Đàn bà đá ban
Tuần trước mấy ông bạn già hỏi thăm nhau, kỳ này chủ nhật ai vào chung kết. Mỹ hạ Đức hết sức vẻ vang bởi vì đội ban nữ của Đức hiện nay coi như thứ dữ. Giải quyết xong nước Đức, đội ban phụ nữ Hoa Kỳ còn chờ trận Nhật đấu với Anh quốc. Sau cùng Nhật vốn là cựu vô địch 2011 đã may mắn loại nước Anh để sẽ vào chung kết với Mỹ. Bốn năm trước cũng Mỹ và Nhật đá hòa, kết quả đá trực tiếp Mỹ thua. Nữ lưu Hoa Kỳ trải qua 2 kỳ vô địch thế giới lần này phải nhường cho Nhật lãnh giải đầu tiên cho châu Á. Mỹ tức lắm, thề có dịp rửa hận.
Chiều chủ nhật sẽ là trận phục thù của Mỹ. Rửa hận chưa biết, hay là lại ôm thêm mối hận thiên thu. Trong cái trò thể thao trên sân cỏ, không ai nói mạnh được.
Las Vegas đánh cá chấp 2, Nhật thua 2 trái coi như huề. Các nhà bói toán Tây phương đặt 2 lá cờ nhỏ cho con két quyết định. Anh chàng két đã từng có thành tích đoán bài rất trúng đã 2 lần bốc lên lá cờ Nhật. Hoa Kỳ rất tự tin nhưng trong bụng vẫn lo.Hàng chục ngàn thanh thiếu niên cầm cờ hoa vượt biên giới, qua Canada cắm lều ngủ dã chiến, mua vé chợ đen $300 US đi coi đàn bà nước ta đá ban.
Cơn sốt bóng đá nữ làm nóng thêm cái mùa hạ dai dẳng ở Bắc Cali. Tôi bèn hứa với các bạn sẽ đến Paloma coi trận túc cầu phụ nữ quốc tế.
Tra cứu tài liệu
Trước khi lên đường, tôi vào net tra cứu chút tài liệu. Bóng đá vốn là vua của các các môn thể thao trên thế giới. Ngày xưa đá ban cũng là niềm vui bất tận của tuổi thơ. Một trái ban tròn. Có thể là bóng da, bóng cao su, trái bưởi, trái ban tenis hay là cuộn vải bó tròn là cậu bé Việt Nam có thể dẫn ban từ trường học về đến nhà. Nếu là ban cao su đội đầu là hết xẩy. Bóng đá đã lớn lên cùng chúng tôi với tuổi trẻ. Kỳ mới qua Mỹ, tôi đá cho đội cao niên Việt thử tài với đám cao niên Hoa Kỳ. Chạy một lúc mới biết mình thực sự đã già. Tuy nhiên, nếu không đá trực tiếp mà ngồi vừa tán láo vừa xem thiên hạ đá với các bạn thì quả thực hạnh phúc. Nhưng tra cứu lại tin tức cho có sự thông thái mà luận bàn. Bộ môn đá ban có mặt từ Âu châu cả trăm năm nay. Khi giải quốc tế 4 năm 1 lần ra đời thì Nam Mỹ trở thành thánh địa của các cầu vương. Trong khi thế giới quanh năm cứ điên lên vì túc cầu thì Hoa Kỳ vẫn tôn thờ bộ môn gọi là Football nhưng không đá mà chỉ ôm ban mà chạy. Mỹ coi soccer là môn thể thao ngoại nhập. Báo chí, quần chúng vẫn còn quá nhiều bộ môn khác để vui chơi bàn tán quanh năm. Hơn nữa đội ban quốc gia của Hoa Kỳ dù vay mượn từ các tay chơi khắp thế giới nhưng vẫn chưa đạt được thành tích đáng kể.
