Hôm nay,  

Tị Nạn Trần Gian

25/12/201500:00:00(Xem: 7622)

Tháng Mười Hai là tháng cả thế giới cùng ăn mừng ngày Lễ Giáng Sinh. Dù người ta có thay đổi cách viết, cách bầy tỏ, cách nói thế nào chăng nữa thì hàng năm, người ta cũng quay về để bắt gặp lại hình ảnh về một gia đình Nazareth với người chồng dắt con lừa và trên lưng nó có người vợ bụng mang dạ chửa, lang thang gõ cửa từng quán trọ tìm nơi cư trú. Hình ảnh về một máng cỏ, một hài nhi, vài con bò con lừa, về một gia đình nhỏ bé, trơ trụi không một chút tài sản nào trong tay ngoài cây gậy của người chồng và cái tay nải nhỏ của người vợ, ở nơi đồng không mông quạnh, vẫn được cả thế giới chăm chú nhìn vào.

Gia đình “Thánh Gia” nhỏ bé đó là tượng trưng tiêu biểu nhất cho người tị nạn từ thế kỷ này qua thế kỷ khác.

Hình ảnh đó dạy cho nhân loại đời sống “tay không”, đời sống tị nạn, từ khi chào đời của con Thiên Chúa.

Sinh ra ở trần gian là bắt đầu đời tị nạn, tị nạn mỗi ngày suốt một đời người. Nếu hiểu rõ mình là kẻ tị nạn trong chốn trần gian này, sẽ mở lòng bao dung đón người khác vào ở chung với mình được. Thánh Giuse đã gõ từng cánh cửa, cửa mở ra rồi lại đóng vào. Trần gian rộng rãi thế mà không có chỗ cho một hài nhi. Nơi tị nạn đầu tiên của gia đình Thánh Gia là cái máng lót cỏ trong hang của chiên, của lừa, của bò.

Chúng ta hãy nhìn vào hình ảnh đông như kiến vỡ tổ chạy tán loạn của người dân Syria để hiểu thế nào là tị nạn. Trong cái tổ kiến hoảng loạn đáng thương này chắc chắn có trà trộn vào đó những phần tử xấu, những phần tử giết người như một trò giải trí, như đóng phim.

Làn sóng Trung Đông đang tràn lan vào Âu Châu. Mới đầu con số còn ít ỏi.

Càng ngày càng tăng lên, khiến những quốc gia như Đức, Pháp phải nghĩ lại với lời hứa ban đầu.

Nhiều Thống Đốc Hoa Kỳ đã thẳng thắn tuyên bố không chấp nhận dân tị nạn Syria vào tiểu bang của mình. Họ không muốn phải đối đầu với những kẻ thù nguy hiểm trong bóng tối. Nước Mỹ nổi tiếng về lòng nhân đạo đã dao động, bối rối, trong việc mở tay ra đón những người này.

Vụ thứ Sáu 13 tháng 11 vừa qua ở Paris càng đẩy lùi lòng nhân đạo của các quốc gia, muốn lánh xa người tị nạn.

Con số 10,000 người Tổng Thống Obama hứa hẹn đang bị từ chối, hoặc hoãn lại.

"Khi tôi nghe các lãnh đạo chính trị đề nghị sẽ có một cuộc kiểm tra về tôn giáo đối với những người đang trốn chạy khỏi một đất nước đang bị chiến tranh tàn phá, khi mà một số trong những người đó (tức các lãnh đạo chính trị-- chú thích của tác giả bài này) bản thân họ sinh ra trong những gia đình đang được hưởng sự bảo vệ khi họ đã từng chạy trốn khỏi sự đàn áp, thì điều đó thật đáng xấu hổ”. Tổng thống Obama nói thêm: “Đó không phải là người Mỹ, đó không phải là chúng ta”. (VOA)

Liệu người dân Mỹ có cái nhìn và suy nghĩ như vị nguyên thủ của quốc gia họ không?

Nước Pháp bị khủng bố liên tiếp như thế mà Tổng Thống Pháp vẫn tuyên bố là người Pháp có nhiệm vụ phải giữ lời cam kết sẽ nhận 30,000 dân tị nạn trong vòng hai năm tới. Ông cho rằng những người tị nạn từ Trung Đông và bọn khủng bố không liên hệ gì với nhau cả.

Cả hai vị Tổng Thống đều có cái nhìn của một tấm lòng bao dung.

Nhưng nhìn hình ảnh phát tán trên mạng: những thanh niên Trung Đông với nét mặt hung hãn, vứt tung những két nước của hội Hồng Thập Tự mang đến xe hỏa để tặng người tị nạn. Ai xem cũng phải kinh hoàng, đặt những dấu hỏi: Những thanh niên này là ai? Họ có thật sự là dân di tản? Liệu những người này vào nước mình rồi có cầm súng bắn lại người mình không? Một người Mỹ cắt nghĩa: Vì Hồng Thập Tự có dấu chữ thập (ý chỉ cây thánh giá) có nghĩa thuộc Kitô Giáo, nên những thanh niên này theo Hồi Giáo, không muốn nhận những gì thuộc về dị giáo.


