Hôm nay,  

Đam Rong Pháo Nổ

10/10/201700:00:00(Xem: 7938)
Đam Rong Pháo Nổ
Đường Bình
 

Tiếng súng đã im lặng trên chiến trường Việt Nam hơn bốn mươi năm rồi, bao nhiêu vành khăn tang đã phai mờ theo dĩ vãng. Mọi tâm tư năm xưa tưởng đâu đã gói trọn vào tận đáy lòng trái đất, nào ngờ những chuyện hãi hùng bất chợt làm tôi khó ngủ giữa đêm khuya, hình ảnh cái đêm pháo nổ huyện Đam Rong năm 1969, như hiển hiện rõ trong trí nhớ tôi đêm nay tưởng chừng như chuyện mới xảy ra ngày hơm qua.

 Mới có 2 giờ sáng bầu trời mùa Đông Olympia tối đen như mực, tôi cố tình nhắm mắt mong ngủ thêm chút nữa để sáng mai dậy sớm chở con cháu đi học, nhưng bất lực, không tài nào ngủ được. Tôi đành nhắm mắt xuôi theo trí nhớ cái đêm Việt Cộng về Đam Rong giữa lúc tốn tâm lý chiến của chúng tôi đang chiếu phim tại chợ Đam Rong cho đồng bào coi.. Một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời quân ngũ của tôi.

Đam Rong là một huyện cao nguyên đất đỏ hẻo lánh, trước 1975 thuộc tỉnh Tuyên Đức, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng cao nguyên Trung Phần Việt Nam. Từ Đức Trọng đi về hướng Tây Bắc khoảng chục cây số là tới nôi. Địa Phương Quân phụ trách an ninh xã. Một đội pháo 105 ly yểm trợ các đồn vòng đai xa xôi. Một tốn cố vấn Mỹ MACV thường trú.Ở đây có mơt nhà thờ Tin Lành do vị Mục Sư Tin Lành Mỹ lo cho giáo dân. Một tốn Peace Corp và Chí Nguyện Quốc Tế gồm các thanh niên Mỹ, Úc, Tân Tây Lan hoạt động dân sự vụ tại đây.

Đặc biệt của tốn cố vẩn ở đây có một Đại Úy Mỹ tên "N. W." Ơng ta ở vùng này lâu rồi. Ơng Đại Úy này thân hình ốm tong teo, nhỏ hơn những người Mỹ bình thường. Khuôn mặt xương xẩu, luôn luôn bận quân phục rằng ri áo giáp tác chiến, luôn luôn mang khẫu súng cold45 đặc chế loại dài, mang dây nịt có gắn vài chục viên đạn xệ xuống dưới đì thật thấp, cộng thêm mấy sợi giây da trang điểm dài sát dất trông rất "hot". Chiếc xe Jeep mui trần rất là bụi, cần anten dài từ phía sau xe anh móc vào kiếng trước, bộ đàm tối tân gắn sợi giây ruột gà dài từ sau ra phía trước, thế là bất kể ngày đêm anh luôn luôn sẳn sàng lên xe một mình một ngựa anh quất ngựa truy phong khắp hang cùng ngỏ hẽm, rừng núi cao nguyên Tuyên Đức nơi nào anh cũng có "Agent". Anh ta rất gan dạ.

Tốn Tâm Lý Chiến của chúng tôi gồm có ba người. Một Trung Úy Mỹ làm trưởng tốn. Hạ Sĩ Simpson là chuyên viên và tôi Trung Sĩ Việt Nam Thông Dịch Viên. Dụng cụ Tâm Lý Chiến gồm có một chiếc xe 4X4, trên xe trang bị một máy điện, một cái loa phóng thanh 3000watt. Một máy chiếu phim, nhiều phim tuyên truyền, truyền đơn đủ loại, bánh kẹo, tập vở bút mực phát cho trẻ em. Trước khi chợ tan, tôi và Hạ Sỉ Simpson xách chiếc xe chạy vài vòng thánh phố, mở máy phóng thanh kính mời bà con tối nay về nhà lòng chợ xem chiếu bóng. Chiều tan dần, nhà lòng chợ giờ chỉ còn một ít quán lưa thưa mở cửa, một vài hàng thức ăn cho khách muộn màng.Mấy cố gái thượng nhà gần chợ mang gùi nán lại chờ xem chiếu phim.


 Mấy em nhỏ bu quanh coi chúng tôi dựng màn ảnh dã chiến, thử máy chíếu phim sẵn sàng cho đêm nay. Hai anh lính Mỹ thì phát quà cho các em, trị chuyện thật vui trong khi loa phóng thanh liên tiếp phát những bản nhạc trử tình cho đến khi màn đêm buông xuống. Chiều mát, khi nhà lòng chợ đãđđông nghẹt người coi, màn chiếu phim bắt đầu. Tiếng cười, tiếng vổ tay vang rền làm cho buổi chiếu phim thật vui nhộn.

Khoảng một giờ đồng hồ sau, trong lúc buổi chiếu phim đang tiến hành vô cùng nhộn nhịp vàvui vẻ, bất thình lình có một số người lớn hốt hoảng chạy đến với nét mặt sợ sệt thúc dục các em nhỏ phải ra về gấp.Cùng lúc này có một anh lính địa phương quân y phục tác chiến bước tới nói với tôi "Việt Cộng đãvề tới đầu làng rồi" và "Các anh phải chấm dứt chiếu phim, tắt đèn về đồn ngay" Anh ta nói chưa hết lời, tôi liền tắt máy chiếu phim rồi rút hết giây điện, gom hết mấy chục cuộn phim ảnh bỏ vô thùng, xong bỏ vơ xe. Hai anh lính Mỹ chạy đi tắt máy điện, hai người rinh nó bỏ vơ thùng xe phía sau. Cả ba người nhảy vơ xe, anh Trung Úy rồ máy xe, Simpson lanh lẹ nhảy vơ ngồi giữa, còn tôi vì chậm chạp ngồi ngồi, ngay lập tức xe chạy. Cuộc tháo lui tiến hành chớp nhống.

 Trời tối đen, xe chạy về gần đồn, tốn lính ứng chiến đứng vòng ngồi hơ lớn bảo chúng tôi tắt đèn xe. Tài xế không thấy đường, chiếc xe mị chậm chạp về đến cổng vào Chi Khu, đúng lúc đó đại bác trong chi khu bắn yểm trợ cho các đồn bót ngồi vòng đai,nhiều tiếng nổ lớn ầm ĩ chát chúa. Mấy anh lính kéo phăng hai hàng giây kẻm gai rồi ra hiệu cho xe chạy vơ. Chiếc xe rồ máy thật mạnh nhưng xe không nhúc nhích. Anh Trung úy nhấn ga, xe cũng không chạy tới được. Tôi mở cửa nhảy xuống thì thấy xe bị vướng cái hàng rào kẻm gai. Mơt anh lính thấy tôi kéo sợi kẻm gai anh hét lớn "Coi chừng (mìn) Claymore. Đừng kéo nó" Vừa lúc đó một trái sáng Tracer bị kích động sáng rực, tôi hỗng hổn nhảy qua một bên, vơ tình kéo luôn vòng kẻm gai qua một bên, chiếc xe vượt tới lọt vơ cổng thốt nạn.

Trên trời hỏachâu chiếu sáng, tôi chun vô cái bunker, nằm thiêm thiếp ngủ quêên luôn tiếng đại bác cho đến sáng, tôi và Simpson chạy xuống chợ lấy tấm màn chiếu phim bỏ lại chợ tối qua.

Hè năm 1974 tôi và Đại Uý Mỹ tên “N. W” gặp nhau tại Bộ Chỉ Huy Phòng Tùy Viên Quân Sự Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ Saigon Tân Sơn Nhứt. Anh nhắc lại chuyện cái đêm chiếu phim ở Chi Khu Đam Rong năm 1969 thật là hồi hộp và hãi hùng trong công tác dân sự vụ khiến ai nấy không bao giờ quên.

 
Đường Bình

 

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.