Có điều đáng ghi nhận là các môn thể thao toàn đội của Mỹ từ Football, Baseball cho đến bộ môn trượt băng đánh gậy thẩy đều quá dũng mãnh, chỉ thích hợp với phái Nam. Chưa thấy bộ môn nào mà có toàn đội nữ thi đấu hấp dẫn.
Giải túc cầu phụ nữ.
Năm 1991 FIFA mở trang sử mới, các giải túc cầu phụ nữ ra đời. Đội nữ Hoa Kỳ lập tức làm nên lịch sử đoạt chức vô địch năm 1991. Tiếp theo năm 1999 và năm nay 2015. Ngoài ra đội nữ Hoa Kỳ còn đoạt nhiều vô địch Olympic năm 1996 và các giải khác.
Đội tuyển Mỹ trải qua 2 thế hệ với các danh thủ đợt đầu vang lừng trong làng bóng nữ như cô Hamm sự nghiệp ghi lại với 158 cú làm bàn. Ngày nay tuổi trung bình của cầu thủ Mỹ khoảng 30. Riêng cô thủ quân Rampone năm nay 40 tuổi và trận quốc tế 2015 lần này là trận cuối cùng. Phần lớn các cô đều là Mỹ trắng tốt nghiệp đại học, tướng mạo rất nữ nhi, không to lớn quá khổ như các lực sĩ thế vận. Có nhiều cô đã từng là hoa hậu sinh viên. Chỉ 1 số ít là cầu thủ di dân từ các nước khác.
Trận đánh ở Paloma
Quán cà phê Paloma vào lúc 4 giờ chiều đầy khách xem 3 màn hình. Góc phía trong đã có đủ mặt quen biết. Ông Hùng xùi ngồi cạnh các nhà báo, các phóng viên từ San Fran đến San Jose.
Chưa kịp gọi nước khán giả đã reo hò ầm ĩ khi trung phong số 1 của Mỹ, cô Carli Lloyd làm bàn liên tiếp 2 quả.
Ông ký giả Thư Sinh thường nhật sức khỏe suy yếu nên đi đứng chậm chạp. Anh em ngạc nhiên thấy anh chàng chợt vùng lên. Chân bay cao khỏi mặt đất, 2 tay giơ lên trời. Phải qua giây phút bốc lên, ông mới từ từ ngồi xuống mà mặt mũi vẫn rạng rỡ như có con đỗ trạng nguyên.
Theo dõi trận đấu mới có 20 phút mà Mỹ đã gác 4 trái, phe ta chắc ăn như bắp nên bắt đầu ăn nhậu. Các món ăn đưa ra và la-ve mở nút kêu rôm rốp. Tôi ngồi với 2 ông bạn chưa về hưu nên hết lòng khoản đãi niên trưởng. Chả mấy khi ông già ngồi coi con gái Mỹ đá ban. Những đường ban như thêu như vẽ. Tuyệt vời.
Sau cùng Mỹ thắng Nhật 5-2. Một tỷ số lịch sự. Thực ra nếu phe ta không lúng túng đá về lưới nhà thì đội Nhật chỉ thắng có 1 bàn. Tuy nhiên cũng phải công nhận là các cô tuyển thủ Nhật nhỏ bé và bình dân đã bình tĩnh chịu đựng áp lực cả tinh thần lẫn kỹ thuật suốt 90 phút thi đấu. Sau cùng là một bên khóc và một bên cười. Cũng là hình ảnh của 4 năm trước, khi đội nữ Á châu đầu tiên lãnh giải túc cầu thế giới. Mỹ khóc Nhật cười năm 2011 và năm nay 2015, hai đội cầu đổi vai. Mỹ cười, Nhật khóc. 52 ngàn khán giả ngồi xem.
Một vài nhận xét.
