Hôm nay,  

Đam Rong Pháo Nổ

10/10/201700:00:00(Xem: 7903)
Đam Rong Pháo Nổ
Đường Bình
 

Tiếng súng đã im lặng trên chiến trường Việt Nam hơn bốn mươi năm rồi, bao nhiêu vành khăn tang đã phai mờ theo dĩ vãng. Mọi tâm tư năm xưa tưởng đâu đã gói trọn vào tận đáy lòng trái đất, nào ngờ những chuyện hãi hùng bất chợt làm tôi khó ngủ giữa đêm khuya, hình ảnh cái đêm pháo nổ huyện Đam Rong năm 1969, như hiển hiện rõ trong trí nhớ tôi đêm nay tưởng chừng như chuyện mới xảy ra ngày hơm qua.

 Mới có 2 giờ sáng bầu trời mùa Đông Olympia tối đen như mực, tôi cố tình nhắm mắt mong ngủ thêm chút nữa để sáng mai dậy sớm chở con cháu đi học, nhưng bất lực, không tài nào ngủ được. Tôi đành nhắm mắt xuôi theo trí nhớ cái đêm Việt Cộng về Đam Rong giữa lúc tốn tâm lý chiến của chúng tôi đang chiếu phim tại chợ Đam Rong cho đồng bào coi.. Một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời quân ngũ của tôi.

Đam Rong là một huyện cao nguyên đất đỏ hẻo lánh, trước 1975 thuộc tỉnh Tuyên Đức, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng cao nguyên Trung Phần Việt Nam. Từ Đức Trọng đi về hướng Tây Bắc khoảng chục cây số là tới nôi. Địa Phương Quân phụ trách an ninh xã. Một đội pháo 105 ly yểm trợ các đồn vòng đai xa xôi. Một tốn cố vấn Mỹ MACV thường trú.Ở đây có mơt nhà thờ Tin Lành do vị Mục Sư Tin Lành Mỹ lo cho giáo dân. Một tốn Peace Corp và Chí Nguyện Quốc Tế gồm các thanh niên Mỹ, Úc, Tân Tây Lan hoạt động dân sự vụ tại đây.

Đặc biệt của tốn cố vẩn ở đây có một Đại Úy Mỹ tên "N. W." Ơng ta ở vùng này lâu rồi. Ơng Đại Úy này thân hình ốm tong teo, nhỏ hơn những người Mỹ bình thường. Khuôn mặt xương xẩu, luôn luôn bận quân phục rằng ri áo giáp tác chiến, luôn luôn mang khẫu súng cold45 đặc chế loại dài, mang dây nịt có gắn vài chục viên đạn xệ xuống dưới đì thật thấp, cộng thêm mấy sợi giây da trang điểm dài sát dất trông rất "hot". Chiếc xe Jeep mui trần rất là bụi, cần anten dài từ phía sau xe anh móc vào kiếng trước, bộ đàm tối tân gắn sợi giây ruột gà dài từ sau ra phía trước, thế là bất kể ngày đêm anh luôn luôn sẳn sàng lên xe một mình một ngựa anh quất ngựa truy phong khắp hang cùng ngỏ hẽm, rừng núi cao nguyên Tuyên Đức nơi nào anh cũng có "Agent". Anh ta rất gan dạ.

Tốn Tâm Lý Chiến của chúng tôi gồm có ba người. Một Trung Úy Mỹ làm trưởng tốn. Hạ Sĩ Simpson là chuyên viên và tôi Trung Sĩ Việt Nam Thông Dịch Viên. Dụng cụ Tâm Lý Chiến gồm có một chiếc xe 4X4, trên xe trang bị một máy điện, một cái loa phóng thanh 3000watt. Một máy chiếu phim, nhiều phim tuyên truyền, truyền đơn đủ loại, bánh kẹo, tập vở bút mực phát cho trẻ em. Trước khi chợ tan, tôi và Hạ Sỉ Simpson xách chiếc xe chạy vài vòng thánh phố, mở máy phóng thanh kính mời bà con tối nay về nhà lòng chợ xem chiếu bóng. Chiều tan dần, nhà lòng chợ giờ chỉ còn một ít quán lưa thưa mở cửa, một vài hàng thức ăn cho khách muộn màng.Mấy cố gái thượng nhà gần chợ mang gùi nán lại chờ xem chiếu phim.


 Mấy em nhỏ bu quanh coi chúng tôi dựng màn ảnh dã chiến, thử máy chíếu phim sẵn sàng cho đêm nay. Hai anh lính Mỹ thì phát quà cho các em, trị chuyện thật vui trong khi loa phóng thanh liên tiếp phát những bản nhạc trử tình cho đến khi màn đêm buông xuống. Chiều mát, khi nhà lòng chợ đãđđông nghẹt người coi, màn chiếu phim bắt đầu. Tiếng cười, tiếng vổ tay vang rền làm cho buổi chiếu phim thật vui nhộn.

Khoảng một giờ đồng hồ sau, trong lúc buổi chiếu phim đang tiến hành vô cùng nhộn nhịp vàvui vẻ, bất thình lình có một số người lớn hốt hoảng chạy đến với nét mặt sợ sệt thúc dục các em nhỏ phải ra về gấp.Cùng lúc này có một anh lính địa phương quân y phục tác chiến bước tới nói với tôi "Việt Cộng đãvề tới đầu làng rồi" và "Các anh phải chấm dứt chiếu phim, tắt đèn về đồn ngay" Anh ta nói chưa hết lời, tôi liền tắt máy chiếu phim rồi rút hết giây điện, gom hết mấy chục cuộn phim ảnh bỏ vô thùng, xong bỏ vơ xe. Hai anh lính Mỹ chạy đi tắt máy điện, hai người rinh nó bỏ vơ thùng xe phía sau. Cả ba người nhảy vơ xe, anh Trung Úy rồ máy xe, Simpson lanh lẹ nhảy vơ ngồi giữa, còn tôi vì chậm chạp ngồi ngồi, ngay lập tức xe chạy. Cuộc tháo lui tiến hành chớp nhống.

 Trời tối đen, xe chạy về gần đồn, tốn lính ứng chiến đứng vòng ngồi hơ lớn bảo chúng tôi tắt đèn xe. Tài xế không thấy đường, chiếc xe mị chậm chạp về đến cổng vào Chi Khu, đúng lúc đó đại bác trong chi khu bắn yểm trợ cho các đồn bót ngồi vòng đai,nhiều tiếng nổ lớn ầm ĩ chát chúa. Mấy anh lính kéo phăng hai hàng giây kẻm gai rồi ra hiệu cho xe chạy vơ. Chiếc xe rồ máy thật mạnh nhưng xe không nhúc nhích. Anh Trung úy nhấn ga, xe cũng không chạy tới được. Tôi mở cửa nhảy xuống thì thấy xe bị vướng cái hàng rào kẻm gai. Mơt anh lính thấy tôi kéo sợi kẻm gai anh hét lớn "Coi chừng (mìn) Claymore. Đừng kéo nó" Vừa lúc đó một trái sáng Tracer bị kích động sáng rực, tôi hỗng hổn nhảy qua một bên, vơ tình kéo luôn vòng kẻm gai qua một bên, chiếc xe vượt tới lọt vơ cổng thốt nạn.

Trên trời hỏachâu chiếu sáng, tôi chun vô cái bunker, nằm thiêm thiếp ngủ quêên luôn tiếng đại bác cho đến sáng, tôi và Simpson chạy xuống chợ lấy tấm màn chiếu phim bỏ lại chợ tối qua.

Hè năm 1974 tôi và Đại Uý Mỹ tên “N. W” gặp nhau tại Bộ Chỉ Huy Phòng Tùy Viên Quân Sự Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ Saigon Tân Sơn Nhứt. Anh nhắc lại chuyện cái đêm chiếu phim ở Chi Khu Đam Rong năm 1969 thật là hồi hộp và hãi hùng trong công tác dân sự vụ khiến ai nấy không bao giờ quên.

 
Đường Bình

 

Hiểu một cách đơn giản, văn hoá là một khái niệm tổng quát để chỉ sự chung sống của tất cả mọi người trong cùng xã hội, bao gồm ngôn ngữ, phong tục tập quán, tôn giáo và luật pháp. Do đó, luật pháp là một thành tố trong toàn bộ các hoạt động văn hoá và có ảnh hưởng đến tiến trình phát triển xã hội, một vấn đề hiển nhiên...
Bất kỳ là ai, trẻ cũng như già, nữ cũng như nam, thật là tò mò, nếu chúng ta có thể biết được tương lai gần hoặc xa của mình, của người khác. Biết được tương lai là chuyện thú vị, hoặc căng thẳng, hoặc sôi nổi, hoặc sợ hãi. Ví dụ như bạn tiên đoán được ba tháng nữa sẽ gặp tai nạn hoặc cuối năm nay sẽ bị vợ ly dị. Nhưng có thể nào tiên đoán như vậy không? Làm gì có, chỉ là chuyện giả tưởng, chuyện phim ảnh và tiểu thuyết. Chuyện mấy bà phù thủy nhìn vào thau nước hoặc quả bóng kính trong thấy được chuyện mai sau, việc mấy ông thầy bói bấm tay nhâm độn, lật bài bói toán, v… v… chỉ thỏa mãn giấc mơ và tưởng tượng. Trong thực tế, chuyện đang xảy ra còn chưa giải quyết xong, nói chi chuyện ngày mai. Không đúng, nếu biết chuyện ngày mai thì chuyện hôm nay vô cùng dễ giải quyết. Ví dụ, “nếu biết rằng em sẽ lấy chồng, anh về lấy vợ thế là xong. Vợ anh không đẹp bằng em lắm, nhưng lấy cho anh đỡ lạnh lòng.” (Thơ vô danh). Thay vì cứ đeo đuổi hai ba năm sau, kéo dài buồn bã, đau khổ, để rồi “Lòn
Năm 1895, Alfred Nobel – nhà khoa học bị ám ảnh bởi cái giá mà nhân loại phải trả từ phát minh của mình – đã để lại di chúc năm 1895 rằng tài sản của ông sẽ dùng để tài trợ các giải thưởng “mang lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại.” Đối với Nobel Hòa Bình, ông có phần đặc biệt: giải thưởng này sẽ được trao cho người đã “có nhiều hành động hoặc nỗ lực mang đến sự đoàn kết, hòa bình giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực, tổ chức và thúc đẩy các hội nghị hòa bình.” Sứ mệnh chọn lựa được giao cho Quốc Hội Na Uy, có lẽ vì ông tin rằng Na Uy – khi đó còn nhỏ bé và trung lập – sẽ ít bị cám dỗ bởi chính trị quyền lực.
Trung Hoa ngày nay như kinh thành giữa sa mạc, vẻ yên ổn bên ngoài chỉ là lớp sơn son thếp vàng phủ lên nền đá đã rạn. Thế giới đứng ngoài quan sát, vừa lo nó sụp, vừa biết nó trụ lại nhờ ảo ảnh quyền lực và niềm tin vay mượn. Dưới lớp hào nhoáng của “Giấc mộng Trung Hoa” là một cơ đồ quyền lực đang già nua trong chính tuổi trẻ của mình. Bởi sức mạnh của nó không khởi từ niềm tin, mà từ nỗi sợ — và nỗi sợ, tự thuở khai triều lập quốc, chưa bao giờ là nền tảng lâu bền.
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.