Hôm nay,  

Nước Lên

24/10/202015:20:00(Xem: 19312)

 

Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm. Nước lũ ngầu đục từ non cao đổ về, từ các đập thủy điện xả xuống, đẩy những dòng cuồng lưu ồ ạt đi về nơi trũng thấp, theo những nhánh sông hướng ra biển, chựng lại khi gặp mực biển dâng cao với cường triều gầm thét, sông nối biển biến vùng duyên hải thành một biển nước mênh mông.

Trong dòng nước ngầu đục, đã có trên trăm người thiệt mạng và mấy chục người còn mất tích; của cải, gia súc bị nhận chìm hoặc cuốn trôi. Dù đã được cảnh báo trước sẽ có lũ lụt lớn, nhiều gia đình vẫn không lường được sức nước khủng khiếp chưa từng có như vậy; hoặc cũng vì không biết phải lánh nạn ở đâu khi toàn vùng ngập tràn nước. Có thai phụ bị cuốn theo dòng lũ khi thuyền lật. Có cụ già mù trên chín mươi chẳng biết chạy đi đâu khi nước đến. Có gia đình không kịp chôn cất mẹ vừa mất khi lũ đến, phải treo quan tài mẹ lên trần nhà năm ngày mới có thuyền đến cứu hộ, đem chôn. Có bà cụ một mình ngồi trên những bao lúa chất cao, nhịn đói, thức trắng nhìn nước dâng từng giờ, không biết kêu cứu ai. Có người mẹ nằm bên cạnh xác hai con thơ chết đuối trong trận lụt, vuốt má ru con, lệ tràn. Có bà cụ vừa lo cho chồng bại liệt, vừa lo cho con bị hội chứng Down khi nước ngập nửa nhà mới kịp có ghe đến cứu. Có gia đình với đàn con nheo nhóc không kịp di tản, đành ôm nhau trên nóc nhà khóc la thảm thiết. Có bé thơ mếu máo khóc khi tìm ra sách vở học của mình ướt mem rách nát trong vũng sình. Có những dòng tin nhắn qua điện thoại, kêu cứu khẩn cấp, tuyệt vọng. Nhà nhà, nước ngập đến tận mái, đoàn cứu hộ biết đâu mà tìm.

Rồi hoang tàn để lại sau những trận lũ. Lềnh bềnh trên những vũng nước đọng và sình lầy hôi thối là xác gia súc gia cầm, cây rừng, gỗ mục, những bao lúa thóc, và tất cả vật dụng, bàn ghế, tủ thờ, quần áo, sách vở... của hàng trăm nghìn gia đình, phơi bày lên đó. Xác người được tìm lại và đã đem chôn, nhưng vẫn còn một số mất tích, không biết tìm ở đâu nơi bờ sông, khe suối lình xình nước đục. Vội vàng tìm về nhà xưa, những người già người trẻ mắt trũng sâu, thất thần, vô vọng. Cha mẹ tôi đâu, tuổi già sức yếu chắc không thể chống nổi dòng cuồng lưu vô tình phăng phăng đêm qua. Chồng tôi đâu, vợ tôi đâu, con thơ tôi đâu, có ai vớt được không khi nước lũ cuốn qua căn nhà xiêu vẹo này!

Sau một tuần mưa đổ ngày đêm, ngập lụt cùng khắp, rồi nước cũng rút dần. Nước rút về đâu? – Về nơi thấp nhất. Đổ về biển, hoặc thấm vào lòng đất. Nhưng nước mắt của khổ đau mất mát thì lăn mãi vào tận tim can.

 

Nước luôn đổ về nơi thấp trong khi lửa thì bốc lên cao. Nước hay lửa đều hữu dụng, không thể thiếu trong cuộc đời. Nhưng khi bạo phát thì trở thành tai họa.

Khóc thương dân tình khổ lụy, ở bờ này hay bờ kia. Buồn vời vợi, hận mình bất tài vô lực trước thiên tai, nhân họa ngút ngàn. Nhìn thế nước dâng, không khỏi nhớ về Nguyễn Trãi (1380 – 1442) với bài thơ ưu tư về vận nước:

Quan hải

Thung mộc trùng trùng hải lãng tiền

Trầm giang thiết tỏa diệc đồ nhiên

Phúc chu thủy tín dân do thủy

Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên

Họa phúc hữu môi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên niên

Càn khôn kim cổ vô cùng ý

Khước tại thương lang viễn thụ yên.

 

Đóng cửa biển

Trước sóng biển, đóng cọc gỗ hết lớp này đến lớp khác,

Lại đặt ngầm xích sắt dưới sông, đều uổng công thôi!

