Hôm nay,  

Ai Theo Dõi Ai?

11/04/201700:00:00(Xem: 13631)

...TT Obama đã làm gì để phá ông Trump giúp bà Hillary...

Từ gần cả năm nay, thiên hạ đã được nghe tranh cãi, đổ lỗi, tố giác, cải chính, bật mí,… loạn xị xà ngầu về việc Nga đã xía vào nội bộ Mỹ khi TT Putin tìm cách khuynh đảo cuộc bầu cử tổng thống vừa qua. Kết quả là càng nghe, càng theo dõi thì lại càng mù tịt, chẳng hiểu mô tê ất giáp gì nữa.

Kẻ này xin cố gắng tóm lược diễn tiến một cách sơ xài nhất để quý độc giả mường tượng lại toàn bộ vở tuồng cải lương tân thời này.

Câu chuyện bắt đầu từ tháng Sáu năm 2016, gần nửa năm trước ngày bầu cử khi Ủy Ban Quốc Gia của đảng Dân Chủ cho biết hệ thống email của họ đã bị xâm nhập bởi hai nhóm “săn tin” của Nga mà chẳng ai biết tung tích gì hết, có tên là Fancy Bear và Cozy Bear. Ngay sau đó, nhóm Wikileaks bắt đầu xì ra hơn 20.000 emails trao đổi trong nội bộ Ủy Ban này.

Phe DC mau mắn tố cáo bàn tay lông lá của Putin múa may để phá bà Hillary, giúp cho ông Trump đắc cử. Nhưng câu chuyện xì hơi và mau lẹ rơi vào quên lãng. Phe CH không muốn làm rùm beng vì sợ mang tiếng thông đồng với Nga thật. Phe DC cũng muốn nhận chìm câu chuyện vì tin chắc bà Hillary sẽ đắc cử tổng thống và muốn giữ hòa khí để bà Hillary có giao hảo tốt với Putin sau khi đắc cử.

Bất ngờ, bà Hillary thua to. Cả đảng DC, khối cấp tiến và truyền thông dòng chính (TTDC) bầm mặt, tìm cách giải thích, đổ thừa, bám víu, ăn vạ. Tất cả tam thập lục chước được mang ra xài như mọi người đã biết. Những chiêu võ đếm phiếu lại, áp lực cử tri đoàn, đả phá thể thức bầu bán, biện giải thắng phiếu phổ thông,... đều vô hiệu. Bèn khui đống tro tàn “Nga can thiệp” ra lại.

Hai tuần trước lễ tuyên thệ của TT tân cử Trump, TT đương nhiệm Obama ra lệnh CIA, FBI, NSA khẩn cấp điều tra việc Nga can dự, phải có kết quả trước lễ tuyên thệ, vì nếu đợi đến sau khi ông Trump tuyên thệ thì dĩ nhiên tân tổng thống có quyền ra lệnh chấm dứt điều tra ngay. Trong khi FBI bỏ cả năm trời điều tra vụ Nga thâm nhập hệ thống emails riêng của bà Hillary mà vẫn chẳng đi đến đâu, chẳng có bằng chứng gì là Nga đã xâm nhập, thì có lẽ qua phép lạ của Đấng Tiên Tri ban phát, chỉ trong vòng một tuần, FBI đã điều tra xong và báo cáo ngay cho TT Obama là thật sự đã có bàn tay lông lá của Putin thâm nhập cuộc bầu cử Mỹ. Đồng thời CIA, NSA và đâu 15 cơ quan an ninh tình báo khác của Mỹ đều “nhất trí” có chuyện Nga can thiệp vào bầu cử, tuy chẳng có bất cứ một cơ quan nào nói rõ can thiệp cách nào, làm những gì, hay đưa ra một bằng chứng cụ thể nào hết.

Việc TT Obama cố tình tiếp tay hạ uy tín tân tổng thống kế nhiệm sẽ đi vào lịch sử như một sự kiện vô tiền mà có lẽ cũng khoáng hậu luôn. TT Obama tin chắc tân TT Trump sẽ tìm mọi cách xóa di sản cấp tiến của mình, nên tìm mọi cách để hạ uy tín và giảm hậu thuẫn của tân tổng thống, thủ thân trước cho chắc ăn.

