Hôm nay,  

Ai Thắng? Ai Thua?

06/06/202523:34:00(Xem: 3435)

GettyImages-2218066530
Tổng Thống và Tỷ Phú cứ ồn ào đấu đá, còn người dân như Nadine Seiler đến từ Waldorf, Maryland cứ  lặng lẽ cầm tấm biển biểu tình có dòng chữ "Trump là đồ khốn nạn." (Trump's a dick) bên ngoài Bạch Ốc. (Ảnh của Kevin Carter/Getty Images)



Tàn Kiếm, một trong bốn kiếm khách lừng danh của nước Triệu, đã tặng cho tráng sĩ Vô Danh hai chữ “Thiên Hạ.” Vì hai chữ này mà Vô Danh đã không giết Tần Thủy Hoàng khi có cơ hội trong tay. “Thập bộ nhất sát” chỉ đánh Tần Vương bằng đuôi kiếm, để rồi ngay sau đó hiên ngang bước ra khỏi cung điện, hứng trận mưa tên của quân Tần.

Vô Danh sẽ là người chiến thắng nếu giết được Tần Thủy Hoàng, nhưng “Thiên Hạ” trong nước chính là người chịu cảnh khổ ải, gian truân. Vì Tàn Kiếm tin rằng, Tần Vương là người duy nhất có thể thống nhất thiên hạ, và đem đến thái bình cho dân chúng.

Đặt sang một bên quan điểm chính trị từng gây tranh cãi của phim “Anh Hùng” thì hai chữ “Thiên Hạ” của Tàn Kiếm, dưới bàn tay phù thủy điện ảnh của Trương Nghệ Mưu, vẫn là nguyên tắc trị vì muôn đời cho bất kỳ một lãnh thổ, quốc gia nào. Nó đúng từ ngàn xưa đến nay, đến muôn ngàn năm sau, đến cả thời đại của con người bước lên cung trăng hoặc phóng phi thuyền lên Sao Hỏa.

Có vẻ như phi thuyền Space X của Donald Trump và Elon Musk đã tạm đáp xuống sau một ngày bay vút lên không trung bằng ngọn lửa kinh hoàng. Một ngày khá yên ắng cho truyền thông và mạng xã hội Truth Social Media cũng như Twitter (X), theo nghĩa là không có gì mới trong “cuộc ly hôn” ồn ào này.

Những tờ báo thuộc tập đoàn lớn của Mỹ, đã có một ngày cập nhật không mệt mỏi nội dung tin nhắn công kích nhau, vạch trần nhau một cách đau đớn, công khai giữa tổng thống Mỹ và tỷ phú giàu nhất thế giới. Người dân Mỹ cũng không dấu được nỗi bàng hoàng trước những gì họ đang chứng kiến. Họ theo dõi trong một cảm xúc lẫn lộn, thích thú, phẫn nộ, ngạc nhiên, bình thản vì “trước sau gì cũng xảy ra.” Những cảm xúc này, phải chăng là một gương mặt thứ hai của sự ê chề đau đớn khi xem một hài kịch, nhiều hơn là sự thảng thốt khi xem một phim kinh dị?

Thượng nghị sĩ Chris Murphy của Connecticut viết trên Twitter: “Khi 15 triệu người Mỹ mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe và rơi vào khủng hoảng, không ai trong số họ sẽ quan tâm đến cuộc chiến tạo ra bằng cách nhấp chuột giữa hai tỷ phú đang tranh cãi xem ai nhận được phần lớn hơn trong chiến lợi phẩm tham nhũng.”

Nhận định này bị chìm sâu giữa một rừng thông tin tung ra từ cá nhân và cơ quan báo chí do tập trung vào cuộc đấu khẩu của Trump-Musk và phản ứng từ những người thân cận trong chính quyền. Báo chí Mỹ dẫn lại không sai một từ những gì hai kẻ quyền lực ấy thốt ra ngày hôm qua. Không khó, vì cả hai “đánh” với nhau trên võ đài mạng xã hội. Những tờ báo lớn chạy tít hàng đầu “Musk đòi luận tội Trump”; “Musk: Nếu không có tôi, ông ta đã thất cử”…

Và báo chí dừng lại ở đó. Trên mạng xã hội Mỹ, người dân kêu gào “chúng tôi muốn biết sự thật.”

Báo chí đăng ngay một tin khác: “Musk nói Trump có tên trong hồ sơ Epstein.” Và dừng ở đó.

Người dân lại khản cổ gào lên “công bố hồ sơ.”

Cũng không ít những bài phân tích độc lập, đi sâu về cái gọi là thuyết âm mưu – một thuật ngữ trở nên quen thuộc kể từ khi Donald Trump từ một tay tài phiệt bước vào chính trường, rồi trở thành tổng thống. Các cây viết cho những tờ như The Bulwark, Wired viện dẫn lý do chặt chẽ về một kế hoạch ly hôn. Họ đưa ra nhiều giả thuyết về kết quả của cuộc chiến này, thậm chí “phải chăng đây là một kế hoạch ly hôn sắp đặt sẵn?” Họ phân tích xem Trump ở thế thượng phong như thế nào và Musk có bài tẩy gì trong tay?

Duy nhất hai điều mà Elon Musk công khai trên mạng xã hội, nhưng truyền thông gần như “quên mất” và bỏ lơ. Đó là “nếu không có tôi, ông ta đã không thắng cử, Đảng Dân Chủ đã kiểm soát Thượng Viện và Hạ Viện” và “Trump có tên trong hồ sơ Epstein.”