Bị lật thuyền mới biết dân như nước,

Đã cậy thế hiểm thì khó tựa mệnh trời.

Họa phúc có duyên đâu phải chợt đến trong ngày,

Anh hùng đành lưu hận mấy nghìn năm.

Ý vô cùng của thiên địa xưa nay,

Hiện ra nơi sương khói trên hàng cây xa bên dòng nước.

(Lê Tư dịch nghĩa)

 

Đào Duy Anh dịch thơ như sau:

Lớp lớp rào lim ngăn sóng biển,

Khoá sông xích sắt cũng vầy thôi.

Lật thuyền mới rõ dân như nước,

Cậy hiểm khôn xoay mệnh ở trời.

Hoạ phúc gây mầm không một chốc,

Anh hùng để hận mấy trăm đời.

Vô cùng trời đất gương kim cổ,

Cây khói xa mù bát ngát khơi.

 

Lũ lụt trong thực tế là tai họa giáng xuống lương dân. Thế nước dâng trong chính trị là tai họa cho kẻ cầm quyền. Nước nâng thuyền thì nước cũng có thể lật thuyền (1). Ý dân một khi đã tụ lại và thịnh nộ dâng lên như nước lũ thì sẽ không thuyền nào an toàn chèo chống. Đặt mình vào tình huống khó khăn để cảm cái khổ của người. Lòng thương luôn sẵn có nhưng cơ hội để bộc phát không phải là từng ngày. Hiểm họa của đời sống cũng không phải đột nhiên mà đến. Việc thịnh suy ở đời luôn có căn nguyên của nó. Cần học cách ứng xử thế nào khi tai họa đến với người khác, vì ngày nào đó có thể sẽ đến lượt mình. Khổ đau sẽ không chừa một ai. Giữ tâm lắng đọng như mặt nước hồ thu. Gạn lọc những cáu bẩn thường làm nhiễm ô dòng nước. Lắng tâm như lắng nước, đừng để sóng động. Rồi nước sẽ yên tĩnh, và bình an sẽ đến với muôn người.

 

California, ngày 24 tháng 10 năm 2020

 Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

_________

 

 

 

(1)  Theo Lê Tư, trang Nghiên Cứu Lịch Sử, “Khổng tử gia ngữ: “Phù quân giả, chu dã; thứ nhân giả, thủy dã. Thủy sở dĩ tải chu, diệc sở dĩ phúc chu.” Vua là thuyền, dân là nước. Nước để chở thuyền mà cũng có thể lật thuyền (dẫn theo Trần Trọng Dương). Thiên “Vương chế,” sách Tuân tử có câu tương tự: “Quân giả, chu dã, thứ nhân giả, thủy dã; thủy tắc tải chu, thủy tắc phúc chu.” Vua là thuyền, thứ nhân như nước; nước chở thuyền, cũng làm lật thuyền. Tuân tử (313 – 238 trước Tây lịch) không nhận lời này của ông mà nói rằng trích xuất từ “Truyện,” tác phẩm giải nghĩa kinh có trước đó.” (trích chú thích số 104, bài ‘Nguyễn Trãi, bề tôi của bốn dòng vua’: https://nghiencuulichsu.com/2018/01/18/nguyen-trai-be-toi-cua-bon-dong-vua/)


