Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4028)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

(WASHINGTON, ngày 1 tháng 10, Reuters) – Nửa đêm Thứ Tư, chính phủ liên bang Hoa Kỳ chính thức đóng cửa sau khi nỗ lực đàm phán ngân sách lưỡng đảng đi vào ngõ cụt. Quyết định này ngay lập tức đẩy hàng triệu nông dân vào hoàn cảnh khốn cùng (họ vốn đang oằn mình vì nông sản rớt giá thê thảm, nợ nần chồng chất và cuộc chiến thương mại dai dẳng). Các khoản thanh toán bị hoãn lại, việc vay vốn cũng bị tạm ngừng ngay giữa cao điểm mùa thu hoạch.
Cuối tuần qua tại bãi biển Ocean Beach, tôi đã chứng kiến ​​một điều đáng kinh ngạc: hơn 350 người dân San Francisco ở mọi lứa tuổi, từ học sinh đến các gia đình, hàng xóm và doanh nghiệp địa phương, đã cùng nhau xắn tay áo lên và bắt tay vào hành động, thu gom hơn 3.000 pound rác chỉ trong 90 phút. Sự kiện dọn dẹp quy mô lớn này là một phần của Ngày Dọn Dẹp Bờ Biển California thường niên lần thứ 41, một nỗ lực trên toàn tiểu bang nhằm loại bỏ hàng ngàn pound rác thải khỏi các bãi biển và sông ngòi của California trước khi chúng gây ô nhiễm nguồn nước.
Hơn nửa thế kỷ không có cơ hội tương phùng. Hỏi thăm nhau, hãy còn mơ hồ nhân dạng. Chỉ nhớ tên nhau, những tiểu đồng tham học phương xa. Kinh luật hãy còn ê a tụng đọc thuộc lòng. Cơm hẩm nhà thiền không lấp nổi vị tương mặn. Áo vải vá hoài, gãy kim đứt chỉ. Tâm ban đầu chí thú đường Như Lai.
Trump đã ký một văn bản áp thuế 25% đối với đồ nội thất gỗ từ ngày 14 tháng 10, mức thuế này có thể tăng lên 50% vào năm tới đối với bàn trang điểm và tủ bếp và lên 30% đối với đồ bọc lớp nệm uphol (upholstery).
J221. Kasava Jātaka -- Chiếc Y và Con Voi Tóm tắt: Cư sĩ tụ tập và dâng y cho Đề Bà Đạt Đa. Nghe vậy, Đức Phật kể câu chuyện về một người thợ săn cải trang thành một vị Độc Giác Phật để săn voi, và Bồ Tát đã khiển trách anh ta vì đã làm mất phẩm giá y.
- Chính Phủ Liên Bang Hoa Kỳ Chính Thức Đóng Cửa. - Cổ Phiếu Giảm Ngay Ngày Đầu Tiên Chính Phủ Đóng Cửa - TCPV Phán Quyết Bà Lisa Cook Tiếp Tục Ở Lại Fed. Một Phần Tòa Chung Cư Ở Bronx, New York Bị Sập - Đức Giáo Hoàng Leo Chỉ Trích Trump Đối Xử ‘Vô Nhân Đạo’ Với Người Nhập Cư. - Cuộc ‘Đại Đào Thoát’ Lớn Nhất Lịch Sử Mỹ. - Hoa Kỳ Mất 32.000 Việc Làm Trong Tháng 9. - Hàng Trăm Nhân Viên Công Lực Được Khai Triển Đến Memphis. - Trump Công Bố Trang Web Bán Thuốc Tên TrumpPx Và Sự Thật Về Tuyên Bố Giảm Giá Thuốc. - Phim ‘Mưa Đỏ’ Tranh Giải Oscar. - Lễ Hội Bia Oktoberfest Ở Đức Đóng Cửa Vì Bị Dọa Đánh Bom.
Ngay trước thời điểm chính phủ liên bang có nguy cơ ngưng hoạt động vì hết ngân sách, Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD) hôm thứ Ba đã gây chú ý khi treo biểu ngữ lớn trên trang chủ. với thông điệp cáo buộc “phe cực tả” muốn đóng cửa chính phủ để đòi “wish list” trị giá 1,5 ngàn tỉ Mỹ kim, đồng thời khẳng định “chính quyền Trump muốn giữ chính phủ mở cửa phục vụ người dân.” Tổ chức vận động công ích Public Citizen ngay lập tức gửi đơn khiếu nại lên Văn phòng Cố Vấn Đặc Biệt (OSC), cho rằng đây là một “vi phạm trắng trợn” luật Hatch Act. Luật này, ban hành từ năm 1939, cấm công chức liên bang lợi dụng cơ quan nhà nước cho hoạt động đảng phái, nhằm bảo đảm các chương trình liên bang được quản lý theo cách phi chính trị.
Thống Đốc Kathy Hochul của New York hôm Thứ Ba 30/9 đăng trên trang X cá nhân của của bà hình ảnh các nhân viên ICE đeo mặt nạ xô đẩy và làm bị thương một ký giả đưa tin tại văn phòng Di Trú Liên bang Federal Plaza. Tờ amNewYork sau đó loan tin người bị hành hung là Dean Moses, nhân viên của amNewYork. Tờ báo địa phương này cũng cáo buộc đặc vụ ICE cũng đã tấn công một nhà báo khác. Sự việc xảy ra vào sáng thứ Ba khi các phóng viên đang ghi lại cảnh ICE bắt giữ những người tham dự phiên tòa di trú tại 26 Federal Plaza ở Lower Manhattan.
