Hôm nay,  

20 Năm, Hai Vụ Án

13/02/202110:41:00(Xem: 4344)
Hai cựu tổng thống Bill Clinton và Barack Obama có những điểm khá giống nhau về gia cảnh, tài năng và đường công danh. Clinton mất cha trong bụng mẹ và Obama thiếu cha từ lúc lên ba, cả hai sống với mẹ và ông bà ngoại từ nhỏ rồi được theo học những trường luật danh giá nhất nước Mỹ. Là các luật sư tài ba, thay vì có thể làm cho những hãng luật danh tiếng hay gia nhập công quyền với lắm cơ hội thăng tiến xa hơn, họ lại chọn về nguyên quán để phục vụ cộng đồng và dạy học.
Arkansas là đất của Cộng Hòa, khó có thể bảo rằng Bill Clinton về để nhắm việc trở thành thống đốc hay tổng thống từ đây. Cũng vậy, Obama chọn quay về làm nhà hoạt động cộng đồng, giúp đỡ những người nghèo sống khu nhà ổ chuột tại Chicago, chẳng phải sự chọn lựa nếu nhắm đến đường công danh.
Nhưng tài năng, lý tưởng cùng mọi chuyện dẫn dắt, họ trở thành tổng thống. Hai nhiệm kỳ và được xem là đầy thành công. Cứ xem lại các số liệu, biểu đồ phát triển kinh tế từ các cơ quan chính phủ trong giai đoạn cả hai làm tổng thống, thay vì chỉ dựa vào lòng yêu thích cá nhân, sẽ thấy đây là dữ liệu chứ không phải nhận xét. Tăng trưởng GDP và tỉ lệ việc làm được tạo ra trong nhiệm kỳ tổng thống của cả hai đều rất cao khi so sánh trong vài chục năm qua, cho dù họ phải gánh chịu và vực dậy từ các cuộc suy thoái nặng nề của những người tiền nhiệm. TT Bill Clinton là người rời nhiệm sở với mức thậm dư kinh tế trong vài chục năm qua.
Nhắc đôi điều về tổng thống Bill Clinton và Barack Obama để thấy rằng, cả hai đã phải cố gắng tột bực để đạt được thành tựu như vậy. Họ đã phải đối diện với một lưỡng viện nằm trong tay đảng Cộng Hòa lúc nhậm chức và bị từ chối hầu hết đường lối nghị sự. Gói cứu trợ kinh tế đầu tiên của cả hai đều bị Quốc Hội đảng Cộng Hòa kiểm soát bác bỏ. Với riêng TT Bill Clinton, ông còn bị đưa ra luận tội truất phế về một scandal ái tình mà giới lãnh đạo Châu Âu và thế giới đã cười ngạo Mỹ lúc bấy giờ.
Tuần này sẽ kết thúc tuần đầu tiên phiên tòa Thượng Viện luận tội xét xử Donald Trump cũng trùng vào ngày chấm dứt cuộc luận tội truất phế TT Clinton tại Thượng Viện vào ngày 12 tháng 2 năm 1999, một phiên tòa luận tội kéo dài gần hai tháng. 45 trên 55 Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng Hòa bỏ phiếu truất phế TT Clinton tội man khai và 50 trên 55 TNS bỏ phiếu tội cản trở công lý lúc bấy giờ. Hầu hết TNS Cộng Hòa, có những người vẫn còn đương nhiệm hiện nay đã bỏ phiếu truất phế TT Bill Clinton với vụ vụng trộm ái tình cùng cô sinh viên Monica Lewinsky.
Sau hơn 20 năm, cũng con số chừng đó TNS Cộng Hòa, 44 vị đã bỏ phiếu chống lại cuộc luận tội Donald Trump với lý do không hợp hiến. Hợp hiến hay vi hiến đã có các tranh luận từ giới học thuật cho đến những luật sư, cựu thẩm phán, công tố viên thâm niên của Mỹ lên tiếng, chỉ biết rằng phiên tòa đã chính thức được xem là hợp hiến để tiếp tục xét xử từ đầu tuần qua.
Và ắt sẽ nhanh chóng kết thúc. Vì đây là một vụ xét xử đã có trước kết quả cho dù chứng cứ, luận cứ của bên công tố đưa ra có thuyết phục hay rõ ràng như thế nào. Cho dù các luật sư bào chữa đưa ra những tranh cãi qua loa, vô lý đến khó tin. Như trong ngày bào chữa của mình, các luật sư của Donald Trump đã cho trình chiếu đoạn phim các chính khách Dân Chủ cũng sử dụng chữ "chiến đấu" (fight) trong các diễn văn chứ không chỉ với Trump. Họ không phân biệt sự hô hào "fight" cho cá nhân Donald Trump nhằm xách động bạo lực, tấn công vào định chế dân chủ, vào hiến pháp khác xa cái "fight" tranh đấu trước bất công xã hội, trước dịch bịnh, trước đói nghèo. Họ biết bào chữa như thế nào thì cũng đã có các TNS Cộng Hòa sẳn sàng bảo vệ Donald Trump. Dẫu sao thì vụ xét xử cũng cần thiết vì cho người dân thấy được nhiều tình tiết quan trọng của vụ phiến loạn, những thái độ và hành xử của các chính khách như thế nào.
Hơn 20 năm, hai vụ án, những chính khách đảng Cộng Hòa đã dồn phiếu để truất phế hay bảo vệ người tổng thống bị luận tội hoàn toàn trái ngược. Nó ít nhiều cho thấy chân dung đảng phái nền chính trị Hoa Kỳ. Hoặc trở thành một chính khách chính trực, hoặc là chính khách đảng Cộng Hòa. Rất khó khăn và hiếm hoi để cả hai là một nếu còn muốn tiếp tục nắm giữ quyền lực.
02/2021
Nhã Duy

Sáng nay, mở trang mạng Việt Báo ra, tôi đi thẳng xuống những đề mục “comment” dưới các bài thời cuộc – cái phần mà lẽ ra chỉ để “tham khảo ý kiến độc giả”, vậy mà đọc vào thành cả một bữa no nê. Người ta không nói chuyện với nhau nữa, người ta ném vào nhau từng tràng chữ thô lỗ, cay nghiệt. Mỗi phe đều tin mình đang bảo vệ “sự thật”, nhưng nhìn kỹ thì cái sứt mẻ trước tiên chính là… văn hóa chữ nghĩa, rồi tới tự trọng.
Trong nhiều năm qua, diện mạo chính trị Trung Hoa dần khép lại dưới chiếc bóng ngày càng đậm của Tập Cận Bình. Chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” được mở rộng không ngừng, và đến năm 2025, cơ quan kiểm tra kỷ luật trung ương cho biết đã xử lý gần một triệu đảng viên, phản ánh một bộ máy thanh trừng vừa mang danh chống tham nhũng vừa củng cố uy quyền của người cầm đầu.
Trên đỉnh Davos năm nay, giữa tuyết trắng, cà phê nóng và những lời kêu gọi “đa phương, bền vững, trách nhiệm” - xuất hiện giữa quần hùng là một giọng nói “ngoại môn” chẳng xa lạ gì với chính trường: Donald Trump. Ông lên núi Thụy Sĩ không phải để trồng cây, bàn cứu khí hậu, hay nói chuyện hòa giải, mà để nói với thế giới một câu thẳng thừng: Greenland là “CỦA TÔI”. Bài diễn văn của tổng thống Hoa Kỳ mở đầu bằng một màn “điểm danh công trạng” đúng kiểu độc thoại: chỉ trong một năm trở lại Nhà Trắng, ông tuyên bố đã tạo nên “cuộc chuyển mình kinh tế nhanh và ngoạn mục nhất trong lịch sử nước Mỹ”, đánh bại lạm phát, bịt kín biên giới và chuẩn bị cho đà tăng trưởng “vượt mọi kỷ lục cũ” của nước Mỹ, hay “của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”.