Bản tin dịch theo AP: Hải quân Mỹ lặng lẽ cách chức một số chỉ huy và quan chức khác, vấp phải sự phản đối từ Quốc hội. Trong những tháng gần đây, Hải quân Mỹ đã âm thầm cách chức hoặc loại bỏ một số sĩ quan cấp cao mà không thông báo công khai như thông lệ, hành động này đã vấp phải sự phản đối từ Quốc hội.
Bản tin sau đây là từ báo California Post: Một nam sinh Hồi giáo 14 tuổi đối đầu với cô giáo tại Quận Cam, California, sau khi bị cô giáo gọi cậu là “khủng bố”. Một thiếu niên Hồi giáo đang khởi kiện học khu tại Nam California sau khi em bị cô giáo gọi là “khủng bố” – một nhận xét mà các nhà giáo lại xem nhẹ như một lời nói đùa.
• Scott Colom Đắc Cử Thượng Viện, Làm Nên Lịch Sử Tại Mississippi • New York: Chung Cư Ba Tầng Sụp Đổ Ở Brooklyn, Ít Nhất 8 Người Chết, 19 Người Bị Thương • Jensen Huang Từ Chức Giữa Phong Ba Tình Ái Và Nghi Án Gián Điệp Trung Quốc • Nổ Súng Gần Tòa Bạch Ốc, Năm Người Trúng Đạn, Một Người Chết, Nghi Can Tự Bắn Mình • Chính Quyền Trump Lên Kế Hoạch Bán Đất Công, Gây Lo Ngại Tài Sản Quốc Gia Rơi Vào Tay Tư Nhân • Tòa Bạch Ốc Chuẩn Bị Đối Đầu Với Quốc Hội Dân Chủ, Có Thể Điều Tra Ngược Những Người Điều Tra • Bộ Trưởng Quốc Phòng Hegseth Bị Lính Gác Quở Trách Tại Mộ Chiến Sĩ Vô Danh • United Airlines Cấm Trợ Lý AI Đặt Vé Máy Bay Thay Hành Khách • Bé Trai Haiti 8 Tuổi Bị ICE Đưa Đi Một Mình, Tách Khỏi Gia Đình Người Chú Tại San Diego • Thị Trường Nhà Đất Mỹ Ế Ẩm Nhất Trong Hơn 16 Năm, Giá Nhà Vẫn Tăng • Ukraine Tố Starshield Lại Bị Giới Hạn, Phi Cơ Không Người Lái Không Đủ Tốc Độ Chặn Đòn Tấn Công Nga • Israel Không Kích Bệnh Viện Gaza, Sáu Người Chết, Trong Đó Có Bác Sĩ Và Trẻ
Đi suốt mấy vạn dặm, rốt cuộc cũng chỉ là một chuyến phù sinh. Người mang tâm tìm tri kỷ, kẻ vượt non tìm đạo, có mấy ai biết rằng nơi tận cùng của vạn thủy thiên sơn, chẳng có kỳ thư bí lục, cũng chẳng có tiên nhân truyền pháp; chỉ có một người lặng lẽ quay về, nhận lại chính mình. Nhất niệm vô cầu, vạn cảnh tiêu dao…
Hạnh phúc thì không có ở cuối con đường nào cả. Bởi hạnh phúc chính là con đường. Nhưng phải lang thang trên con đường đó may ra mới bắt được hạnh phúc. Bởi nó huyễn ảo. Nó có mà không. Nó huyễn mà ảo nhiều khi khiến ta tưởng thiệt. Có khi phải nhìn bằng năm thứ con mắt (Ngũ nhãn) mới thấy, bởi nhìn bằng con mắt trần gian (nhục nhãn) thì thường thấy vậy mà không phải vậy. Phải nhìn bằng con mắt tuệ (tuệ nhãn) may ra. Một chàng thi sĩ, ngày ngày vội vã bước qua khu vườn mà không hề để ý một bông hoa thược dược bình thường
Y hệt phim bộ Hồng Kông: Jensen Huang bị lộ ra thêm chuyện dan díu với cô Kimberly Powell (Phó chủ tịch về y tế của Nvidia) trong khi chưa êm sóng gió vụ dan díu với cô Alice Huang - Cổ phiếu Nvidia đã giảm 9,5% trong hai ngày thứ Hai và thứ Ba sau khi bể vụ cô Alice Huang, và lao dốc thêm 8%-8,4% trong phiên giao dịch ngoài giờ hôm thứ Tư khi bể ra vụ cô Kimberly Powell
Cuộc chạy đua phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập niên với quy mô chưa từng có đã định hình lại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tại một số tiểu bang, nỗ lực này đã phản tác dụng đối với Đảng Cộng hòa, tạo điều kiện cho Đảng Dân chủ giành được các ghế vốn từng được coi là không có tính cạnh tranh.
• Ngày Cựu Chiến Binh, tượng Trump ‘bị xương gai chân’ xuất hiện ở National Mall • Hạ Viện do Cộng Hòa nắm đa số chặn nghị quyết luận tội Pete Hegseth • Tòa cho phép Trump tiếp tục vụ kiện $10 tỷ cáo buộc BBC phỉ báng • Biden nói ông đã không tái tranh cử nếu biết căn bệnh ung thư của mình tệ đến vậy • Thượng Nghị Sĩ Sanders nói sẽ không ủng hộ Schumer làm lãnh đạo Dân Chủ tại Thượng Viện • Mỹ điều tra âm mưu khủng bố được cho là do Iran hậu thuẫn tại căn cứ không quân Anh • Bộ trưởng Tài Chính Scott Bessent chuyển đến sống tại một căn cứ quân sự • Dịch Ebola tại Congo vượt 11,000 ca nhiễm, hơn 5,300 người thiệt mạng • Công nhân khắp Tây Ban Nha đình công toàn quốc lần đầu sau 14 năm vì khủng hoảng nhà ở