Bài viết nhan đề "Mindfulness won't burn calories, but it might help you stick with your health goals" (Chánh niệm sẽ không đốt cháy calories, nhưng nó có thể giúp bạn bám sát các mục tiêu sức khỏe của mình) hôm 28/9/2025 trên tạp chí y khoa A Healthier Philly là của Masha Remskar -- nhà tâm lý và Nghiên cứu hậu tiến sĩ về Khoa học hành vi, Đại học Arizona State University -- ghi lại nghiên cứu cho thấy Chánh niệm không chỉ giúp sức khỏe tinh thần, mà cả thể chất, ngừa bệnh và giảm đau
Hơn 800 tướng và đô đốc Hoa Kỳ từ khắp nơi trên thế giới đã được triệu tập về căn cứ Thủy Quân Lục Chiến Quantico, Virginia, theo lệnh của Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Cuộc họp quy mô lớn, chưa từng có tiền lệ, được trông đợi như một biến cố quan trọng. Nhưng thay vì thông báo quân sự hay chính sách an ninh, sự kiện biến thành một buổi trình diễn chính trị với giọng điệu vận động tranh cử, theo tờ New York Times. Trong bài diễn văn dài, đôi khi rời rạc, Trump ca ngợi chính sách thuế quan của mình, công kích cựu tổng thống Joseph R. Biden Jr., và tiết lộ rằng ông đã chỉ thị cho Hegseth dùng các thành phố Hoa Kỳ làm “bãi tập trận” cho quân đội. Ông nhấn mạnh rằng những thành phố do phía Dân Chủ quản trị như San Francisco, Chicago, New York và Los Angeles là “nguy hiểm” và cần được “chỉnh đốn từng nơi một.” Trump gọi đó là “một cuộc chiến từ bên trong.”
Nguy Cơ Chính Phủ Đóng Cửa Gần Kề, Lưỡng Đảng Đổ Lỗi Nhau, Trump Công Kích Bằng Video AI Trump, Hegseth Chủ Trì Cuộc Họp Bất Thường Của Giới Chức Quân Đội Cấp Cao: Pete Hegseth Thề Không Để DEI Tồn Tại Trong Quân Đội, Dù Thêm Một Ngày- Trump Lên Án “Kẻ Thù Bên Trong” và Gọi Các Thành Phố Mỹ Là “Bãi Tập Quân Sự” Trước Hàng Trăm Tướng Lĩnh YouTube Trả $24 Triệu Dàn Xếp Vụ Trump Kiện Bị Khóa Trương Mục Sau Jan 06 Thống đốc Illinois: ‘Hãy Lấy Điện Thoại Ra, Ghi Lại Tất Cả Hành Động Của ICE’ TNS Chris Murphy Góp $1 Triệu Cho Những Tổ Chức Chống Trump Người Thứ Hai Tử Vong Trong Vụ Bắn Vào Trại Giam Giữ Di Dân Dallas Trump Hạ Giá Bán Thẻ Thành Công Dân Mỹ Trump Cho Hamas Thời Hạn Ba Ngày Để Chấp Nhận Kế Hoạch Hòa Bình Cựu Tổng Giám Đốc SJC Lãnh 25 Năm Tù Sau Bão Bualoi, Giao Thông Hỗn Loạn Ở Hà Nội, Bắc Ninh Có Nguy Cơ Sạt Lở
Chùa Bảo Quang tổ chức Ngày Về Nguồn lần thứ 14 và kỷ niệm 35 năm thành lập vào 3 ngày, Thứ Sáu, Thứ Bảy và Chủ Nhật, 26, 27 và 28/9/2025.
Ngày mai, Thứ Ba, Trump và Hegseth họp toàn bộ 800 tướng, đô đốc để diễn văn về "đạo đức chiến binh" - Trump: sẽ áp thuế 100% đối với phim nước ngoài - Trump vu khống Mamdani là Cộng sản, nói sẽ không cấp tiền nếu Mamdani thắng chức Thị trưởng New York, vì Mamdani hứa giao thông, nhà ở và hàng chợ giá rẻ theo tiêu chuẩn dân chủ xã hội (không phải kiểu CS như VN, TQ, Cuba)
J211. Somadatta Jātaka -- Người đàn ông nhút nhát và con trâu làm quà tặng Tóm tắt: Một vị sư khó có thể nói trước mặt hai hoặc ba người khác vì quá lo lắng. Đức Phật kể câu chuyện về một Bà-la-môn thời xưa đã dành cả năm trời để học thuộc một bài kệ nhưng lại quá lo lắng đến nỗi khi đọc cho vua nghe, ông đã đảo ngược ý nghĩa của bài kệ.
Nếu Đức Tổng Giám Mục Oklahoma City Eusebius Joseph Beltran không chỉ định tôi làm Tuyên Uý Trại Tù Oklahoma City County Jail liên tục 21 năm qua, thì tôi vẫn còn phục vụ cho Giáo Xứ Thánh Anrê Dũng Lạc cho đến ngày nay và rất tiếc vì NHU cầu CÔNG TÁC MỚI đòi hỏi phải mất nhiều thì giờ PHỤC VỤ cho các anh chị em tù nhân trong trại giam, không phân biệt sắc tộc, mầu da, tôn giáo vào những ngày nghỉ cuối tuần.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.