Hôm nay,  

Đi Tìm Dùi Trống Hoa Kỳ

09/11/200600:00:00(Xem: 10634)

Đi Tìm Dùi Trống Hoa Kỳ

Iraq sau bầu cử Mỹ sẽ cúi đầu chờ đợi...

Việc cử tri Hoa Kỳ trừng phạt chính quyền Bush và đảng Cộng hoà là điều ai cũng có thể đoán ra. Phân vân nếu có là ở mức độ trừng phạt và khả năng tử thủ của từng ứng viên.

Lý do trừng phạt là tội bê bối và kênh kiệu của đảng và sự cứng cỏi của chính quyền Bush mà người ta coi là ngoan cố. Chuyện ấy, xin dành cho các nhà nghiên cứu về lịch sử.

Về tương lai, Iraq sẽ bị cắt giây và thả nổi.

Sau khi ông Johnson thất bại từ vụ Mậu Thân, một số lãnh đạo Việt Nam đã vui mừng vì có quan hệ tốt đẹp hơn với lãnh đạo mới, Tổng thống Richard Nixon. Kết quả ra sao, người Việt đã trả giá để biết. Dân Iraq ngày nay thì chưa.

Ông Bush đã biết trước sự phán xét nghiêm khắc của cử tri. Ông là lãnh tụ đáng kính vì chung thủy với những người chung thủy với mình khi cởi áo nhập trận và đi tranh cử cho ứng viên Cộng hoà ở những nơi nguy ngập nhất. Nhưng ông cũng đủ sáng suốt để hiểu là sẽ không thể tiếp tục như xưa nên đã chuẩn bị chuyển hướng. Ông gặp Robert Gates từ hôm Chủ nhật để tìm giải pháp thay thế Tổng trưởng Donald Rumsfeld tại bộ Quốc phòng.

Robert Gates là người không xa lạ. Gần nhất, ông là thành viên của ủy ban cứu nguy Hoa Kỳ, Iraq Study Group, do cựu Ngoại trưởng Cộng hoà James Baker và cựu Dân biểu Dân chủ Lee Hamilton làm đồng chủ tịch. Ông Bush cho lập ra ủy ban này để tìm giải pháp khác cho Iraq - không, xin viết lại, cho Hoa Kỳ tại Iraq. Thành viên của ủy ban là những người am hiểu mà chưa có tham vọng chính trị nhất thời - điều hiếm có tại Mỹ - thuộc về cả hai đảng và nhiều xu hướng an ninh hay ngoại giao khác nhau.

Danh mục của ủy ban có thể là một thứ "tinh hoa của Mỹ" vào lúc nguy ngập: Rudy Giuliani hay Edwin Meese bên Cộng hoà, William Perry và Leon Panetta bên Dân chủ, v.v…

Bây giờ, sau ngày bầu cử thê thảm cho ông, Tổng thống Bush không thể bổ nhiệm một thành viên của Ủy ban đó vào Ngũ giác đài mà coi thường những đề nghị mà ủy ban sẽ công bố. Lá tử vi của Iraq cần được "chấm" và "bình" căn cứ trên những gì mà ủy ban ISG này nhìn thấy và đề nghị.

Họ nhìn thấy là chính quyền Bush và ông Rumsfeld muốn xây dựng một chính quyền ba thành phần tại Iraq và căng mỏng lực lượng Mỹ hầu tạo điều kiện cho chính quyền ấy vận hành được cho đến khi có khả năng nhận lãnh trách nhiệm. Chuyện ấy không thành, lính Mỹ chết nhiều hơn mà chính quyền liên hiệp tại Baghdad vẫn chưa nhận lãnh nổi trọng trách trong khi sự bấp bênh mập mờ ấy là cơ hội cho mọi hệ phái, và cả Iran, quậy phá tối đa.

Hãy nhớ đến sự ngỡ ngàng của Mỹ sau khi ông Diệm bị lật đổ, nhưng với kích thước trầm trọng gấp ngàn lần: ông Diệm không là Saddam Hussein, ngược lại cả triệu lần! Và các hệ phái Iraq còn quyết liệt hơn các tướng tá hay chuyên gia đảo chánh tại Saigon trong các năm 64-65.

Vì vậy, đến tháng Tám vừa qua, khi trùm khủng bố Abu Musab al-Zarqawi đã bị giết mà tình hình chưa có hướng ổn định, chúng ta và trước tiên là chính quyền Bush phải biết là chuyện không xong! Ông Bush đành công nhận là chuyện không xong vào mùng tám vừa qua, sau khi bị cử tri phản ứng. Bây giờ, đến lượt ủy ban cứu nguy nước Mỹ sẽ đề ra giải pháp cứu vãn và tân Tổng trưởng Quốc phòng Robert Gates sẽ thực hiện.

Giải pháp đó không thể là tiếp tục chuyện xưa, cho lính Mỹ canh chợ canh chùa để bị bắn sẻ mà chính quyền liên hiệp vẫn chẳng liên kết được ai và không bảo vệ được an ninh tối thiểu. Giải pháp ấy cũng chẳng thể là lập tức giận lẫy Iraq mà kéo quân trở về. Khoảng trống ấy sẽ có sức hút rất mạnh cho quân khủng bố và Iraq, để sẽ làm tan nát toàn khu vực Trung Đông và dội ngược về Mỹ. Giải pháp ấy có thể là "rút mà không ra" - như ông Clinton hút mà không hít - là rút quân khỏi vùng hoả tuyến trong các thành phố để lui về cố thủ trong các căn cứ hầu gián chỉ, can ngăn, giấc mơ phiêu lưu của Iraq.

Mà giải pháp nào thì cũng phải tráng một lớp men chính trị: định nghĩa lại mục tiêu tham chiếm và mục đích yêu cầu của Mỹ tại Iraq.

Tổng trưởng Robert Gates sẽ hoàn tất việc tái phối trí ấy.

Dân Iraq ở lại sẽ nhặt miểng đạn và tự nêu câu hỏi về giá trị của Tây phương, từ nguyên tắc dân chủ đến lời cam kết. Ông Donald Rumsfeld không hẳn là thủ phạm hay nạn nhân duy nhất của thảm kịch này.

Người Việt Nam đã biết điều ấy từ xưa!

In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.

Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.

Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.

Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.