Kết quả bầu cử 2024 là một cái tát nhức nhối vào những cử tri dành lá phiếu của họ để bảo vệ một nền dân chủ lâu năm, hùng mạnh của Hoa Kỳ. Bảo vệ nền Dân Chủ, không nhất thiết phải thuộc về đảng Dân Chủ. Như ông Joe Biden từng nói trong bài diễn văn ngày 7/11 tại Vườn Hồng, sau khi Kamala Harris chính thức thừa nhận thua cuộc: “Các bạn không thể chỉ yêu đất nước của bạn khi là người chiến thắng.”

Nhưng nguyên tắc mà ông Biden nói không đồng nghĩa với việc người dân chấp nhận bị lừa dối. Câu tweet của Elon Musk là sự xúc phạm to lớn đến niềm tin của cử tri về một bầu cử đại diện cho quyền công dân trong Hiến Pháp của nước Mỹ.

Tháng đầu tiên sau kết quả bầu cử, nhiều giáo sư điện toán, trưởng khoa công nghệ, phần mềm máy tính từ các trường đại học đã tích cực đưa ra các phân tích rành rẽ, thuyết phục lên các diễn đàn. Họ viết thư gửi đích danh tổng thống, phó tổng thống khẩn nài các vị ấy hãy kiểm phiếu.

Nhưng đã không có gì xảy ra. Ông Joe Biden, với nụ cười thật rạng rỡ, đón Donald Trump vào Tòa Bạch Ốc với câu: “Chào mừng ông trở về nhà.”

Hình ảnh, phim ảnh, bản thu âm về sự xuất hiện của Donald Trump bên cạnh Jeffrey Epstein, người được cho là đã tự tử trong nhà giam khi chờ ngày ra tòa về các tội danh liên quan đến tấn công tình dục trẻ vị thành niên, đã xuất hiện trên truyền hình, báo chí nhiều năm, ít ra là ¼ thế kỷ.

Nó chỉ chưa chính thức do Bộ Tư Pháp Mỹ công bố đầy đủ. Giờ đây, cũng chính Elon Musk là người chỉ ra tử huyệt thứ hai của Donald Trump.

Hôm thứ Năm, khi một phóng viên hỏi Karoline Leavitt, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc về các cáo buộc liên quan đến Epstein, cô ta đã bác bỏ chúng như thể đó là “một tập phim không đáng xem của Elon.”

Có vẻ như với truyền thông, sự thật về kết quả của cuộc bầu cử tổng thống không quan trọng bằng những chuỗi tin tức về cái tôi quá lớn của hai kẻ giàu có và quyền lực. Sự thật về những lá phiếu của cử tri không quan trọng bằng khi nào diễn ra cuộc điện thoại hòa giải giữa hai người đã bắt tay nhau đưa nước Mỹ trở về thời cổ đại.

Những tờ báo lâu đời ở Mỹ không thể điều tra cho người dân sự thật ẩn sau công bố của Elon Musk. Quan chức lãnh đạo đảng Dân Chủ cũng tê liệt hoàn toàn, dù đó chỉ là một câu hỏi.

Giữa lúc báo chí tập trung vào cuộc đấu khẩu của hai kẻ quyền lực đang vờn nhau vì không thỏa mãn quyền lợi cho nhau, thì Vladimir Putin mở đợt không kích lớn bằng drone và hỏa tiễn nhắm vào Kiev, Lutsk và vùng Ternopil ở Tây Bắc Ukraine vào sáng sớm thứ Sáu 6/6.

Giữa lúc Tòa Bạch Ốc đang tìm mọi cách cứu vớt mối quan hệ Trump-Musk thì các cựu quan chức an ninh y tế cho biết chính quyền Trump hủy bỏ $766 triệu trong các hợp đồng nghiên cứu phát triển vaccine mRNA để chống lại các loại đại dịch cúm. Với họ, đây là đòn giáng mới nhất vào quốc phòng quốc gia. Họ cảnh báo rằng Hoa Kỳ có thể phải nhờ đến lòng trắc ẩn của các quốc gia khác trong đại dịch tiếp theo.

ABC News dẫn lời Beth Cameron, cố vấn cao cấp của Trung tâm Đại dịch thuộc Brown University Pandemic Center, và là cựu giám đốc Hội đồng an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc, cho biết: “Các hành động của chính quyền đang làm suy yếu khả năng phòng ngừa của chúng ta đối với các mối đe dọa sinh học. Việc hủy bỏ khoản đầu tư này là một tín hiệu cho thấy chúng ta đang thay đổi lập trường về công tác chuẩn bị ứng phó với đại dịch. Và điều đó không tốt cho người dân Mỹ.”

Giữa lúc truyền thông đang tập trung vào tâm trạng của Donald Trump và nội dung đăng tải của Elon Musk, thì nguy cơ ngân sách quốc gia thâm hụt thêm $2,400 tỷ, hàng chục triệu người dân Mỹ sẽ mất bảo hiểm y tế trong nhiều năm tới đang cận kề.

Donald Trump đang ở thế thượng phong hay không? Ai sẽ là người giảng hòa trước? Cả hai còn bài tủ nào trong tay? Tất cả đều vô nghĩa. Vì chế độ đầu sỏ ở Mỹ đang thắng lớn. Truyền thông Mỹ đang hưởng lợi từ những gì chính quyền “TACO” muốn cho người dân biết. Như tráng sĩ Vô Danh năm xưa, chúng ta đang đón nhận “trận mưa tên” từ các tập đoàn truyền thông lớn và quyền lực.

Kẻ thua trận, không ai khác, chính là “Thiên Hạ” trong nước Mỹ.

Kalynh Ngô

Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.