Hôm nay,  

Truyền Thông Ngày Mới

24/01/202111:46:00(Xem: 4768)
Hồi tuần trước, ký giả Dan Rather, một trong "Big Three" của truyền thông Hoa Kỳ đã viết trên Facebook cá nhân của mình rằng, "Kể ra những người cần được khen ngợi trong việc chống lại đám đông bạo loạn để bảo vệ nền dân chủ của chúng ta thì hãy kể thêm cả giới báo chí. Các ký giả đã tường trình những sự việc đau lòng dưới sự đe dọa của bạo lực, trong đó một số người cũng đã bị hành hung".

Quả thật là vậy. Dăm thước phim ghi lại cho thấy những kẻ bạo loạn đã chất đống, đập phá các thiết bị hành nghề của các ký giả. Nhưng họ vẫn làm tròn nhiệm vụ của mình. Những bức ảnh, các thước phim cận cảnh, sống thực mà các ký giả ghi được, đã lần lượt đưa ra công chúng, cho thấy nhiều góc cạnh chi tiết trong bức chân dung toàn cảnh cuộc biến loạn. Chúng cũng sẽ giúp ích cho các cơ quan an ninh chính phủ thực hiện nhiệm vụ của mình dễ dàng hơn trong việc nhận diện và làm chứng cứ cho những hành động phạm pháp.

Câu nói của Dan Rather là sự nhắc nhở không chỉ riêng trong vụ bạo loạn, mà còn là những thử thách và kiên trì của giới truyền thông trong suốt bốn năm qua. Họ đã phải đối diện cùng nguy hiểm, bị tấn công và bị sỉ nhục, xúc phạm cả thể chất lẫn tinh thần. Họ bị ngăn cản, sách nhiễu khi làm nhiệm vụ tường trình những gì đang thật sự xảy ra.

Nhìn lại thì vai trò truyền thông trong một xã hội dân chủ không chỉ tường trình, đưa tin mà còn quan trọng hơn thế nữa. Họ thay mặt người dân để chất vấn sự minh bạch và tính công khai hóa của chính phủ. Họ có thể chỉ trích hay phản biện các chính sách đi ngược lại hiến pháp, xâm phạm đến các giá trị dân chủ, nhân quyền cùng lợi ích quốc gia và người dân một cách hợp lý và hợp pháp. Truyền thông thực hiện các cuộc thăm dò về các vấn đề xã hội, giúp chính phủ điều chỉnh lại chính sách và nghị sự của mình thích hợp hơn. Đó là vai trò tích cực của truyền thông trong xã hội dân chủ và tiến bộ, họ chưa và không bao giờ là "kẻ thù của người dân" như đã từng bị cáo buộc.

Bên cạnh đó, trong suốt bốn năm qua, báo chí đã cung cấp cho người dân những thông tin xác thực để đối chọi lại loại truyền thông bịa đặt, giả dối, bóp méo sự thật, phục vụ cá nhân, mà đến bây giờ đã bị nhận diện, đã tự đưa những lời xin lỗi muộn màng khi phải đối diện các trách nhiệm pháp lý.


Giới truyền thông báo chí Hoa Kỳ đã can đảm và bền bỉ theo tinh thần và chủ đề của UNESCO đưa ra trong năm 2020 về một "Nền báo chí không sợ hãi và thiên vị" (Journalism without Fear and Favour). Họ sẽ cần tiếp tục tinh thần này với bất kỳ nội các nào.

Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát. Là số ít, họ cũng bị lắm sự tấn công, xúc phạm của đám đông cuồng nhiệt. Những thông tin chính xác, kịp thời của họ đã phản bác, đối chọi sự lên ngôi ồ ạt của những nguồn tin tiếng Việt giả mạo, mà nay như mọi người đã biết là, phần lớn cũng hoặc đã tự hay bị xóa bỏ, đóng cửa vì không thể tồn tại trước sự thật và thời gian.