Thế rồi câu chuyện cứ lai rai như vậy vì con cá mập này quá béo bở, phe ta không thể nào không cố sức khai thác không ngừng nghỉ để đánh TT Trump, bất kể việc chẳng ai có bằng chứng gì hết. Hôm nay dân biểu này đòi điều tra, ngày mai nghị sĩ nọ muốn điều trần. Hôm nay CNN khui Trump gặp phụ tá của Putin, ngày mai New York Times tố phụ tá của Trump nói chuyện với Putin. Kẻ viết này đã bỏ cuộc, không theo dõi những tin giật gân bí mật bị bật mí, vì thật ra, chẳng có tin nào được xác nhận là có thật hết, toàn là loại tin kiểu “ông nói là thật, bà nói là phiạ”, trong khi chúng ta, chẳng ai có khả năng kiểm chứng gì hết. Các quan chức FBI, CIA và NSA thì ông cũ nói thế này, ông mới nói ngược lại, mà lại theo kiểu úp úp mở mở, ai hiểu sao cũng được. Nhất là giám đốc FBI Comey. Ông đã nói loanh quanh, luẩn quẩn, khiến cho cả hai bên CH và DC đều coi ông là kẻ thù hết.

Phải nói ngay cho rõ, trong hoàn cảnh đó, bài viết này chỉ có thể bàn qua tán lại những chuyện cả thiên hạ biết lờ mờ qua truyền thông, chứ chẳng thể nào biết được sự thật như thế nào.

Một điểm nữa nói ra cho vui. Vài anh nhà báo tỵ nạn sao y bản chính CNN phê phán TT Trump dốt luật nên làm ẩu lung tung. Chuyện tiếu lâm là mấy vị tỵ nạn tiếng Anh chưa thông nhưng lại mạnh miệng chê tổng thống Mỹ dốt luật, rồi giảng giải luật cho ông ta, chưa kể chuyện mấy vị này làm như thể chung quanh một tổng thống chỉ toàn là lính bảo vệ mù tịt về luật, không có luật sư nào làm phụ tá hay cố vấn hết vậy.

Trên căn bản, ta thấy có hai vấn đề chính:

- Nga có tìm cách khuynh đảo cuộc bầu vừa qua hay không?

- Trước bầu cử, Trump và các phụ tá có móc nối, liên hệ hay hợp tác dưới hình thức nào đó với Nga không, và chiến thắng của Trump có phải là nhờ Nga giúp Trump khiến bà Hillary mất phiếu không?

Về việc Nga có ý đồ khuynh đảo cuộc bầu cử vừa qua hay không thì câu trả lời rõ hơn ban ngày là “chắc chắn có”. Chỉ có những người ngây thơ nhất, hay giả bộ ngây thơ nhất, mới nghĩ là TT Putin không làm gì khác ngoài việc ngồi trong văn phòng thắp nhang cầu trời cho ứng viên thân thiện với Nga hơn sẽ thắng.

Việc các đại cường Nga hay Mỹ, Trung Cộng, Do Thái, hay Pháp,... muốn xiá vào bầu cử của các nước khác chẳng có gì mới lạ. Nhất là Mỹ! TTDC lên cơn sốc là Nga đã dám tìm cách xiá vào chuyện nội bộ Mỹ chỉ là chuyện mần tuồng giả dối, ngây thơ cụ.

Đại Cường Cờ Hoa trước đây còn đi xa hơn việc can thiệp vào bầu bán ở các nước khác. Cứ nhìn vào số phận của các “đồng minh” như TT Lý Thừa Vãn và Phác Chánh Hy của Hàn Quốc, TT Ferdinand Marcos của Phi Luật Tân, TT Manuel Noriega của Panama, Shah của Iran, TT Diệm,... thì biết. Bây giờ thế giới văn minh hơn, các phương tiện truyền thông phổ biến hơn, nên việc thanh toán bằng đảo chính, bạo lực đã không còn hợp thời trang nữa, nhưng không phải vì vậy mà Mỹ không can thiệp vào chuyện chính trị nội bộ các nước khác.

Nếu Mỹ, là thành đồng của tự do dân chủ, mà còn mánh mung như vậy thì đương nhiên mấy anh Nga, Trung Cộng còn mánh mung gấp vạn lần. Không cần nhìn đâu xa hơn cuộc bầu tổng thống Mỹ năm 1996 khi Trung Cộng công khai bơm cả triệu bạc giúp TT Clinton và PTT Gore. Nhìn gần hơn nữa là việc TT Obama năm 2012 “nói nhỏ” với TT Nga Medvedev mà quên tắt microphone, khiến cả thế giới nghe được: bàn về chuyện cắt giảm hoả tiễn nguyên tử song phương, TT Obama khi đó đang tranh cử nhiệm kỳ hai, xin TT Medvedev và Thủ Tướng Putin khoan bàn chuyện này, đợi ông thắng cử sẽ tiện cho ông hơn; và TT Medvedev đã đồng ý. Nôm na ra là khi đó Nga cố ý giúp TT Obama gỡ bỏ một khúc xương để ông dễ đắc cử hơn.

Vấn đề đặt ra là Putin lần này đã hậu thuẫn ai và thành công tới mức nào?

Bây giờ ông Trump đã thắng thì những người chống ông dễ dàng la hoảng Putin đã về phe Trump, giúp Trump thắng, nhưng sự thật chưa chắc đã là vậy. Nếu bà Hillary thắng thì phe Trump sau đó cũng có thể tố Putin giúp bà Hillary thắng thôi. Ai biết đâu là đâu? Muốn biết sự thật, phải có bằng chứng cụ thể, mà cho đến nay, chẳng ai đưa ra được bất cứ bằng chứng nào Putin đã giúp Trump, giúp bằng cách nào, thành công tới mức nào? Wikileaks xì emails có hại cho bà Hillary thật, nhưng chẳng ai đưa ra bất cứ bằng chứng nào Putin đã cấu kết với Wikileaks hết.

Nếu nhìn vào chính sách của hai ứng viên, phải nói là TT Putin phải hậu thuẫn bà Hillary mới đúng vì bà chủ trương hòa hoãn với Nga trong suốt thời gian bà làm ngoại trưởng, trong khi ông Trump thì suốt ngày đấm ngực America first! Không có lý do gì TT Putin lại ủng hộ ông Trump chống bà Hillary.

Câu hỏi thứ hai là trước bầu cử, các phụ tá của ông Trump có ai đi gặp quan chức Nga hay không thì câu trả lời -theo ý kẻ này- cũng vẫn là... dĩ nhiên là có. Và vẫn theo ý kẻ này, chắc chắn cũng đã có vài phụ tá hay thân tín của bà Hillary đi gặp quan chức Nga. Chuyện bình thường trong chính trị quốc tế.

TT Putin là tay ma đầu chính trị hạng siêu, không ngu dại gì mà tự trói mình vào ông Trump trong khi cả thế giới nghĩ bà Hillary sẽ thắng. Chắc chắn là ông ta ít nhất cũng đã tìm cách bắt cá hai tay, đánh cá cả hai đầu, nếu không muốn nói là ông đã đánh cá trên con ngựa có nhiều triển vọng thắng hơn.


Nhưng vấn đề là những phụ tá và thân tín đó đã bàn chuyện gì với Nga, đã thỏa thuận những gì, và một lần nữa, qua trung gian của họ, Nga đã làm được gì, đạt được kết quả gì. Đây là những vấn đề cần phải điều tra, và điều tra cả hai phiá, bên ông Trump cũng như bên bà Hillary dĩ nhiên. Nhưng thực tế phải trực diện là cho dù điều tra bao lâu đi nữa, cũng không có câu trả lời đầy đủ và trung thực vì đây là chuyện kín hậu trường ở mức cao cấp nhất, mà các vị khách ăn tiệc đều biết chùi mép rất kỹ. Cùng lắm thì ta cũng chỉ biết được là ông A gặp bà B thôi, chứ chuyện họ thương thảo gì với nhau thì không đời nào ai biết được. Tất cả những hò hét trên TTDC chỉ là tuồng hát chính trị phe phái, cuối cùng cũng chẳng đi đến đâu hết.

Dù sao thì câu chuyện Nga can thiệp giúp ông Trump cũng chẳng thể nào giải thích được việc CH đại thắng tại cả hai viện quốc hội và hàng ngàn chức vụ cấp tiểu bang và điạ phương. Không có cách nào Nga có thể khuynh đảo cả ngàn cuộc bầu bán này.

Nhiều người cho rằng TT Trump khi đánh bom Syria đã bắn một mũi tên chết hai con nhạn là Syria và Bắc Hàn. Thật ra, phải nói là ba con nhạn: kể thêm phe cấp tiến DC và TTDC sẽ bối rối, khó giải thích làm sao việc Putin giúp Trump đắc cử có thể ăn khớp với việc TT Trump đánh bom Syria, con đẻ của Putin, hai tháng sau khi tuyên thệ.

Câu chuyện Nga can thiệp chưa ngã ngũ thì bây giờ lại lòi ra chuyện TT Trump tố cáo ngược chính quyền Obama... đã giúp bà Hillary bằng cách theo dõi một cách bất hợp pháp ứng viên Trump và ban tham mưu của ông, thậm chí lạm dụng quyền thế bắt các cơ quan an ninh như FBI, CIA, NSA cung cấp tin mật về các hoạt động của họ. Phe ta cùng với TTDC dĩ nhiên hô hoán ngay đây chỉ là chiêu võ “điệu hổ ly sơn” của TT Trump để đánh lạc hướng dư luận. Nhưng sự thực có vẻ phức tạp hơn nhiều cho dù TT Trump cũng chẳng đưa ra được bằng chứng cụ thể nào.

Trước khi đi xa hơn, phải nói ngay vấn đề chính quyền Obama can thiệp giúp bà Hillary đánh TT Trump này, nếu có thật, trầm trọng hơn chuyện Nga can thiệp giúp Trump nhiều. Nga can thiệp, nếu có, cũng chỉ đi đến chuyện quan hệ ngoại giao hai bên khó khăn hơn một chút, có thể một vài viên chức của TT Trump bị áp lực chính trị phải từ chức, rồi uy tín của TT Trump bị sứt mẻ thêm đôi chút tuy những người chống ông vẫn chống, ủng hộ ông vẫn ủng hộ. Chẳng có gì thay đổi nhiều.

Nhưng nếu TT Obama hay những viên chức cao cấp của ông lạm quyền, can thiệp để giúp bà Hillary hay phá ông Trump thì TT Obama đã phạm trọng tội vì đã dùng quyền hành để làm chuyện bất hợp pháp.

Chuyện mới nhất bị lộ ra liên quan đến bà cựu Cố Vấn An Ninh Quốc Gia của TT Obama, Susan Rice.

Có tin bị xì ra là khoảng hơn nửa năm trước bầu cử, khi những tin đồn về Nga toan tính thâm nhập phá bầu cử thì FBI, CIA, bắt đầu theo dõi tình hình và báo cáo thường xuyên cho TT Obama và những viên chức quan trọng nhất, trong đó có Cố Vấn An Ninh Quốc Gia. Những phúc trình đó ghi tin tức mà các cơ quan an ninh đã thu thập được bằng cách theo dõi, nghe điện thoại, đọc emails của một số người đáng quan tâm. Có những trường hợp như FBI theo dõi đại sứ Nga chẳng hạn, báo cáo ông này đã nói chuyện điện thoại với ông A, phụ tá của ứng viên Trump. Đúng thủ tục, FBI chỉ được báo cáo “ông A”, không được tiết lộ tên thật hay chức danh của ông này vì ông ấy chưa bị tình nghi và toà chưa cho phép theo dõi ông đó. Trừ phi một viên chức cao cấp của chính quyền chính thức yêu cầu vì nhu cầu công vụ nào đó, trong trường hợp đó, chỉ có viên chức yêu cầu được biết tên thật thôi, không được phổ biến cho bất cứ ai khác.

Bây giờ tin bị xì ra là bà Susan Rice, khi nhận được những báo cáo đó, với tư cách Cố Vấn An Ninh, đã ra lệnh cho các cơ quan an ninh cho bà biết tên thật của những người bị gián tiếp dính dấp đó, rồi tên người đó được phổ biến rộng rãi trong chính quyền Obama, đúng lúc cuộc tranh cử đang căng thẳng nhất.

Theo báo chí đối lập thì việc làm của bà Rice là lạm quyền, ép cơ quan an ninh tiết lộ tên một cách bất hợp pháp. Chẳng những vậy mà “có thể” nhờ vậy mà phe ta đã biết đại sứ Nga có nói chuyện với tướng Flynn và đã xì tin này ra cho TTDC, đưa đến áp lực khiến tướng Flynn mất chức. Ngược lại, theo TTDC thì việc các quan chức yêu cầu cho biết tên thật là chuyện bình thường của tất cả các chính quyền. Kẻ viết này dĩ nhiên không biết đâu là sự thật.

