Hôm nay,  

Có Khác Gì Nhau

09/10/201900:00:00(Xem: 4364)

Thằng Bryan cầm miếng sườn nướng thơm phức dứ dứ trước mặt tôi:

- Ăn đi bạn, ngon lắm!

Tôi trả lời:

- Cảm ơn bạn, nhưng tôi là người ăn chay.

Nó vẫn không buông tha:

- Không ăn là mất nửa cuộc đơì rồi.

Tôi cười  bảo:

- Nếu ăn thì mất cả cuộc đời!

Cả bàn cười ngã nghiêng, moị người bàn tán đủ chuyện trên đời nhưng rồi vẫn quay về vấn đề của Sam. Cả hãng mấy trăm công nhân, đủ các sắc dân trên thế gian này. Tôi là dân mít chính gốc và laị là người ăn chay duy nhất trong hãng. Bởi vậy cứ vào giờ ăn trưa là mọi người laị hoỉ:

- Hôm nay Steven ăn gì?

- Tofu, rau cải…mỗi ngày không ớn sao?

Riết rồi chết tên luôn: Steven Tofu. Trở laị thằng Bryan nó là bạn thân của Sam nó biết Sam là Phật tử, ăn chay nhưng nó luôn tìm cách dụ khị cho Sam phải ăn thịt nhưng chưa bao giờ nó thành công và nó cũng chưa có ý định bỏ cuộc. Có lần nó tranh luận với Sam:

- Taị sao bạn ăn chay?

Sam nhớ lời thầy không tranh cãi, không phân bua nhưng thấy đây cũng là cơ hội cho nó “thấy” cái hay của đạo Phật nên mới dẫn dụ:

- Mình là Phật tử, mà đạo Phật rất yêu chuộng hòa bình, tôn trọng sự sống của muôn loài; vì vậy mà mình từ bỏ sự ăn thịt.

Nó laị hỏi tiếp:

- Có phải đạo Phật bắt buộc không được ăn thịt?

- Ồ không, không hề có bắt buộc, chỉ có khuyến khích không nên ăn thịt thôi. Ai tin thì theo, ai không tin thì thôi! Không chỉ vấn đề ăn thịt mà hầu như tất cả mọi vấn đề đều rất tự do, từ đức tin, giáo lý, phương pháp… ai muốn an lạc, thăng tiến thì theo không tin thì thôi. Ai muốn gia nhập thì tiếp nhận còn không muốn thì ra đi, không sao cả, không có trừng phạt, bắt tội hay nguyền rủa… Nói chung là rất tự do!

Thằng Bryan có vẻ ngạc nhiên lắm, nó nói nó chưa từng nghe chuyện này. Nó cũng không thể tưởng tượng trên đời này có cái tôn giáo hết sức tự do và dân chủ như thế. Nó laị nóitiếp:

- Nhưng động vật là sinh ra để cho con người ăn mà!

Tôi bảo nó:

- Không hề có chuyện đó! mọi con vật sinh ra đều muốn sống sợ chết. Mọi con vật đều có gia đình của nó. Mọi con vật đều biết đau đớn khi ta haị nó! Bạn thử nghĩ xem: chỉ một chút va chạm, một chút bỏng hay một vết cắt nhỏ… đủ  cho ta cảm nhận đau đớn như thế nào, đằng này con vật bị đập, bị cắt xẻ, bị thiêu nấu… Bạn thử tưởng tượng nỗi đau đớn cùng cực của nó đi. Chính vì lẽ này mà những người tin theo Phật đều từ bỏ ăn thịt!

Thằng Bryan im lặng có vẻ suy nghĩ. Tôi cũng không ngờ hôm này mình “xuất sắc đột xuất” ăn noí biện bác và lưu loát đến như vậy. Tôi nghĩ: “ Nhân cơ hội này mình phải dùng chiêu hồi mã thương làm cho nó tâm phục khẩu phục”. Tôi hoỉ nó:

- Bạn  có ăn thịt chó không?

Thằng Bryan trợn mắt tỏ vẻ ngạc nhiên lắm và gịong quyết liệt:

- Không, không hề! chuyện đó rất dã man. Chó là bạn thân của con người, mình và moị người ở đây đều rất yêu thương chó. bạn cũng biết đó: con chó được chăm sóc, nuôi nấng rất  tốt. Ai mà cư xử ác với chó là có thể đi tù đấy! Tôi cười nhìn thẳng mắt nó:

- Mình biết chứ! Không chỉ với chó mà với tất cả các con vật khác cũng thế. Nếu có hành vi ác với chúng là sẽ bị ra toà. Vấn đề ở đây mình muốn noí là: Bạn thương chó, cư xử tốt với nó nhưng sao laị giết những con khác để ăn thịt? con chó hay heo, bò, gà, vịt… nào có khác gì nhau? Chúng đều biết cảm nhận đau đớn như nhau, chúng có sinh mệnh như nhau; yêu con này ăn con kia xem ra có công bằng không?

Thằng Bryan há hốc  miệng, nó hoàn toàn không noí được lời nào nữa, nó hoàn toàn bị chinh phục nhưng nó chống chế:

- Mình không có giết chúng để ăn thịt, những người khác ăn cũng không có giết chúng!

- Đúng vậy! bạn và những người ăn thịt không có trực tiếp giết nhưng mà là gián tiếp giết. Nếu không có người ăn thì cũng chẳng có ai giết chúng để bán! Sau buổi làm hôm nay, bạn hãy lên Net xem những đọan phim ngắn mô tả các lò mổ súc vật nhé! thật vô cùng kinh khủng, địa ngục trần gian đấy! ở đấy ngập ngụa máu, xươngvà những tiếng kêu bi thương thảm khốc của con vật! 

Thằng Bryan im lặng không noí gì thêm nữa, nó ngồi tư lự. Sam cũng không noí gì thêm, tư tưởng mải mê cuốn theo những ký ức cũ. Sam nhớ mười lăm năm trước cũng có lần lên Net lang thang, rồi gặp và tám với một cô bé Tý Cô Nương. Hai đứa noí chuyện cả buổi. Sam khoe:

- Anh ăn chay mỗi tháng sáu ngày, mai này già  chắc anh chay trường luôn.

Tý Cô Nương noí:

- Đợi già chi lâu vậy! em cho anh hai năm nữa,

Sam không ngờ cô bé naỳ thú vị đến thế, âu cũng có thể đây là cái cơ duyên của ta, nghĩ vậy Sam khí khái trả lời:

- Nếu vậy thì cần gì hai năm nữa, anh sẽ thực hiện luôn kể từ hôm nay!

Nói là làm, kể từ hôm ấy Sam ăn chay toàn phần luôn. Tuần đầu có vẻ dễ dàng vì nhiệt huyết còn sung mãn nhưng  những tuần sau  uể oải rồi, nhiều lúc thấy đồ chay lạt lẽo quá, nhiều lúc ký ức miếng thịt quay, miếng cá chiên… thơm quá nổi lên. Lòng Sam lung lay nhưng rồi Sam quán xét: chỉ ngon ở đầu lưỡi, qua khỏi cổ rồi thì tất cả thức ăn chỉ còn là một thứ rất kinh khủng, đố ai dám ăn laị. Sam quán xét, miếng thịt ngon đấy nhưng con vật bị cắt cổ, đập đầu , thiếu đốt… nó đau đớn cùng cực như thế nào! từ đó lòng lắng xuống, không còn nghĩ đến thịt nữa. Rồi Sam lện Net kết bạn với những người trong hội Vegan. Họ chưa biết về đaọ Phật nhưng họ có tình thương với con vật, họ tranh đấu để con vật được sống, họ chống laị những hành động tàn ác với con vật… Có thể bây giờ họ chưa biết Phật Pháp nhưng với lòng yêu thương tôn trọng sự sống muôn loài như thế cũng vố cùng đáng quí biết bao. Họ còn tranh đấu giữ gìn  cho môi trường, khí hậu của trái đất này. Biết đâu rồi sẽ có một ngày nào đó họ sẽ gặp Phật pháp! 

Thời gian như  gió thoảng mây bay, như hoa rơi lá rụng… thấm thoắt mười lăm năm trôi qua. Sam thấy vui trong lòng, vậy là mười lăm năm không còn gây thêm nợ xương máu, mười lăm năm sống hài hoà với thiên nhiên, tôn trọng sự sống của các loài vật! Sam laị để tâm phiêu du, so sánh với  mười lăm năm lưu lạc của nàng Kiều. Cũng một kiếp người trong mấy mươi năm ấm lạnh trong cõi phong trần này, ân- oán cũng có ngọn nguồn của nó cả. Bởi vậy Phật mới dạy, không có cái gì tự nhiên cả; có quả thì ắt có nhân, nhân nào thì quả nấy, tất nhiên ở giữa còn có cái duyên nữa; đôi khi cái duyên laị quyết định cái quả thiện hay ác. Sam cũng vì cái thiện duyên gặp trên Net, cãi cõi ảo ấy vậy mà có được kết quả hôm nay. Noí cái kết quả ấy cũng là mê, nào có gì đâu, cũng chỉ là không vay mượn máu xương của con vật mà sống, đơn giản thế thôi! Sam vẫn còn mơ màng với những ý nghĩ mông lung trong đầu thì bất chợt tiếng chuông reo vang báo hiệu  tới giờ vô ca. Thằng Bryan ngồi bên đứng dậy vỗ vai:

- Tới giờ rồi Sam, chúng ta vô thôi!

Sam nhanh nhẹn cất bước vào xưởng mà lòng khoan khoái lâng lâng.

 

Đồng Thiện

Georgia, 5/2017

Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nghiêm trọng về kinh tế, chính trị và công nghệ, toàn cầu hoá – vốn từng được xem là động lực chính thúc đẩy cho tăng trưởng và thịnh vượng – đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Tiến trình công nghiệp hoá và toàn cầu hoá đã đem lại nhiều thành tựu vượt bậc trong suốt thời gian dài qua, từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI, đặc biệt là thông qua sự chuyên môn hoá, tự do thương mại và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng tài chính, đại dịch toàn cầu, chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã khiến mô hình toàn cầu hoá truyền thống bộc lộ nhiều tình trạng bất ổn...
Nhiều thế hệ sống ở Sài Gòn những năm của thập niên 80-90, khi con gà trống của Thương Xá Tax chưa bị bức tử, khi những hàng cây cổ thụ trên đường Tôn Đức Thắng vẫn là nét thơ mộng của Sài Gòn, có lẽ đều quen thuộc với câu “Chương Trình Truyền Hình Đến Đây Là Hết…” Nó thường xuất hiện vào cuối các chương trình tivi tối, khi chưa phát sóng 24/24. Thời đó, mỗi ngày truyền hình chỉ phát sóng trong một số khung giờ nhất định (thường từ chiều đến khuya) nên hầu như ai cũng có tâm lý chờ đợi đến giờ ngồi trước màn ảnh nhỏ, theo dõi vài giờ giải trí. Đó cũng là chút thời gian quên đi một ngày cơ cực, bán mồ hôi cho một bữa cơm độn bo bo thời bao cấp. Nhắc nhớ chút chuyện xưa, để nói chuyện nay, đang diễn ra ở một đất nước văn minh hàng đầu, từng là niềm mơ ước của biết bao quốc gia về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Trên mạng gần đây lan truyền một bức tranh chuỗi tiến hóa ngược nhại kiểu Banksy - vẽ hình ảnh tiến hóa quen thuộc từ khỉ tiến tới người, nhưng đến giữa chặng đường, một gương mặt ai cũng nhận ra quay lưng đi ngược lại về phía khỉ. Cái dáng ngoảnh đầu ấy khiến tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh nước Mỹ hôm nay. Giữa thế kỷ XXI, lẽ ra phải tiếp tục đi tới, nhưng thay vì mở rộng tự do học thuật – ngọn nguồn của sáng tạo – chúng ta lại thấy những dấu hiệu nước Mỹ thoái lui theo một quỹ đạo lạ lùng: thử nghiệm một kiểu “tiến hóa ngược”.
Từ khi Tối Cao Pháp Viện lật đổ Roe v. Wade, chúng ta đều biết câu chuyện không dừng lại ở đó. “Để tiểu bang tự quyết” chỉ là cái cớ. Và Texas, tiểu bang bảo thủ dẫn đầu, vừa chứng minh điều đó bằng một luật mới: trao cho bất kỳ ai quyền săn lùng và kiện những người dính dáng tới thuốc phá thai. Texas vốn đã có một trong những lệnh cấm khắc nghiệt nhất: phá thai bị cấm hoàn toàn, trừ vài ca y tế khẩn cấp. Không ngoại lệ cho thai dị tật chết non. Không ngoại lệ cho hiếp dâm. Không ngoại lệ cho loạn luân. Thế nên, nhiều phụ nữ Texas chỉ còn con đường tìm đến thuốc phá thai qua mạng, thường từ những nhà cung cấp ở ngoài tiểu bang. Luật mới nhắm thẳng vào cánh cửa mong manh ấy.
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.