Trong chốn nhân gian này, vốn đã có biết bao nhiêu cuộc hành trình kỳ quái, xảy ra khắp nẻo đường. Người đến, người đi, kẻ dừng chân bên quán trọ ven đường, người lại mải miết xuôi về phía cuối trời xanh thẩm. Có những cuộc gặp gỡ tưởng chỉ là duyên tình cờ của một buổi chiều mưa phùn, vậy mà dư âm cứ lặng lẽ theo nhau qua hết một đời người. Cũng có những bóng hình chẳng hề lưu lại dấu chân, nhưng lại âm thầm hiện hữu trong một góc sâu kín của tâm hồn. húc huyền ảo bên bờ vô định, vẫn còn ghi mãi khắc ghi…
- Hunger Report: có tới 1/4 gia đình trung lưu đã rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực trong năm qua - USDA: tình trạng mất an ninh lương thực tại Mỹ đã tăng từ 10,2% lên 13,5% trong thời đại dịch 2021-2023
Dân Chủ thắng nhờ phiếu giới trẻ, dân nghèo, dân gốc Latino, người thuê nhà, và người ủng hộ Trump đổi sang Dân Chủ - DB Cộng Hòa Valadao thua vì ông đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật Bự Và Đẹp của Trump để cắt bảo hiểm y tế Medicaid nhằm lấy tiền giảm thuế cho tỷ phú - Kinh doanh tại nhiều cửa tiệm miền Trung California giảm 50% vì lính ICE chận các góc phố bắt bất kỳ ai trông như dân Latino - Chợ búa và nông nghiệp California thê thảm vì thuế quan Trump áp đặt dẫn đến trả đũa từ Canada và các nước
- CBS cắt lời Trump nói cuộc chiến ở Ukraine sẽ không nổ ra năm 2022 nếu Trump là Tổng thống vào lúc đó; Trump nói Mỹ đã cấp cho Nga các "vũ khí diệt xe tăng" - CBS cũng cắt lời Trump nói có gian lận bầu cử 2020 (nhưng cho tới giờ không có chứng cớ, và không ai bị truy tố)
• Cử tri California bác Proposition 40 đề nghị đánh thuế đối với tỷ phú • Lạm phát Mỹ cao hơn dự báo, tiếp tục gây áp lực lên chính quyền sau thất bại bầu cử • Hegseth nói nỗ lực luận tội là ‘trò hề’ và ‘chiêu trò’ • Trump nói dù không được lên thiên đàng, vẫn không tha thứ cho kẻ thù • ‘Blue Tsunami’ cuốn văng Lauren Boebert của Colorado • Mamdani âm thầm vận động Trump trả tự do cho hàng chục di dân bị ICE giam giữ • TNS Bernie Sanders cảnh báo việc dành quá nhiều thời gian để điều tra Trump • Thặng dư thương mại của Trung Quốc vượt $1 ngàn tỷ trong năm thứ 2 liên tiếp, xuất cảng tăng 35% • Trump tuyên bố không chấp thuận các tuabin điện gió dù ủng hộ cải tổ thủ tục cấp phép năng lượng • Tối Cao Pháp Viện bật đèn xanh cho Trump tiếp tục xây tường biên giới tại Texas • Vaccine cúm thông thường mở ra hy vọng mới trong nghiên cứu điều trị ung thư
Iran: chỉ có hòa bình khi Mỹ gỡ phong tỏa hải quân, gỡ các tài sản bị tịch thu và gỡ các lệnh trừng phạt - Lãnh đạo Dân Chủ ở Hạ Viện: Đảng Dân Chủ sẽ “chấm dứt cuộc chiến ở Iran bằng cách này hay cách khác” - DB Cộng Hòa Thomas Massie nộp bản luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vì thi hành lệnh bất hợp pháp của Trump khi tấn công Iran mà không xin phép Quốc hội, và đã tấn công thường dân Iran - Giá dầu giảm 6% vì hy vọng vào các nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran, giúp chứng khoán Mỹ tăng trở lại
Một cố vấn cấp cao được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bổ nhiệm để cải thiện các doanh trại quân đội đã mô tả điều kiện sống của binh sĩ Mỹ là “thực sự đau lòng”. Ông tiết lộ rằng một số quân nhân đã phải sống suốt một năm mà không có nước nóng để tắm, hoặc thậm chí phải ngủ trong xe hơi để tránh cái nóng không thể chịu nổi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.