Hôm nay,  

Bệnh Dị Ưùng Vì Đồ Aên

17/06/200000:00:00(Xem: 9933)
Trong một đời người, mỗi chúng ta ăn khỏang 2 tới 3 tấn đồ ăn (dưới thể đồ khô). Chúng ta ăn hàng trăm thức ăn khác nhau, chứa không biết bao nhiêu phân tử. Bộ máy tiêu hóa chọn lựa đồ ăn cho chúng ta, giúp tăng trưởng tế bào. Hơn nữa, bộ máy tiêu hóa còn chọn lựa đồ ăn, giúp chúng ta chống đỡ, bảo vệ cơ thể.
Vậy mà cơ thể chúng ta vẫn bị nhầm lẫn trong vấn đề miễn nhiễm.
Sự nhầm lẫn đó chính là bệnh dị ứng do đồ ăn gây ra. Có khoảng 20 tới 25 phần trăm người sống tại Hoa Kỳ bị dị ứng vì đồ ăn. Và mỗi năm có khoảng 100 tới 125 người bị chết vì dị ứng do đồ ăn. Ấy là chưa kể có rất nhiều người đã may mắn biết trước, tự mình tránh được một số đồ ăn nghi ngờ sinh ra dị ứng. Có bệnh nhân đã tránh được phản ứng nguy hiểm vì dị ứng do đồ ăn, thoát chết vì tự mình đã chích epinephrine kịp thời.
Nguyên nhân dị ứng do đồ ăn ra sao"
. Glycoproteins trong lòng trắng trứng là nguyên nhân chính sinh ra dị ứng.
. Glycoproteins trong sữa, hay trong đậu phọng, cũng là nguyên nhân của dị ứng.
. Nói chung thì trong đồ ăn, cứ 20 tới 30 glycoproteins lại có vài glycoproteins có thể gây bệnh dị ứng.
. Dị ứng liên hệ tới IgE sinh ra triệu chứng nặng, thí dụ ảnh hưởng bộ máy tiêu hóa làm ói mửa; ảnh hưởng miệng và cổ họng làm sưng, ngứa môi miệng; ảnh hưởng da làm nổi mề đay, sưng ngứa; ảnh hưởng bộ máy hô hấp làm khí quản bóp nghẹt (bronchospasm), khó thở; gây phản ứng nguy hiểm tới tính mạng, (phản vệ: anaphylaxis).
. Dị ứng liên hệ IgE, lẫn lộn, cũng ảnh hưởng tới bộ máy tiêu hóa, sinh ra viêm dị ứng ruột và bao tử (allergic eosinophilic gastroenteritis), dị ứng da (atopic dermatitis), và làm xuyễn.
. Dị ứng không liên hệ tới IgE, cũng sinh ra bệnh ruột (Enterocolitis), bệnh da (Dermatitis Herpetiformis), bệnh phổi ( Pulmonary Hemosiderosis)(HA Sampson, Hospital Practice, May 2000).
Triệu chứng dị ứng do đồ ăn:
Thông thường nhất là nổi mề đay ngoài da. Đôi khi nổi mẩn đỏ hay sinh ra bệnh ngoài da (eczema). Đôi khi có triệu chứng tiêu hóa, thí dụ con nít bị ói mửa sau khi uống sữa. Những triệu chứng khác như: ỉa chảy, trong phân có máu, đầy bụng, viêm ống thực quản, viêm bao tử, ợ, ói đau bụng, ăn không tiêu. Con nít tới 2 tuổi bị dị ứng vì đồ ăn, rất thường xuyên.
Dị ứng miệng môi bị sưng, ngứa. Lưỡi cũng bị sưng. Nhất là sau khi ăn trái táo hay củ cà-rốt.

Dị ứng chậm sinh ra đau nhức khớp xương, đau bắp thịt, mệt mỏi, viêm lỗ tai.(Harrisonõs Principles of Internal Medicine, Thirteenth Edition).
Chữa dị ứng do đồ ăn:
. Trước hết, chúng ta nên biết đồ ăn nào sẽ làm dị ứng. Thường thường, nổi mề đay chữa bằng thuốc antihistamines, thuốc chống histamines, để trị ngứa. Đôi khi dùng tổng hợp vài thuốc antihistamines, sẽ tốt hơn. Đôi khi dùng H1 blockers, loại thuốc mới không buồn ngủ, cũng giúp ích chống ngứa vì dị ứng.
. Trường hợp hiểm nghèo sinh ra phản ứng nguy hiểm, phản vệ (anaphylaxis), làm nghẹt cổ họng, thở không được. Đôi khi gây xuyễn, thở khò khè, trở đi trở lại nhiều lần. Phần lớn do đồ ăn như đậu phọng, cá, tôm, hạt quả (nuts). Trong trường hợp nếu tự biết mình bị phản ứng nguy hiểm, phản vệ (anaphylaxis), có thể chết người thì tốt hơn lúc nào cũng nên mang theo trong người cây viết epinephrine, để tự chữa kịp thời, cấp cứu. Nên hỏi bác sĩ gia đình cách xử dụng cho đúng.
. Vài phương pháp điều trị dị ứng đặc biệt trong tương lai như miễn nhiễm trị liệu (immunotherapy), hay chống IgE trị liệu (anti-IgE therapy), đều đang còn trong vòng thử nghiệm.
. Nếu bị nổi mề đay kinh niên thì cũng phải tìm hiểu đồ ăn nào" hay chất gì" sinh dị ứng, để kịp thời tránh né.
Sau đây là những đồ ăn có thể sinh ra dị ứng:
. Đồ biển, nhất là cá, cua, tôm, tôm hùm.
. Thịt heo, như hotdog, bacon, ham.
. hột gà.
. đồ gia vị như dấm, catsup, cà chua, mustard, ớt, v..v..
. trái cây tươi như trái berries, trái dâu, chuối, chanh, cam, hay trái cây để trong hộp.
. những loại đậu như uốn ván, đậu phọng, đậu nành.
. các loại hạt quả (nuts).
. chocolate hay nước uống cola.
. nước uống pha mầu như Kool-Aid, nước hơi sodas, v...v...
. sữa.
. kẹo gum.
. quế.
. tất cả mọi loại rượu, kể cả la-de.
. nước tonic (quinine).(John Noble, Primary Care Medicine)
. và nhất là nước mắm, mắm nêm, v...v... đồ ăn đặc biệt của người Việt chúng ta.
Nói tóm lại, nếu bị dị ứng vì đồ ăn thì phải coi chừng khi bước vào những nơi như chợ búa, quán ăn, hay ngay cả nhà bếp. Nhiều bệnh nhân còn không dám ăn cơm tiệm. Cách hay nhất là: nếu bị dị ứng vì loại đồ ăn gì, thì phải tránh đồ ăn đó.
(Ghi chú: bài này viết với mục đích nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).
Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: [email protected]; Điện thoại: (714) 547-3915.

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.

Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).

Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.

Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.

Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.

Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.

Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.

Wegovy, Ozempic và Mounjaro là các loại thuốc giảm cân và điều trị tiểu đường đã gây được tiếng vang lớn trong lĩnh vực tin tức y tế. Chúng nhắm vào các con đường điều tiết liên quan đến cả bệnh béo phì và tiểu đường, và được nhiều người coi là bước đột phá trong việc kiểm soát cân nặng, đường và huyết áp. Nhưng liệu những loại thuốc này có giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của hội chứng chuyển hóa (metabolic disease) không? Điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của chúng từ ban đầu?

Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút. Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.