Nếu có những kẻ đang hay sẽ bị trả giá cho những hành vi của mình thì ngược lại, những đóng góp tích cực kia sẽ được tặng thưởng theo lẽ công bằng. Trong khi Fox News thông báo sa thải hàng chục ký giả, bao gồm cả biên tập viên chính trị và nhóm tường trình bầu cử chủ chốt thì CNN cũng đã thông báo sẽ thăng chức cho hàng loạt những ký giả đã thể hiện xuất sắc vai trò cùng trách nhiệm của mình trong suốt bốn năm qua. Như Jim Acosta, Trưởng Ký giả CNN tại Bạch Ốc và từng là mục tiêu bị tấn công dữ dội nhất từ tổng thống Donald Trump cùng nhóm truyền thông Bạch Ốc, khi ông thường thẳng thắn đối chất tại các cuộc họp báo. Ông sẽ đảm nhiệm vai trò Trưởng Ban Ký Giả nội địa và sẽ tham gia bình luận trên hệ thống. Đó là những tặng thưởng xứng đáng cho các ký giả can đảm, tận tụy với chức nghiệp.

Nhưng tặng thưởng lớn nhất cho Jim Acosta, cho giới truyền thông Hoa Kỳ hay làng Việt ngữ nói riêng là sự chọn lựa danh giá và can đảm khi đã góp phần vào việc bảo vệ sự thật và nền dân chủ, bằng tâm thức, tri thức và khả năng, trách nhiệm của mình.

Truyền thông đã được trở lại với những giá trị của nó, song hành theo cùng một nước Mỹ ngày mới. Xin cảm ơn và chúc mừng!