Chúng tôi có đọc nhiều bài của các ký giả Việt Mỹ viết về trận chung kết lịch sử giải túc cầu thế giới năm nay. Nhưng không anh nào đề cập đến vấn đề rất tế nhị về sắc tộc. Khi đội bóng rổ Hoa Kỳ tham dự Olympic thế giới nhìn thấy 100% là người Mỹ gốc Phi. Trông không phải Mỹ.
Thiên hạ nhìn thấy thì chấp nhận nhưng vẫn có phần suy tư. Người Mỹ da đen phần lớn phô diễn tối đa sức mạnh và ngự trị trong các bộ môn thể thao toàn đội tại Mỹ.
Bóng rổ, bóng bầu dục và bóng chày ( base ball) tưởng như chỉ dành riêng cho nam giới da đen. Cho đến khi đội nữ soccer Hoa Kỳ ra quân, da trắng, tóc vàng, mắt xanh thế giới mới nói rằng thế này mới thực sự là Mỹ.
Dù không kỳ thị, dù bất cứ lý do gì, một đội ban 10 người thì hiện diện theo tỷ lệ dân số da trắng, da đen, da vàng có lẽ phản ánh mầu sắc hợp lý hơn là chỉ thấy toàn da đen. Nhưng thể thao là thiên phú của cánh da mầu.
Cũng suy diễn như thế, đội ban của Phi châu mà toàn Mỹ trắng thì xem ra cũng bất thường.
Lại nghĩ thêm rằng nam giới Hoa Kỳ ra mắt đá ban với thế giới xem ra chừng không đạt được chiến tích như phía phụ nữ. Lại nhận thấy rằng dù Hoa Kỳ thăng hoa với bóng đá nhưng bởi vì nước Mỹ thực sự còn quá nhiều môn thể thao khác thích hợp với quần chúng, với truyền thông và với giới thương mại để đầu tư và quảng cáo. Cho nên, vinh quang của các cô gái Mỹ chỉ xem như cơn gió thoảng.
Giải túc cầu nữ về tay Hoa Kỳ lần thứ ba có thể đã làm cho các cô bé trung tiểu học ghi tên học đá ban ngày càng gia tăng. Tuy nhiên thực sự truyền thông Hoa Kỳ chưa rung động đúng mức.
Túc cầu đưa vào chân phụ nữ từ đầu thập niên 90 đã là 1 cuộc cách mạng thể thao cho giới quần thoa. Từ những đôi chân bó lại của nước Trung Hoa phong kiến ngày xưa đã chuyển qua đôi chân giầy đế có đinh. Những năm gần đây, tiểu thư Trung Hoa, Đại Hàn và Nhật Bản có dịp đem đôi chân nhỏ bé Á châu mà lên so giầy trên vũ đài thế giới. Đá ban vốn là sở trường của Âu châu và Nam Mỹ, ngày nay đã trở thành vũ trường của cả Bắc Mỹ và Á châu.
Quý vị có biết là những ngôi sao thể thao Nam giới hưởng lợi tức bao nhiêu. Các ngôi sao bóng rổ Hoa Kỳ lợi tức gấp 20 lần lương tổng thống Mỹ. Cầu thủ túc cầu vô địch nam có lợi tức hàng năm trên 25 triệu US.Trong khi đó ngôi sao túc cầu nữ thần tượng của Hoa Kỳ sẽ chỉ có khoảng $50 ngàn một năm. May mắn nếu có thêm tiền quảng cáo. Tìm hiểu mà xem sẽ thấy thế giới thể thao giữa nam nữ cùng mang nghiệp đá ban vẫn còn nhiều bất công.
Tuy nhiên, vẫn còn may khi tuyển thủ sinh ra là ngôi sao hiện ra tại Mỹ. Báo Việt Nam loan tin các ngôi sao nữ Việt Nam sau khi lãnh huy chương vàng thế vận hội Đông Nam Á nay trở về làm ruộng, tiếp tục cuộc đời lam lũ một nắng hai sương. Cô đã phải quên những giây phút vinh quang, bởi vì nhắc lại cũng chẳng còn ai nhớ.