Nếu họ không nhận sự giúp đỡ của Hồng Thập Tự thì họ tới đây làm gì?

Nhưng khoan, hãy xem tiếp: Hình ảnh kế tiếp là mấy cụ già và mấy em bé năm, bẩy tuổi cũng trên chuyến tàu hỏa đó, len lén đi xuống, nhặt những vỉ nước mang lên tầu. Như vậy thì rõ ràng có những phần tử xấu, trong những người tị nạn khốn khổ này.

Nếu chúng ta vì một số rất nhỏ mà làm ngơ bao nhiêu kẻ hiền lương cần sự giúp đỡ thì có đúng không?

Nhận hay không nhận số người di cư ồ ạt từ các vùng Tây Á (West Asia) và Đông Nam (South eastern) bao giờ cũng là một vấn đề khó khăn cho Âu Châu.

Hơn hai mươi năm trước, vào ngày 08 tháng 8 năm 1991, một số tàu chở khoảng 15,000 người di cư Albania đã thành công trong việc tấp vào cảng Bari, Italy. Phản ứng của chính phủ Ý rất khắc nghiệt. Hầu hết các người Albania đã bị giam giữ tại một sân vận động thể thao, không có đầy đủ thức ăn, nước, phòng vệ sinh. Nhà chức trách Ý chỉ thả thực phẩm cung cấp cho các người di cư bị bắt bằng trực thăng. Trong vòng vài tuần hầu hết các người di cư bị trục xuất về lại Albania. Sự đối xử khắc nghiệt của họ đã bị chỉ trích bởi các tổ chức nhân quyền và Giáo hoàng, nhưng đã được chính phủ Ý chứng minh đó là một điều cần thiết để ngăn chặn những đợt di dân khác sẽ tiếp tục từ Albania. (Wikipedia)

Bây giờ nhìn lại sự việc này, chúng ta có thể thông cảm với thái độ của chính quyền Ý khi đó. Năm 1991 là thời gian chế độ cộng sản ở Đông Âu sắp sửa tan vỡ, dân chúng tại đó cảm thấy là thời cơ đã tới cho một cuộc di dân với cái cớ tị nạn cộng sản. Nhưng chính quyền Ý thấy ngay việc chấp nhận họ sẽ làm cho đất nước Ý bị tràn ngập, khi các biên giới các nước Đông Âu đã rệu rã. Quyết định cứng rắn đó có vẻ nhẫn tâm, nhưng ngăn chặn được một đợt di dân khổng lồ mà chính nước Ý không kham nổi. Cai trị đồng nghĩa với tiên liệu là vậy.

Khi Thánh Giuse gõ cửa những quán trọ, người chỉ nhận được sự từ chối vì các quán trọ đều có những người khác đã đến đó trước. Cuối cùng Thánh Gia được một người chủ quán thương hại hướng dẫn đến cái chuồng của bò bên cạnh một sườn đồi. Nơi đó Chúa Hài Đồng được sinh ra. Chúa đã ra đời trong hoàn cảnh là người tị nạn. Một người tị nạn nghèo khó đơn sơ nhất.

Có ai nghĩ gia đình nhỏ bé của Chúa bị đối xử như thế là khắc nghiệt không? Không viện trợ chăn mền giữa mùa đông, lò sưởi là hơi thở của mấy con bò mấy con lừa. Không thực phẩm cho sản phụ, Đức Mẹ vừa qua một cuộc hành trình dài, lại vừa sanh xong, chắc là đói lắm. Thánh Giuse vừa đói, vừa mệt, vừa ôm cái lo của một người chủ gia đình.

Không biết Chúa ở trong chuồng bò, lừa, đó bao lâu?

Nhưng trường hợp “tị nạn” của Thánh Gia cách đây hai ngàn năm dĩ nhiên không thể so sánh với từng khối người đông đảo phải chạy trốn khỏi cảnh kinh hoàng của chiến tranh lẫn khủng bố của thế giới ngày nay. Nhưng ý nghĩa muôn đời cho loài người từ những sự việc này là: những người đang yên hàn sẽ đối xử với kẻ cơ nhỡ và cơ hàn như thế nào? Nếu bây giờ có người đến gõ cửa nhà bạn xin cho được ở trọ, bạn có mở cửa đón vào không? Có cho ăn, cho mặc không?

Đừng quên chúng ta, tất cả đều là người tị nạn ở chốn trần gian này.

Trần Mộng Tú

Dec.1st.2015

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.