Kể từ năm 2019, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland, biến hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này trở thành một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ...
Khi một chính đảng tự nhận là “đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân” nhưng lại phải bảo vệ ngày đại hội của mình bằng khí tài trấn áp bạo loạn, đó là lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào sự rạn nứt sâu sắc giữa đảng Cộng Sản và nhân dân. Sự an ninh nghiêm ngặt này không phản ánh sức mạnh, mà thực chất là một lời thú nhận gián tiếp về sự yếu thế trong tính chính danh của đảng.
Nhắc lại Birmingham hôm nay không phải để tạc lại một pho tượng thánh thiện. King tự xem mình là một nhà hoạt động, sẵn sàng chấp nhận hiểm nguy, và kêu gọi người khác làm điều tương tự. Ông hiểu điều gì khiến xã hội chuyển động. Có những lúc, phải phơi bày cái sai trái trong ánh sáng gắt gao nhất thì lương tri mới thức tỉnh. Ngay cả Tổng thống John F. Kennedy khi ấy, nhìn tấm ảnh trên mặt báo, cũng thừa nhận: có lẽ chỉ bằng cách này, sự việc mới đi đến hồi kết.
Giữa thủ đô Washington, D.C., nơi mỗi ngày, dòng sông Potomac lặng lẽ soi bóng những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) sừng sững như một biểu tượng của sự hợp nhất văn hóa và tự do nghệ thuật. Thế nhưng, vào Tháng Mười Hai năm 2025, di sản ấy đã đột ngột bị bẻ lái. Hội đồng quản trị của Kennedy Center do Donald Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu đổi tên thành "Trung tâm Tưởng Niệm Nghệ Thuật Biểu Diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy.”
Tôi nghe tin ấy vào buổi sáng. Tin chưa kịp thành chữ trong đầu thì cơ thể đã vội phản ứng: tay lạnh ngắt, chân bủn rủn, tim đập dồn dập, như thể một bóng ma ký ức chôn sâu trong cơ bắp chợt bật nắp hòm ngồi dậy. Tôi phải ngồi yên hít thở thật sâu. Không nghĩ, không phân tích, nhưng rồi nhận ra trong cơn choáng váng, một phản xạ ký ức quen thuộc, rất cũ, tưởng đã bỏ lại ở một kiếp khác, trồi lên.
Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ — trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.
Ngay khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đặt thuế quan làm trung tâm trục chính kinh tế – chính trị. Ông hứa hẹn việc tăng thuế nhập khẩu sẽ đưa kỹ nghệ Mỹ hồi hương, khôi phục việc làm cho tầng lớp công nhân, buộc dân chúng ưu tiên hàng nội địa, và nhờ đó nước Mỹ sẽ lấy lại địa vị siêu cường trên cả hai mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao. Trong các cuộc vận động quần chúng, ông thẳng thừng tuyên bố: “Thuế quan là phát minh vĩ đại nhất lịch sử loài người.” Giới chuyên gia kinh tế, trái lại, gần như nhất loạt phản đối. Các nhà kinh tế uy tín, từ phái tự do mậu dịch đến phái chủ trương điều tiết, đều chỉ rõ rằng thuế quan đẩy giá hàng nhập khẩu lên cao, kéo theo lạm phát gia tăng; làm giảm giá tr đồng lương thực tế của người lao động; tăng chi phí nguyên liệu đầu vào cho xưởng sản xuất; khiến phần lớn nền công nghiệp Hoa Kỳ rơi vào thế bất lợi trên trường quốc tế. Họ còn cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ lao dốc, kinh tế toàn cầu có nguy cơ rơi vào vòng xoáy suy thoái mới
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.