Tuần trước mấy ông bạn già hỏi thăm nhau, kỳ này chủ nhật ai vào chung kết. Mỹ hạ Đức hết sức vẻ vang bởi vì đội ban nữ của Đức hiện nay coi như thứ dữ. Giải quyết xong nước Đức, đội ban phụ nữ Hoa Kỳ còn chờ trận Nhật đấu với Anh quốc. Sau cùng Nhật vốn là cựu vô địch 2011 đã may mắn loại nước Anh để sẽ vào chung kết với Mỹ. Bốn năm trước cũng Mỹ và Nhật đá hòa, kết quả đá trực tiếp Mỹ thua. Nữ lưu Hoa Kỳ trải qua 2 kỳ vô địch thế giới lần này phải nhường cho Nhật lãnh giải đầu tiên cho châu Á. Mỹ tức lắm, thề có dịp rửa hận.
Chiều chủ nhật sẽ là trận phục thù của Mỹ. Rửa hận chưa biết, hay là lại ôm thêm mối hận thiên thu. Trong cái trò thể thao trên sân cỏ, không ai nói mạnh được.
Las Vegas đánh cá chấp 2, Nhật thua 2 trái coi như huề. Các nhà bói toán Tây phương đặt 2 lá cờ nhỏ cho con két quyết định. Anh chàng két đã từng có thành tích đoán bài rất trúng đã 2 lần bốc lên lá cờ Nhật. Hoa Kỳ rất tự tin nhưng trong bụng vẫn lo.Hàng chục ngàn thanh thiếu niên cầm cờ hoa vượt biên giới, qua Canada cắm lều ngủ dã chiến, mua vé chợ đen $300 US đi coi đàn bà nước ta đá ban.
Cơn sốt bóng đá nữ làm nóng thêm cái mùa hạ dai dẳng ở Bắc Cali. Tôi bèn hứa với các bạn sẽ đến Paloma coi trận túc cầu phụ nữ quốc tế.
Tra cứu tài liệu
Trước khi lên đường, tôi vào net tra cứu chút tài liệu. Bóng đá vốn là vua của các các môn thể thao trên thế giới. Ngày xưa đá ban cũng là niềm vui bất tận của tuổi thơ. Một trái ban tròn. Có thể là bóng da, bóng cao su, trái bưởi, trái ban tenis hay là cuộn vải bó tròn là cậu bé Việt Nam có thể dẫn ban từ trường học về đến nhà. Nếu là ban cao su đội đầu là hết xẩy. Bóng đá đã lớn lên cùng chúng tôi với tuổi trẻ. Kỳ mới qua Mỹ, tôi đá cho đội cao niên Việt thử tài với đám cao niên Hoa Kỳ. Chạy một lúc mới biết mình thực sự đã già. Tuy nhiên, nếu không đá trực tiếp mà ngồi vừa tán láo vừa xem thiên hạ đá với các bạn thì quả thực hạnh phúc. Nhưng tra cứu lại tin tức cho có sự thông thái mà luận bàn. Bộ môn đá ban có mặt từ Âu châu cả trăm năm nay. Khi giải quốc tế 4 năm 1 lần ra đời thì Nam Mỹ trở thành thánh địa của các cầu vương. Trong khi thế giới quanh năm cứ điên lên vì túc cầu thì Hoa Kỳ vẫn tôn thờ bộ môn gọi là Football nhưng không đá mà chỉ ôm ban mà chạy. Mỹ coi soccer là môn thể thao ngoại nhập. Báo chí, quần chúng vẫn còn quá nhiều bộ môn khác để vui chơi bàn tán quanh năm. Hơn nữa đội ban quốc gia của Hoa Kỳ dù vay mượn từ các tay chơi khắp thế giới nhưng vẫn chưa đạt được thành tích đáng kể.
