Hôm nay,  

Đam Rong Pháo Nổ

10/10/201700:00:00(Xem: 7883)
Đam Rong Pháo Nổ
Đường Bình
 

Tiếng súng đã im lặng trên chiến trường Việt Nam hơn bốn mươi năm rồi, bao nhiêu vành khăn tang đã phai mờ theo dĩ vãng. Mọi tâm tư năm xưa tưởng đâu đã gói trọn vào tận đáy lòng trái đất, nào ngờ những chuyện hãi hùng bất chợt làm tôi khó ngủ giữa đêm khuya, hình ảnh cái đêm pháo nổ huyện Đam Rong năm 1969, như hiển hiện rõ trong trí nhớ tôi đêm nay tưởng chừng như chuyện mới xảy ra ngày hơm qua.

 Mới có 2 giờ sáng bầu trời mùa Đông Olympia tối đen như mực, tôi cố tình nhắm mắt mong ngủ thêm chút nữa để sáng mai dậy sớm chở con cháu đi học, nhưng bất lực, không tài nào ngủ được. Tôi đành nhắm mắt xuôi theo trí nhớ cái đêm Việt Cộng về Đam Rong giữa lúc tốn tâm lý chiến của chúng tôi đang chiếu phim tại chợ Đam Rong cho đồng bào coi.. Một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời quân ngũ của tôi.

Đam Rong là một huyện cao nguyên đất đỏ hẻo lánh, trước 1975 thuộc tỉnh Tuyên Đức, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng cao nguyên Trung Phần Việt Nam. Từ Đức Trọng đi về hướng Tây Bắc khoảng chục cây số là tới nôi. Địa Phương Quân phụ trách an ninh xã. Một đội pháo 105 ly yểm trợ các đồn vòng đai xa xôi. Một tốn cố vấn Mỹ MACV thường trú.Ở đây có mơt nhà thờ Tin Lành do vị Mục Sư Tin Lành Mỹ lo cho giáo dân. Một tốn Peace Corp và Chí Nguyện Quốc Tế gồm các thanh niên Mỹ, Úc, Tân Tây Lan hoạt động dân sự vụ tại đây.

Đặc biệt của tốn cố vẩn ở đây có một Đại Úy Mỹ tên "N. W." Ơng ta ở vùng này lâu rồi. Ơng Đại Úy này thân hình ốm tong teo, nhỏ hơn những người Mỹ bình thường. Khuôn mặt xương xẩu, luôn luôn bận quân phục rằng ri áo giáp tác chiến, luôn luôn mang khẫu súng cold45 đặc chế loại dài, mang dây nịt có gắn vài chục viên đạn xệ xuống dưới đì thật thấp, cộng thêm mấy sợi giây da trang điểm dài sát dất trông rất "hot". Chiếc xe Jeep mui trần rất là bụi, cần anten dài từ phía sau xe anh móc vào kiếng trước, bộ đàm tối tân gắn sợi giây ruột gà dài từ sau ra phía trước, thế là bất kể ngày đêm anh luôn luôn sẳn sàng lên xe một mình một ngựa anh quất ngựa truy phong khắp hang cùng ngỏ hẽm, rừng núi cao nguyên Tuyên Đức nơi nào anh cũng có "Agent". Anh ta rất gan dạ.

Tốn Tâm Lý Chiến của chúng tôi gồm có ba người. Một Trung Úy Mỹ làm trưởng tốn. Hạ Sĩ Simpson là chuyên viên và tôi Trung Sĩ Việt Nam Thông Dịch Viên. Dụng cụ Tâm Lý Chiến gồm có một chiếc xe 4X4, trên xe trang bị một máy điện, một cái loa phóng thanh 3000watt. Một máy chiếu phim, nhiều phim tuyên truyền, truyền đơn đủ loại, bánh kẹo, tập vở bút mực phát cho trẻ em. Trước khi chợ tan, tôi và Hạ Sỉ Simpson xách chiếc xe chạy vài vòng thánh phố, mở máy phóng thanh kính mời bà con tối nay về nhà lòng chợ xem chiếu bóng. Chiều tan dần, nhà lòng chợ giờ chỉ còn một ít quán lưa thưa mở cửa, một vài hàng thức ăn cho khách muộn màng.Mấy cố gái thượng nhà gần chợ mang gùi nán lại chờ xem chiếu phim.


 Mấy em nhỏ bu quanh coi chúng tôi dựng màn ảnh dã chiến, thử máy chíếu phim sẵn sàng cho đêm nay. Hai anh lính Mỹ thì phát quà cho các em, trị chuyện thật vui trong khi loa phóng thanh liên tiếp phát những bản nhạc trử tình cho đến khi màn đêm buông xuống. Chiều mát, khi nhà lòng chợ đãđđông nghẹt người coi, màn chiếu phim bắt đầu. Tiếng cười, tiếng vổ tay vang rền làm cho buổi chiếu phim thật vui nhộn.

Khoảng một giờ đồng hồ sau, trong lúc buổi chiếu phim đang tiến hành vô cùng nhộn nhịp vàvui vẻ, bất thình lình có một số người lớn hốt hoảng chạy đến với nét mặt sợ sệt thúc dục các em nhỏ phải ra về gấp.Cùng lúc này có một anh lính địa phương quân y phục tác chiến bước tới nói với tôi "Việt Cộng đãvề tới đầu làng rồi" và "Các anh phải chấm dứt chiếu phim, tắt đèn về đồn ngay" Anh ta nói chưa hết lời, tôi liền tắt máy chiếu phim rồi rút hết giây điện, gom hết mấy chục cuộn phim ảnh bỏ vô thùng, xong bỏ vơ xe. Hai anh lính Mỹ chạy đi tắt máy điện, hai người rinh nó bỏ vơ thùng xe phía sau. Cả ba người nhảy vơ xe, anh Trung Úy rồ máy xe, Simpson lanh lẹ nhảy vơ ngồi giữa, còn tôi vì chậm chạp ngồi ngồi, ngay lập tức xe chạy. Cuộc tháo lui tiến hành chớp nhống.

 Trời tối đen, xe chạy về gần đồn, tốn lính ứng chiến đứng vòng ngồi hơ lớn bảo chúng tôi tắt đèn xe. Tài xế không thấy đường, chiếc xe mị chậm chạp về đến cổng vào Chi Khu, đúng lúc đó đại bác trong chi khu bắn yểm trợ cho các đồn bót ngồi vòng đai,nhiều tiếng nổ lớn ầm ĩ chát chúa. Mấy anh lính kéo phăng hai hàng giây kẻm gai rồi ra hiệu cho xe chạy vơ. Chiếc xe rồ máy thật mạnh nhưng xe không nhúc nhích. Anh Trung úy nhấn ga, xe cũng không chạy tới được. Tôi mở cửa nhảy xuống thì thấy xe bị vướng cái hàng rào kẻm gai. Mơt anh lính thấy tôi kéo sợi kẻm gai anh hét lớn "Coi chừng (mìn) Claymore. Đừng kéo nó" Vừa lúc đó một trái sáng Tracer bị kích động sáng rực, tôi hỗng hổn nhảy qua một bên, vơ tình kéo luôn vòng kẻm gai qua một bên, chiếc xe vượt tới lọt vơ cổng thốt nạn.

Trên trời hỏachâu chiếu sáng, tôi chun vô cái bunker, nằm thiêm thiếp ngủ quêên luôn tiếng đại bác cho đến sáng, tôi và Simpson chạy xuống chợ lấy tấm màn chiếu phim bỏ lại chợ tối qua.

Hè năm 1974 tôi và Đại Uý Mỹ tên “N. W” gặp nhau tại Bộ Chỉ Huy Phòng Tùy Viên Quân Sự Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ Saigon Tân Sơn Nhứt. Anh nhắc lại chuyện cái đêm chiếu phim ở Chi Khu Đam Rong năm 1969 thật là hồi hộp và hãi hùng trong công tác dân sự vụ khiến ai nấy không bao giờ quên.

 
Đường Bình

 

Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.