Hôm nay,  

Chánh Trị Đá Banh

21/07/201800:00:00(Xem: 4071)
Nguyễn Thị Cỏ May

 
Tuần này, Cỏ May tôi xin trở về với Paris vì Thủ đô Ánh sáng đang tưng bừng niềm vui thắng Cúp Thế giới 2018. Từ trưa thứ hai 16/07, gần nửa triệu người đổ xô tới đại lộ Champs-Élysée, lối Khải Hoàn môn, để cùng biểu lộ niềm vui, hoan nghênh đội banh Xanh đã đem vinh quang về cho nước Pháp. Con gà Goa-loa kỳ này gáy to và gáy liên tục từ mấy hôm nay. Gáy không biết mệt trên báo viết, báo nói, với cả hình ảnh, giữa dân sành điệu trong café, ở nhà ga,... Hễ gặp nhau là gáy râng chuyện đá banh!

Đội banh thắng trận sáng nay về tới Pháp, cũng tới đại lộ Champs-Élysée diễn hành, chào mừng dân chúng.

Sau đó sẽ được TT. Macron mời vào Điện Elysée khoản đãi, tối ăn nhậu ở Palace Crillon, Khách sạn sang bậc nhứt Paris (10, Place de la Concorde, Paris VIII).

Trong những tường thuật và bình luận, nhiều nhà báo có đề cập tới những hiệu ứng kinh tế, chánh trị của Cúp Thế giới. Cái gì tạo được dư luận quần chúng lập tức trở thành một thứ quyền lực mạnh, dĩ nhiên sẽ hấp dẫn những người làm chánh trị chuyên nghiệp.

TT. Macron và phu nhơn đã bay qua Nga vừa coi trận đấu tại chỗ vừa cổ võ gà nhà. Khi đội Pháp thắng, ông nhảy vọt lên, vung tay biểu lộ sức mạnh Gà Goa-loa. Cái hấp dẫn  đá banh là thế. Không hề phân biệt giai tầng xã hội, màu da, chủng tộc, họ hàng,…

Tổng thống phải biết bắt banh

Chánh trị là tranh đua và cầu thắng. Mà đó là tinh thần đẹp của thể thao. Một ông Tổng thống có mê đá banh hay không, có biết đá banh hay không, không quan trọng bằng biết bắt bồ với đội banh nhà, biết tung hô nó khi nó thắng trận vì cái hiệu ứng chánh trị sẽ có tác dụng ở kỳ bầu cử sắp tới.

Chirac, «nhà thể thao salon» (Chirac, un sportif en fauteuil), bà vợ Bernadette của ông thường chế giễu mỗi khi ông được mời tham dự một buổi trình diễn thể thao hoặc ông muốn tới tham dự hay khai mạc. Nhưng năm 1998, sau một năm làm Tổng thống với ông Lionel Jospin, đảng xã hội, làm Thủ tướng, ông cảm thấy bị mờ nhạt trước ông Jospin nên ông bèn lợi dụng Cúp Thế giới tổ chức tại Pháp để nổi lên. Còn vài ngày nữa là khai mạc, Chirac liền tới Clairefontaine (tên Thành phố ở Tỉnh Yvelines 78, ngoại ô Tây-Bắc Paris, nhưng giới đá banh hiểu đó là Viện Quốc gia Đá banh –Institut National de Football de Clairefontaine, tên chánh thức là Institut National Technique Fernand-Sastre). Sau đó, ông tuyên bố là ông «trực giác» đội Pháp sẽ thắng. Thế là từ đó, ông Chirac bám sát đội tuyển Pháp. Người ta gọi ông là cầu thủ 23. Ông càng thân thiện với ông Aimé Jacquet, nhà huấn luyện đội Pháp. Trên báo «l’Equipe», ông xác nhận ông là người theo Jacquet. Hay đúng hơn, ông là Jacquet đây (jacquettiste).