Có điều đáng ghi nhận là các môn thể thao toàn đội của Mỹ từ Football, Baseball cho đến bộ môn trượt băng đánh gậy thẩy đều quá dũng mãnh, chỉ thích hợp với phái Nam. Chưa thấy bộ môn nào mà có toàn đội nữ thi đấu hấp dẫn.
Giải túc cầu phụ nữ.
Năm 1991 FIFA mở trang sử mới, các giải túc cầu phụ nữ ra đời. Đội nữ Hoa Kỳ lập tức làm nên lịch sử đoạt chức vô địch năm 1991. Tiếp theo năm 1999 và năm nay 2015. Ngoài ra đội nữ Hoa Kỳ còn đoạt nhiều vô địch Olympic năm 1996 và các giải khác.
Đội tuyển Mỹ trải qua 2 thế hệ với các danh thủ đợt đầu vang lừng trong làng bóng nữ như cô Hamm sự nghiệp ghi lại với 158 cú làm bàn. Ngày nay tuổi trung bình của cầu thủ Mỹ khoảng 30. Riêng cô thủ quân Rampone năm nay 40 tuổi và trận quốc tế 2015 lần này là trận cuối cùng. Phần lớn các cô đều là Mỹ trắng tốt nghiệp đại học, tướng mạo rất nữ nhi, không to lớn quá khổ như các lực sĩ thế vận. Có nhiều cô đã từng là hoa hậu sinh viên. Chỉ 1 số ít là cầu thủ di dân từ các nước khác.
Trận đánh ở Paloma
Quán cà phê Paloma vào lúc 4 giờ chiều đầy khách xem 3 màn hình. Góc phía trong đã có đủ mặt quen biết. Ông Hùng xùi ngồi cạnh các nhà báo, các phóng viên từ San Fran đến San Jose.
Chưa kịp gọi nước khán giả đã reo hò ầm ĩ khi trung phong số 1 của Mỹ, cô Carli Lloyd làm bàn liên tiếp 2 quả.
Ông ký giả Thư Sinh thường nhật sức khỏe suy yếu nên đi đứng chậm chạp. Anh em ngạc nhiên thấy anh chàng chợt vùng lên. Chân bay cao khỏi mặt đất, 2 tay giơ lên trời. Phải qua giây phút bốc lên, ông mới từ từ ngồi xuống mà mặt mũi vẫn rạng rỡ như có con đỗ trạng nguyên.
Theo dõi trận đấu mới có 20 phút mà Mỹ đã gác 4 trái, phe ta chắc ăn như bắp nên bắt đầu ăn nhậu. Các món ăn đưa ra và la-ve mở nút kêu rôm rốp. Tôi ngồi với 2 ông bạn chưa về hưu nên hết lòng khoản đãi niên trưởng. Chả mấy khi ông già ngồi coi con gái Mỹ đá ban. Những đường ban như thêu như vẽ. Tuyệt vời.
Sau cùng Mỹ thắng Nhật 5-2. Một tỷ số lịch sự. Thực ra nếu phe ta không lúng túng đá về lưới nhà thì đội Nhật chỉ thắng có 1 bàn. Tuy nhiên cũng phải công nhận là các cô tuyển thủ Nhật nhỏ bé và bình dân đã bình tĩnh chịu đựng áp lực cả tinh thần lẫn kỹ thuật suốt 90 phút thi đấu. Sau cùng là một bên khóc và một bên cười. Cũng là hình ảnh của 4 năm trước, khi đội nữ Á châu đầu tiên lãnh giải túc cầu thế giới. Mỹ khóc Nhật cười năm 2011 và năm nay 2015, hai đội cầu đổi vai. Mỹ cười, Nhật khóc. 52 ngàn khán giả ngồi xem.
Một vài nhận xét.
Chúng tôi có đọc nhiều bài của các ký giả Việt Mỹ viết về trận chung kết lịch sử giải túc cầu thế giới năm nay. Nhưng không anh nào đề cập đến vấn đề rất tế nhị về sắc tộc. Khi đội bóng rổ Hoa Kỳ tham dự Olympic thế giới nhìn thấy 100% là người Mỹ gốc Phi. Trông không phải Mỹ.