Nhã Duy

Cho đến giờ này, chỉ là phỏng đoán! Christopher Hale, chủ nhân của trang báo đặc biệt Letters from Leo, đã liên lạc với đài CBS vào Thứ Hai tuần này với một câu hỏi duy nhất: Liệu Stephen Colbert có khép lại chương trình The Late Show tối Thứ Năm tuần này với một cuộc phỏng vấn Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vị Giáo Hoàng người Mỹ đầu tiên hay không? CBS từ chối trả lời.
Vào cái đêm thất bại đó, Thomas Massie đã nói với đám đông những người ủng hộ một điều mà suốt nhiều năm qua, chẳng ai trong đảng của ông dám nói to thành lời: "Nếu nhánh lập pháp lúc nào cũng bỏ phiếu theo ý tổng thống, thì quả thực chúng ta đang có một vị vua.”
Tưởng đâu chuyện tổng thống Donald Trump kiện Sở Thuế đòi 10 tỉ đô là màn “thay trời hành đạo”, đòi bồi thường cho vụ hồ sơ thuế bị IRS làm lộ. Dè đâu chỉ là màn mượn đầu heo IRS để nấu nồi cháo gần 1,8 tỉ rồi dọn ra cho phe mình xì xụp.
Trong bối cảnh Hoa Kỳ hiện đang bị chia rẽ sâu sắc bởi chính trị nội bộ, làm phật ý các đồng minh, và một lần nữa lại bị cuốn vào cuộc chiến tại Vùng Vịnh Ba Tư, đây dường như là thời điểm thuận lợi để Trung Quốc nắm lấy vai trò lãnh đạo toàn cầu. Tuy nhiên, Bắc Kinh lại tránh việc tận dụng những xung đột này bằng cách đưa ra một lập trường công khai mạnh mẽ. Thay vì đối đầu với Hoa Kỳ thông qua việc bảo vệ Iran—một đối tác chiến lược lâu năm trong khu vực—Trung Quốc chỉ cung cấp sự hỗ trợ gián tiếp và phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc.
Theo những tài liệu bán chính thống, đặc biệt một bài nghiên cứu tựa đề Jester của tác giả Kivak, Rebeccad đăng trên trang học thuật EBSCO, câu "Gã hề là người duy nhất được phép chế giễu nhà vua" gần như là đúng trong truyền thống cung đình châu Âu thời Trung Cổ và Phục Hưng. Họ sử dụng tài hóm hỉnh, bài hát, câu đố hoặc tiểu phẩm để “móc” vua chúa, chỉ ra các sai lầm hoặc chính sách sai lầm của vua mà không bị trừng phạt. Nước Mỹ, xứ sở tự hào là nền cộng hòa không vua, vô hình trung đã trao vai trò đó cho truyền hình đêm khuya. Và trong suốt hơn một thập niên, có lẽ không ai cầm thứ vũ khí ấy với độ chính xác cao, căm phẫn và duyên dáng bi thương hơn Stephen Colbert.
Cô tự nhủ, cũng chưa đến nỗi nào. Anh la hét, chửi mắng, nhưng chưa hẳn đánh cô. Anh sỉ nhục người khác, nhưng vì cô hiểu và yêu anh, cô tin mình sẽ không bị đối xử như thế. Hồi mới quen anh, cô có việc làm, đủ ăn đủ xài. Bây giờ, móc túi không đủ tiền đổ xăng, cô cũng không một lần oán anh. Bị anh dụ ngọt, gạt hết lần này tới lần khác, cô ôm khư khư vào lòng cái lần đầu hiếm hoi anh cho cô cảm giác mình được bảo vệ, bênh vực. Chỉ một cái ôm, một câu nói “mình em hiểu anh thôi” là đủ vốn liếng để cô tự nuôi sống mối “tình anh với em” dài tập trong đầu.
Diversity, Equity, Inclusion — viết tắt DEI — dịch nôm là “Đa dạng, Công bằng, Hòa nhập”, là một khái niệm đã trải qua nhiều chặng lịch sử ở Hoa Kỳ. Sau phong trào dân quyền thập niên 1960, trọng tâm là “cơ hội bình đẳng”: chấm dứt phân biệt chủng tộc, mở cánh cửa trường học và công sở cho người da màu. Về sau, với chính sách “affirmative action”, chính quyền, đại học và doanh nghiệp chủ động nâng đỡ các nhóm thiểu số, không chỉ để bù đắp bất công lịch sử, mà còn để điều chỉnh cơ cấu nhân sự cho tương xứng với diện mạo dân số mới: một lực lượng lao động đa sắc tộc, đa văn hóa cần có mặt trong vị trí chuyên môn, quản trị và phục vụ công cộng. Những chương trình ấy vì thế vừa đáp ứng yêu cầu công bằng, vừa phục vụ nhu cầu thực tế của một xã hội ngày càng đa dạng.
Bản tin có tựa đề "Trump Eyes 250 Pardons to Celebrate America's 250th Birthday" trên tờ Wall Street Journal hôm nay, thứ Tư, 13/5, là một dòng chữ không thể bỏ qua. Nó không phải là một niềm vui để san sẻ với người được ân xá. Nó là câu chuyện về công lý hay công bằng. Nó là một câu chuyện về quyền lực, về tiền bạc, và về ai được gì trong thế giới của chúng ta. Nó là một câu chuyện mà chúng ta, những người đã đang bị chính quyền lừa dối, những người đã mất tiền của mình vào các tượng đài, phòng khiêu vũ, các chuyến đi đánh golf hàng tuần, cần phải chú ý đến.
Vào ngày 28/4/2026, một sự kiện hiếm hoi đã diễn ra bên trong Quốc Hội Hoa Kỳ. Vua Charles III của Vương quốc Anh đã có bài diễn văn trước phiên họp lưỡng viện Quốc Hội, trở thành vị quân vương Anh thứ hai trong lịch sử làm điều này. Vua Charles III mở đầu bài diễn văn bằng sự hài hước và khiêm tốn, sự kết hợp mà những người quyền lực hiếm khi làm được. Ông thừa nhận mối căng thẳng lịch sử giữa Anh và Mỹ, rồi cười nhẹ khi nhắc rằng ông là hậu duệ đời thứ sáu của Vua George III, vị quân vương mà các nhà sáng lập Hoa Kỳ đã nổi dậy chống lại.
Chủ Nhật đối với tôi là một thứ giao kèo âm thầm với chính mình. Đó là ngày ráng thu mình trong bốn bức tường nhà, không hội hè, không sự vụ, không để thiên hạ lôi đi đâu. Buổi sáng cà-phê với chính mình, rồi ra vườn lom khom nhổ cỏ, tưới rau, ngó xem có thêm cái chồi non lá mới nào. Rồi trở vào bàn mở computer gõ bài cho mục “Trước Thời Cuộc” mỗi tuần. Sáng nay cũng vậy, chỉ khác ở chỗ khi màn hình sáng lên, tôi thấy cái đầu mình… đuối. Không phải vì hết chuyện để nói. Thời buổi này đề tài dư thừa. Chỉ là cái đầu dường như do dự, ngần ngại. Nó muốn quay trở ra vườn hơn là bước vào cái thế giới bất an đang chờ trên màn hình.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.