Khi đội banh Pháp thắng là thời điểm rực rỡ của nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Hình ảnh Chirac hôn lên đầu sói của thủ môn Barthez đã gây ấn tượng mạnh mẽ ở dân Pháp. Lập tức, uy tín của ông vọt lên 15 điểm, vượt qua ông Thủ tướng xã hội của ông tuy ông này là tay sành điệu sân cỏ.

Sarkozy là dân mê đá banh thiệt tình. Ông thường tới coi đá banh tại sân PSG (Paris Saint-Germain Football Club). Năm thứ ba nhiệm kỳ Tổng thống của ông là năm bóng đá Pháp bị cực kỳ bi đác trong lúc ấy ông lại gặp khó khăn nghiêm trọng về chánh trị. Tham dự Cúp Thế giới 2010 ở Nam Phi, các cầu thủ Xanh lại đình công trước trung tâm huấn luyện phản đối báo tiết lộ cuộc nói chuyện gay cấn giữa TT Sarkozy với người tuyển chọn Domenech. Ông Sarkozy đã phải tuyên bố ông sẽ triệu tập Đại hội bất thường để giải quyết tình trạng khủng hoảng vô lý này. Sau cùng ông Domenech rời khỏi đội tuyển Pháp. Ông Sarkozy vẫn còn phải đối phó với nhiều khó khăn để sau cùng bị thất cử. Chẳng lẽ cái thất bại của Đội banh Pháp dẫn  tới cái thất cử của ông Sarkozy?

Dưới nhiệm kỳ đầu của Mitterrand, đá banh Pháp sáng chói với nhà tuyển chọn Hidalgo và cầu thủ đầy huyền thoại Michel Platini. Đêm chung kết với Espagne, TT. Mitterrand có mặt trên khán đài của Parc des Princes (Paris). Đến mi-temps, ông tiên đoán «Đội Pháp có khả năng kỹ thuật tuyệt đẹp, và đồng thời, người ta cảm thấy một tâm hồn tập thể để như một yếu tố nhỏ cũng có thể làm đảo ngược tương quan sức mạnh».

Mitterrand còn là độc giả trung thành của tờ «L’Équipe», tuần báo chuyên đề đá banh. Ngay thời gian đầu nhiệm kỳ, ông đã biết lợi dụng hiệu ứng đá banh cho địa chánh trị trên qui mô thế giới, nếu không cũng Âu châu.

Năm 1982, Pháp thua Đức ở vòng bán kết. Dân Pháp phản ứng ghét Đức. Mitterrand và Thủ tướng Kohl đã cùng nhau đưa ra lời kêu gọi hai dân tộc hãy bình tĩnh và giữ tình thân thiện với nhau.

Lễ Quốc Khánh 1984, Mitterrand chọn đề cao «Pháp thắng» và mời nhà tuyển chọn cầu thủ vào Điện Élysée. Mitterrand đắc cử liên tiếp 2 nhiệm kỳ 14 năm.

Đệ tử và đồng chí của Mitterrand, cụu TT François Hollande cũng là tay hâm mộ đá banh, độc giả nhiệt  thành của tuần báo L’Équipe, nhưng không tới Moscou ủng hộ đội banh nhà. Ông không dự vì không được ai mời hết nhưng ông nói «Có mời cũng không đi»!

Ông nói nhỏ với một người thân cận «Không có gì đáng phải ở lại Paris tối hôm chung kết». Ông đi xuống miền Nam để bán sách hồi ký của ông (Cécile Ămr, L’Obs 17/7/18).

Đá banh là môn chơi của trẻ con bị người lớn giành làm vinh quang cho mình, cho quốc gia. Một trò chơi đầy tính cộng đồng, hoàn toàn bình đẳng, thân ái, cấp tiến. Khi coi đá banh, bàn cãi về đá banh, không ai vin vào địa vị xã hội, vào màu da, tuổi tác, mà chỉ vì cùng mê đá banh. Có lẽ vì những đặc tính đẹp này mà phe TẢ cả quyết cho rằng đá banh là môn thể thao mang tinh thần chánh trị khuynh TẢ? Phải là của ta, không thể của bọn tư bản được!