Thiên hạ nhìn thấy thì chấp nhận nhưng vẫn có phần suy tư. Người Mỹ da đen phần lớn phô diễn tối đa sức mạnh và ngự trị trong các bộ môn thể thao toàn đội tại Mỹ.
Bóng rổ, bóng bầu dục và bóng chày ( base ball) tưởng như chỉ dành riêng cho nam giới da đen. Cho đến khi đội nữ soccer Hoa Kỳ ra quân, da trắng, tóc vàng, mắt xanh thế giới mới nói rằng thế này mới thực sự là Mỹ.
Dù không kỳ thị, dù bất cứ lý do gì, một đội ban 10 người thì hiện diện theo tỷ lệ dân số da trắng, da đen, da vàng có lẽ phản ánh mầu sắc hợp lý hơn là chỉ thấy toàn da đen. Nhưng thể thao là thiên phú của cánh da mầu.
Cũng suy diễn như thế, đội ban của Phi châu mà toàn Mỹ trắng thì xem ra cũng bất thường.
Lại nghĩ thêm rằng nam giới Hoa Kỳ ra mắt đá ban với thế giới xem ra chừng không đạt được chiến tích như phía phụ nữ. Lại nhận thấy rằng dù Hoa Kỳ thăng hoa với bóng đá nhưng bởi vì nước Mỹ thực sự còn quá nhiều môn thể thao khác thích hợp với quần chúng, với truyền thông và với giới thương mại để đầu tư và quảng cáo. Cho nên, vinh quang của các cô gái Mỹ chỉ xem như cơn gió thoảng.
Giải túc cầu nữ về tay Hoa Kỳ lần thứ ba có thể đã làm cho các cô bé trung tiểu học ghi tên học đá ban ngày càng gia tăng. Tuy nhiên thực sự truyền thông Hoa Kỳ chưa rung động đúng mức.
Túc cầu đưa vào chân phụ nữ từ đầu thập niên 90 đã là 1 cuộc cách mạng thể thao cho giới quần thoa. Từ những đôi chân bó lại của nước Trung Hoa phong kiến ngày xưa đã chuyển qua đôi chân giầy đế có đinh. Những năm gần đây, tiểu thư Trung Hoa, Đại Hàn và Nhật Bản có dịp đem đôi chân nhỏ bé Á châu mà lên so giầy trên vũ đài thế giới. Đá ban vốn là sở trường của Âu châu và Nam Mỹ, ngày nay đã trở thành vũ trường của cả Bắc Mỹ và Á châu.
Quý vị có biết là những ngôi sao thể thao Nam giới hưởng lợi tức bao nhiêu. Các ngôi sao bóng rổ Hoa Kỳ lợi tức gấp 20 lần lương tổng thống Mỹ. Cầu thủ túc cầu vô địch nam có lợi tức hàng năm trên 25 triệu US.Trong khi đó ngôi sao túc cầu nữ thần tượng của Hoa Kỳ sẽ chỉ có khoảng $50 ngàn một năm. May mắn nếu có thêm tiền quảng cáo. Tìm hiểu mà xem sẽ thấy thế giới thể thao giữa nam nữ cùng mang nghiệp đá ban vẫn còn nhiều bất công.
Tuy nhiên, vẫn còn may khi tuyển thủ sinh ra là ngôi sao hiện ra tại Mỹ. Báo Việt Nam loan tin các ngôi sao nữ Việt Nam sau khi lãnh huy chương vàng thế vận hội Đông Nam Á nay trở về làm ruộng, tiếp tục cuộc đời lam lũ một nắng hai sương. Cô đã phải quên những giây phút vinh quang, bởi vì nhắc lại cũng chẳng còn ai nhớ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình