như tốc độ tăng trưởng kỳ diệu của Trung Quốc, nó vọt khỏi mé vực mà chưa rớt.

Trung Quốc đang hoành tráng lơ lửng tựa con lang, trước khi cả thế giới nghe thấy tiếng vang từ đáy vực.

Trong tài liệu của Thư Viện Quốc Hội ghi rằng, nguồn gốc của quyền ân xá trong Hiến Pháp Hoa Kỳ đến từ lịch sử Anh quốc. Quyền ân xá xuất hiện lần đầu tiên dưới thời trị vì của Vua Ine xứ Wessex vào thế kỷ thứ bảy. Mặc dù tình trạng lạm dụng quyền ân xá ngày càng tăng theo thời gian, dẫn đến những hạn chế sau đó, nhưng quyền ân xá vẫn tồn tại trong suốt thời kỳ thuộc địa của Mỹ.
Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà. Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?
Đến đây thì như nước vỡ bờ, hầu như tất cả chúng tôi cùng lao mình vào cuộc. Kẻ bênh cũng sôi nổi không kém người chỉ trích. Buổi gặp mặt của chúng tôi hôm ấy, đương nhiên, đã không tránh được nhiều căng thẳng. Riêng tôi, cho đến giờ vẫn khá ngạc nhiên trước sự phản đối mạnh mẽ mà ông Biden phải gặp phải trong quyết định ân xá con trai Hunter Biden. Điều gì đã khiến mọi người có phản ứng mãnh liệt như vậy? Tôi đi tìm câu trả lời...
Kể từ năm 2011 nội chiến đã bắt đầu bộc phát tại Syria và kết quả cuối cùng là chế độ độc tài của Tổng thống Bashar al-Assad đã bị Liên minh Hồi giáo do Hayat Tahrir Al-Sham (HTS) lãnh đạo lật đổ vào ngày 8/12...
Vài giờ sau khi Donald Trump dành chiến thắng cuộc bầu cử 2024, các tìm kiếm trên Google liên quan đến 4B – một “phong trào nữ quyền” ở Hàn Quốc nổi tiếng vào giữa đến cuối những năm 2010 – tăng vọt tại Hoa Kỳ. “B” là cách viết tắt của từ “No (비)” nghĩa là “Không,” theo tiếng Hàn Quốc. Phong trào 4B là một phong trào gồm bốn “Không”: Không tình dục (No sex); Không hẹn hò (No dating); Không cưới đàn ông (No marrying men); Không con (No children). Thành viên chính của phong trào 4B là các phụ nữ trẻ trên Instagram và TikTok.
Cuộc chiến tại Ukraine vẫn đang tiếp tục leo thang. Trong nhiều tháng, tình hình chiến sự diễn ra theo chiều hướng không mấy thuận lợi cho Ukraine. Khoảng cuối tháng 11/2024, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã quyết định cho phép Ukraine sử dụng hệ thống phi đạn chiến thuật tầm xa Atacms do Hoa Kỳ cung cấp. Đây là lần đầu tiên Kyiv được phép sử dụng loại phi đạn này để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.
Theo mục đích ban đầu của Hiến pháp Hoa Kỳ, các tổng thống chỉ đóng vai trò là người thi hành pháp luật chứ không phải là hoàng đế có thể tự ý ra quyết định trong mọi việc. Nhưng theo thời gian, Quốc hội dần trao quyền lực cho nhánh hành pháp (tức là cho Tổng thống) nhiều hơn; và các tòa án, với tư cách là nhánh quyền lực thứ ba của chính phủ, cũng chấp nhận điều đó. Sự thay đổi thể hiện rõ nhất trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ.
Về địa danh ở Việt Nam, thỉnh thoảng, tôi vẫn nghe thiên hạ than phiền. Nhà báo Nguyễn Thông càm ràm: “Khi người Pháp vào xứ này, họ đem theo nền văn minh phương tây ‘khai hóa” bản địa, trong đó có văn hóa, giáo dục, ngôn ngữ. Điều không thể phủ nhận là họ đã tổ chức cực tốt bộ máy hành chính, quản lý rất rành mạch, hợp lý các vùng miền, tỉnh thành, địa phương trên cả nước. Việc phân chia một cách có hệ thống khoa học các đơn vị hành chính, tên gọi các cấp độ từng đơn vị là ví dụ rõ nhất.
Trung Quốc, Mexico và Việt Nam hiện dẫn đầu thâm thủng mậu dịch với Hoa Kỳ với con số ấn tượng của mỗi nước vào năm 2023 là $279, $152, và $105 tỷ USD. Mexico và Việt Nam là hai nước hưởng lợi nhiều nhất trong chiến tranh thương mại Mỹ-Trung nhờ làm trạm trung chuyển cho Trung Quốc đầu tư sản xuất hay dán nhãn rồi xuất cảng sang Hoa Kỳ để tránh thuế Trump 1.0.
Nếu một năm trước, ai đó nói với tôi rằng Trump sẽ thoát tất cả tội trạng kể cả đại hình, tôi sẽ cười và nghĩ “ở Mỹ, không ai đứng trên luật pháp.” Rất nhiều người tôn trọng hiến pháp Hoa Kỳ cũng có niềm tin ấy. Nhưng giờ đây, kể cả khi Jack Smith có làm “Câu Tiễn” hay muốn “lùi một bước, tiến ba bước” thì hệ thống tam quyền phân lập của nền dân chủ Hoa Kỳ đã chết dưới thời Trump 2.0.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.