Cúp Thế giới 2018 tăng giá quá đắt

Giá vé vào coi đá banh, vé máy bay, khách sạn, … dân mê đá banh muốn qua Moscou coi đá banh thì không nên nhìn lại hầu bao của mình. Cứ nhắm mắt đi thì mới tới được.

Nga ước tính có 1 triệu du khách tới chỉ trong tháng đá banh. Bình thường, hằng năm, du khách tới Nga trung bình 3 triệu người.

Theo FIFA, chi phí tổ chức và mức thu được cũng tăng vọt so với các kỳ trước từ năm 2006 ở Đức (0,43 tỷ đô-la chi phí tổ chức / 2,69 tỷ thu), 2010 ở Nam Phi (3,28 tỷ chi phí / 4,19 tỷ thu), 2014 ở Brésil (8 tỷ chi phí / 5,7 tỷ thu) và năm nay, ở Nga (10,1 tỷ chi phí). Ban tổ chức chưa biết lời lỗ thế nào.

Khi banh lăn thì cứ sau mỗi trận, giá vé vào cửa lại tăng lên. Thí dụ, giá vé chánh thức rẻ nhứt cho trận chung kết là 388 € so với trận chung kết ở Đức năm 2006, giá vé chỉ có 205 €.

Mức giá vé tăng ở các trận từ 2006:  205€ tăng lên 600 €, ở Nam Phi năm 2010: 380 € tăng lên 800 €, ở Brésil năm 2014: 400 # tăng lên 850 € và ở Moscou năm 2018: 388 € tăng lên 936 €.

Và chi phí trung bình (ăn ở, máy bay, vé vào cửa, chi phí lặt vặt tại chỗ) cho một người Pháp đi qua Moscou ủng hộ gà nhà trong trận chung kết là 1348 €, tăng 150% (theo FIFA).

Nhưng cái Cúp mà 32 đội tuyển đổ mồ hôi chạy giành giựt cho bằng được đó, giá bao nhiêu? Bằng chất liệu gì?

Cúp hôm Chủ Nhựt 15/7, đội tuyển Pháp giành được, là bằng vàng 18 carats, cao 36, 8 cm, nặng 6, 175 kg, giá là 138 937, 50 € (vì vàng y, 1 kg giá 30 000 €, mà vàng 18 carats bằng 75% vàng y).

Tưởng cũng nên biết qua Cúp hiện nay trao cho đội banh thắng giải chỉ là copie của Cúp bản gốc chọn từ 53 mẫu do nghệ sĩ người Ý Silvio Gazzaniva thực hiện. Cúp đầu tiên nhỏ hơn do nhà điêu khắc Abel Lafleur, người Pháp, thực hiện, năm 1946 mang tên ông Jules Rimet để tưởng nhớ người lập ra Cúp đá banh Thế giới.

Mặt trái của Cúp

Hôm bán kết, đội Pháp thắng Bỉ, dân Pháp vui mừng, xuống đường ở khắp nơi, la ó, chào mừng. Tối đến, có không ít người ăn mừng đốt 832 chiếc xe đậu trên lề đường. Hôm thắng Cúp, trên Đại lộ Champs-Élysée, cũng có 3 chiếc xe bị đốt, cửa hàng bị đập cửa kiếng, nhóm thanh niên người xứ «lạ» xông vào lấy hàng hóa mang đi. Có một người chết vì đám đông chen lấn.

Ở Annecy, sát biên giới Thụy sĩ, một người đàn ông 42 tuổi, nghe tin đội Xanh thắng Cúp Thế giới, liền tung mình qua cửa sổ trên từng lầu nhảy xuống hồ nước phía dưới để chào mừng. Hồ nước không đủ sâu nên anh ta bị bể đầu. Đưa ngay vào nhà thương nhưng sau đó, người hùng tắt thở.

