Hôm nay,  

Thế Giới Cuối Năm Vẫn Biến Động

25/12/201807:59:00(Xem: 4191)

Thế Giới Cuối Năm Vẫn Biến Động

 

Phạm Gia Đại

 

Những tờ lịch cuối cùng của năm 2018 đang từ từ rơi xuống, và năm 2018 đang lùi dần vào dĩ vãng. Năm 2018 được xem như một năm nhiều biến chuyển quan trọng trên thế giới, nhưng những ngày cuối năm lại chứng kiến nhiều biến động có thể dẫn đến đảo ngược tình hình trên thế giới trong những năm tới.

 

Trong tháng 12-2018, các trận bão tuyết dầy 30-40 cm phủ trắng xóa và gây mất điện cho 380 ngàn căn nhà tại các tiểu bang North Carolina, Georgia, Tennessee, Alabama, và Virgina, thì tại Nam Dương, một lần nữa thiên tai sóng thần Tsunami lại ập vào Indonesia vào tối ngày Thứ Bẩy 22-12-2018.  Nguyên nhân vì động đất sụt lở dưới đáy biển đảo Anak Krakatau và vì núi lửa phun, gây nên những đợt sóng cao hơn 20 mét đổ sập vào các thành phố bờ biển của quần đảo Sumatra, Nam Dương, khi một ban nhạc tên “17” đang chơi trên bãi biển. Krakatau là tên ngọn núi lửa năm 1883 đã hoạt động trở lại khiến cho 30,000 người thiệt mạng.

 

Tại Hoa Kỳ, thị trường chứng khoán đã tuột dốc báo động, và Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích trách nhiệm về Chủ Tịch FED Jerome Powell, trong tình hình chính phủ có thể còn bị đóng cửa shutdown cho đến đầu năm 2019.  Và ngày 24-12, trong ngày trước Lễ Giáng Sinh năm 2018, Tướng James Mattis, Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ, trước khi từ nhiệm, đã ký lệnh rút hết binh sĩ Mỹ ra khỏi Syria theo lệnh của TT Trump – vì theo TT Trump, nhiệm vụ của các binh lính Hoa Kỳ không còn cần thiết nữa trong cuộc chiến chống ISIS đã kéo dài từ 5 năm nay. Vì Hoa Kỳ rút quân, Thổ Nhĩ Kỳ đang xem xét khả năng can dự vào cuộc chiến tại Syria.

 

Ngày đầu tiên bước qua tháng cuối năm, Bắc Mỹ như rung chuyển vì vụ bắt giữ Giám Đốc Tài Chánh CFO Mạnh Vãn Châu (Meng WanZhou) của công ty hàng đầu về viễn thông của Trung Cộng là Hoa Vi (Huawei) vì vi phạm lệnh cấm vận không phải chỉ của Mỹ, Canada, mà của thế giới với Iran, cũng vì gian lận về tài chính, và có những liên hệ đến những hoạt động tình báo gián điệp. Vụ bắt giữ này đã có từ tháng 8-2018, và theo nhiều quan sát viên, không có liên hệ gì đến cuộc chiến thương mại giữa Mỹ-Hoa đang lên cao độ sau hội nghị G-20 tại Buenos Aires, Argentina vừa qua. Tuy nhiên nó có thể mang nhiều hệ lụy đến nhiều quốc gia, vì tham vọng bá chủ thế giới của Tập Cận Bình trong hai bước tới là tung ra nhãn hiệu “Made In China” tràn ngập thế giới vào năm 2025, và bước lên đài vinh quang bá chủ thế giới vào năm 2049, đang bị lung lay tận gốc rễ. Chắc chắn họ Tập sẽ phản công với nhiều thủ đoạn trả đũa, dù ông ta đang trên đà thất thế trước những cuộc tấn công trực tiếp của Tổng Thống Trump và chính phủ Mỹ nhắm thẳng vào Bắc Kinh trên mặt thuế khóa về thương mại, và quân sự.

 

Theo Tổ Chức Các Phóng Viên không Biên Giới (RSF), FaceBook đã bị lạm dụng theo chiều hướng có lợi cho cộng sản Việt Nam (CSVN) khi khóa tài khoản của ông Lê Trung Khoa/ “Thoibao.de” tại Berlin, Đức. Thoibao.de là một trang báo được trên 2 triệu người theo dõi thường xuyên vì có những tin đúng đắn, trung thực, khi chỉ trích nhà nước CSVN về vi phạm nhân quyền, áp bức người dân trong nước. Ngoài ông Lê Trung Khoa còn có 23 nhà tranh đấu và bloggers khác, trong đó có ông Bùi Thanh Hiếu là “Người Buôn Gió”, một blogger nổi tiếng tại Berlin có trên 160,000 người theo dõi các bản tin của ông, cũng bị khóa tài khoản hay website bị CSVN quấy nhiễu, phá sập. Hai ông Lê Trung Khoa và Người Buôn Gió còn bị đe dọa tính mạng, và Cộng Hòa Liên Bang Đức (CHLB) đã lên tiếng bảo vệ.

 

Theo Thoibao.de, tình hình người dân bị bắt ở trong nước, vì đủ loại lý do trong đó có lý do chính trị và tệ nạn xã hội, vẫn gia tăng, và vấn nạn người dân bị chết một cách mờ ám tại đồn công an, bị nghi ngờ là bị bức tử, vẫn xẩy ra thường xuyên. Vụ mới nhất là ông Nguyễn Minh Sang, 46 tuổi,  đã đột ngột thiệt mạng vào ngay ngày trước Lễ Giáng Sinh 24-12 tại đồn công an Quận Tân Bình, Sài Gòn, đang gây phẫn uất cho gia đình nạn nhân và người dân lành. Mặt khác, số lượng kiều hối của người Việt hải ngoại gửi về VN trong những năm gần đây đang gia tăng đáng ngại từ 11 tỷ lên 13 tỷ, và năm 2018 là 15.9 tỷ USD. Theo những người am hiểu về cộng sản, dù trực tiếp hay gián tiếp, dù vô tình hay cố ý, số tiền này đã giúp cho CSVN thêm sức mạnh để nuôi công an, đám xã hội đen và côn đồ gia tăng đàn áp những người yêu nước, và gửi cán bộ, người của họ ra hải ngoại phá hoại cộng đồng.

 

Cũng theo chỉ số về tự do báo chí năm 2018 của Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới RSF, và dựa trên danh sách vi phạm nhân quyền và bắt giữ nhà báo trên thế giới thì cộng sản Việt đứng hàng thứ 175 trên 180, và là nhà nước đứng đầu trong việc bắt giữ nhà báo với 26 người hiện trong trại giam. Trung Cộng đứng hàng thứ 178, và Bắc Triều Tiên đội sổ với hàng thứ 180.

 

Ngoài ra, vụ án bắt cóc Trịnh Xuân Thanh từ Đức ngày 23-7-2017 để đem về VN xử tội, đã qua nhiều lần thương thuyết và đàm phán song phương trong năm 2018 giữa Đức và CSVN, vẫn chưa khai thông được vì phía cộng sản Việt Nam vẫn tìm cách lẩn tránh những yêu cầu trước sau như một của chính phủ Cộng Hòa Liên Bang Đức (CHLB). Ngay sau khi Trịnh Xuân Thanh bị bắt cóc, CHLB Đức đã yêu cầu phía CSVN phải trao trả Trịnh Xuân Thanh nguyên vẹn, phải nhận tội bắt cóc, phải xin lỗi, và phải cam kết không tái phạm. Thế nhưng phía CSVN đã tìm mọi cách lái vấn đề qua hướng khác có lợi cho họ, và mỗi lần như thế đều bị phía CHLB Đức bác bỏ. Theo nhiều quan sát viên, người cộng sản trong nước vẫn mang ý niệm rằng về các khoản viện trợ của Liên Hiệp Châu Âu cho VN, phía Châu Âu kể cả Đức cần có VN làm đối tác, cần VN hơn là VN cần Đức, nên CSVN đã tìm mọi cách trì hoãn việc trao trả Trịnh Xuân Thanh lại cho Đức; và vẫn chờ phía Đức nhượng bộ. Nhưng cho đến nay, nếu như vậy, CSVN đã nhận định sai lầm. Năm 2018 đang từ từ khép lại, và trong mấy tháng cuối năm, nhiều dư luận cho rằng Trịnh Xuân Thanh sẽ được trao trả cho Đức, nhưng chỉ còn vài ngày nữa là hết năm việc đó vẫn chưa xẩy ra như mong đợi./. (Tin Tổng Hợp)

 

Phạm Gia Đại

  

Một chuyện xảy ra, mà tôi đã có thể hình dung rất rõ từ trước. Người bạn cầm điện thoại trong tay. Các ngón tay mải miết gõ dòng chữ cho câu hỏi “làm sao giữ trái ớt giòn rụm khi ngâm ớt chua cay?” Sau một hồi “nói chuyện” qua lại, cô bật cười, khoe kết quả và nội dung trao đổi. Cô thích thú vì bắt lỗi được đối tượng, và được đối tượng “xin lỗi, tôi đã trả lời sai. Tôi sẽ nói lại thế này…” “Người” đối thoại với cô là trí tuệ nhân tạo (AI). Cô đã có câu trả lời trong cung cách điềm tĩnh, thành thạo, kiên nhẫn vô hạn, và một không gian hoàn toàn không có âm thanh. Cô tắt ứng dụng, hài lòng. Tôi nghĩ thoáng qua, cố gắng nhớ: “Chúng ta có bao nhiêu người bạn biết làm ớt ngâm giấm để ăn qua mùa Đông? Những người đó có mặt trên đời này sớm hơn AI.” Nếu có, người bạn kia sẽ không bao giờ biết rằng họ đã không được nhớ đến, dù chỉ một khoảnh khắc.
Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.
Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.