Chỉ biết là ngay khi tin này bị lộ ra thì bà Rice lên tiếng cải chính ngay và nói bà “chẳng biết gì” về chuyện này. Nhưng sau đó thì các cơ quan an ninh xác nhận bà Rice đã yêu cầu cho biết tên những người này, liên tục cả chục lần. Sau đó thì bà Rice đổi giọng, nhìn nhận đã có những yêu cầu này vì nhu cầu công việc bình thường –bà từ chối không cho biết nhu cầu gì-, nhưng khẳng định bà không hề xì tin tướng Flynn ra cho ai hết.

Ở đây có một câu hỏi lớn: nếu là chuyện bình thường thì tại sao ban đầu, bà lại cải chính và khẳng định bà không biết gì về những yêu cầu công bố tên thật này? Không có tội, sao lại nói láo?

Điểm đáng nghi ngờ chính là con người bà Rice.

Năm 2012, đại sứ Mỹ tại Libya bị giết chết tại tòa lãnh sự Mỹ ở Benghazi. TT Obama ra lệnh cho một quan chức cao cấp lên TV giải thích. Bà ngoại trưởng Hillary Clinton từ chối. Giám đốc CIA, tướng David Petraeus, và bộ trưởng Quốc Phòng Robert Gates cũng từ chối. Bà Rice, khi đó là đại sứ tại Liên Hiệp Quốc tình nguyện làm con thiêu thân. Trong một ngày chủ nhật, bà xuất hiện trên 5 chương trình TV để giải thích đây là chuyện dân chúng biểu tình tự phát vì bất mãn, chống một cuốn phim YouTube 15 phút xúc phạm Đấng Tiên Tri Mohamed, và cuộc biểu tình đó biến thái thành tấn công bạo động đưa đến cái chết của ông đại sứ, không phải là khủng bố tấn công.

Điểm lạ lùng là bà Rice là đại sứ tại Liên Hiệp Quốc, chẳng liên quan gì đến chuyện Benghazi, chẳng biết chuyện gì đã xẩy ra, mà chỉ lập lại quan điểm chính thức của chính quyền Obama, một quan điểm mà cả bà Hillary, tướng Petraeus và bộ trưởng Gates biết là xạo và từ chối lên tiếng trên TV.

Khi bà Hillary từ chức ngoại trưởng, chuẩn bị ứng cử tổng thống, TT Obama muốn đưa bà Rice thay thế, nhưng đại đa số thượng nghị sĩ chống vì câu chuyện Benghazi này. TT Obama đành bổ nhiệm TNS John Kerry làm ngoại trưởng, rồi tặng bà Rice giải an ủi Cố Vấn An Ninh Quốc Gia, không cần Thượng Viện phê chuẩn.

Bà Rice là một luật sư da đen, bạn tâm giao lâu năm với TT Obama. Việc bà sẵn sàng làm con thiêu thân trong vụ Benghazi khiến nhiều người nghi ngờ bà cũng đã sẵn sàng làm chuyện bất hợp pháp đòi biết tên những người trong báo cáo của FBI, CIA để giúp bà Hillary theo ý của TT Obama.

Phản ứng của TTDC? Trong khi toàn thể khối TTDC tung thế xa luân chiến khui việc Nga giúp ông Trump cả năm nay dù không bằng chứng gì, thì trái lại, TTDC tìm mọi cách bao che vụ chính quyền Obama giúp bà Hillary. Anh phóng viên da đen Don Lemon của CNN cao giọng cho biết không thể “hạ mình” tiếp tay cho chiến thuật điệu hổ ly sơn của TT Trump. New York Times và Washington Post nhận định lướt qua vụ bà Rice, coi như câu chuyện nằm trong chiến dịch bôi bác các cơ quan an ninh của chính quyền Trump. ABC và NBC không loan tin luôn. CBS cho biết “tin phịa vì bà Rice đã nói không vi phạm luật gì hết”. Nếu CBS mà là quan tòa thì cả thế giới này sẽ không còn một tội nhân nào hết, vì theo ông toà này, chỉ cần bị cáo chối không phạm tội là hết tội. Thật là tiện việc!

Toàn thể câu chuyện đã trở thành mớ boòng boong mà chẳng ai nhìn thấy gì hết. Trong khi TT Putin bị tố tìm cách can thiệp để phá bà Hillary giúp ông Trump thì TT Obama đã làm gì để phá ông Trump giúp bà Hillary? Một câu hỏi không có câu trả lời. Hay đúng hơn, có hai câu trả lời tùy người trả lời đứng về phiá nào. Nếu không đứng về phiá nào thì... mù tịt! (09-04-17)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng mỗi Thứ Ba trên Việt Báo.

Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.