Cũng ở Annecy, sau tiếng còi kết thúc trận chung kết, một phụ nữ nhảy lên máy cày la hét chúc mừng đội banh nhà, trợt chân té bị thương, được đưa ngay vào nhà thương cứu cấp.

Một thanh niên khác 32 tuổi nghe tin Pháp thắng liền co giò nhảy xuống hồ tắm mừng, chở vào nhà thương băng bó.

Tối thứ hai, 16/7, TT. Macron mời đội tuyển Pháp, sau buổi tiếp tân ở Điện Élyse, tới Khách sạn Le Crillon ăn tối và tiếp tục liên hoan. Sếp bếp của Le Crillon đã chuẩn bị bữa ăn tối đãi các cầu thủ trẻ tài hoa. Maitre d’Hotel cho trang hoàng phòng ốc lộng lẫy.

Bên ngoài, hơn 3000 người hâm mộ tập trung ở Công trường La Concorde chờ cơ hội chào mừng đội Xanh Thế hệ 2 ngôi sao. Nhưng gần khuya mà vẫn chưa thấy ai tới hết cả. Hỏi ra mới biết mọi người quyết định ở lại Điện Élysée cho tới lúc ra về. Bỏ cái hẹn ở Le Crillon.

Thế là một số nhỏ trong 3000 người chờ đợi bất mãn, la ó, ném chai nước, chai bia vào cảnh sát, đập cửa kiếng của khách sạn, chận xe cộ đập phá, đốt, … Cảnh sát tăng cường can thiệp, bắt giữ hơn trăm người bạo loạn. Tất cả chỉ vì trong cơn cực đỉnh!

Nhưng không thắng người đẹp

Trong lúc cả nước Pháp tưng bừng và Paris tập trung ở đại lộ Champs-Élysée chào mừng chiến thắng của đội tuyển Xanh thì một thanh niên muốn đánh dấu thời điểm trọng đại này. Cậu đi tới đây với người yêu. Thấy đây đúng là lúc thuận lợi, người người đều hân hoan như mở rộng cõi lòng, cậu ta bèn quì xuống đường, long trọng tỏ tình và xin cưới người yêu. Nhưng nàng lại từ chối.

Một người có mặt bên cạnh thấy như cảnh tỏ tình cầu hôn đang diễn ra, bèn chụp hình ghi lại biến cố đẹp.

Thanh niên mặc áo giống như cầu thủ đội Xanh, T-Shirt xanh, cờ Pháp choàng trên vai.

Có lẽ vì không kịp trả lời, người đẹp chỉ kịp làm dấu không đồng ý bằng 2 ngón tay. Những người ghi lại cảnh cầu hôn không thành bằng lời nói dùm người đẹp «Nàng đã bảo không! Nàng đã bảo không! Nàng đã, nàng đã, nàng đã bảo không mà!».

Nguyễn Thị Cỏ May

Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.
Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.
Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.
Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.
“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.
Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.
Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...
Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.
Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
Từng là một trung tâm thương mại sầm uất và biểu tượng cho niềm hy vọng đang dâng cao về tương lai dân chủ trong khu vực, Hồng Kông hiện đang đối mặt với các biện pháp kiểm soát ngày càng siết chặt của chính quyền Bắc Kinh. Từ năm 2019 cho đến nay, khoảng hơn 200.000 người đã ra đi để cố thoát khỏi bầu không khí chính trị ngày càng ngột ngạt. Với việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia, quyền tự trị của Hồng Kông từng được cam kết trong mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đã bị gần như hoàn toàn xoá bỏ. Xu hướng toàn trị của chính quyền Trung Quốc không những ảnh hưởng trực tiếp đến số phận nghiệt ngã của Hồng Kông mà còn gián tiếp đến trào lưu dân chủ hoá của Việt Nam.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.