Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4036)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Clever Care, một chương trình Medicare Advantage nhạy bén và am hiểu về văn hóa, vừa khai trương một địa điểm mới, là một trong những trung tâm cộng đồng trụ cột của công ty. Trung tâm cộng đồng này tọa lạc tại Rowland Heights và dự kiến khai trương vào ngày 12 tháng 9. Trung tâm sẽ cung cấp cho hội viên quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc và kết nối cộng đồng với trọng tâm là tôn trọng truyền thống văn hóa của họ. Bằng sự kết hợp hai nền y học Đông-Tây, trung tâm cộng đồng mới sẽ cung cấp các lớp học, hướng dẫn các phương pháp chăm sóc sức khỏe truyền thống và tổ chức các sự kiện khác để đáp ứng nhu cầu cá nhân của mỗi hội viên.
Ngày 29 tháng 8 năm 2025. Phó Chánh văn phòng Bạch Ốc - Miller và Giám đốc Sở Di trú Hoa Kỳ - Joseph Edlow đã cho biết họ không muốn sinh viên quốc tế ở lại và làm việc tại Hoa Kỳ sau khi hoàn thành khóa học. Luật mới được đề xuất có thời gian lấy ý kiến công chúng 30 ngày và dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực trước năm học mùa Thu 2026.
Một đoạn video ghi lại sự việc, do Telemundo Nueva Inglaterra thu thập được, cho thấy một bé gái bị bao vây bởi những người dường như là một số nam nhân viên thực thi pháp luật bên ngoài nhà riêng của em ở Leominster, Massachusetts, vào thứ Ba tuần trước. Theo đoạn video, bé gái đang ngồi cạnh một chiếc xe SUV trông giống xe của lực lượng thực thi pháp luật và cầm một chai rượu trong khi bị bao vây bởi một số người đàn ông.
McDonald’s invites fans to step into the world of TinyTAN with the Happy Meal Magic Meetup in Los Angeles, celebrating the launch of the new TinyTAN Happy Meal.
Chiều Thứ Năm 25/9, bồi thẩm đoàn liên bang ở Virginia đã quyết định truy tố James B. Comey, cựu giám đốc F.B.I. Đây được cho là kết quả từ nỗ lực không ngừng của Tổng thống Trump nhằm trả thù người đã điều tra chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của ông có thể có liên hệ với Nga. NY Times trích dẫn theo những người quen thuộc với quyết định này cho biết. Trong khi các cáo buộc vẫn chưa được tiết lộ, những người quen thuộc với quyết định cho biết bồi thẩm đoàn đã truy tố ông Comey về tội danh đưa ra tuyên bố sai sự thật và một tội danh cản trở.
Tyler Sadwith, Giám Đốc Medicaid Tiểu Bang của DHCS, cho biết các thay đổi trong chính sánh liên bang đã khiến nhiều thành viên Medi-Cal lo sợ.
Theo Tòa án Tối cao hiện nay, Trump sẽ được miễn truy tố nếu Trump ra lệnh cho Đội Biệt Kích SEAL số 6 bắn chết bất kỳ đối thủ nào mà Trump vu khống là tham nhũng, miễn truy tố kể cả khi Trump ra lệnh quân đội đảo chính, kể cả khi bịa đặt hồ sơ để truy tố bất kỳ ai mà Trump ghét, kể cả chỉ đạo quân đội can thiệp bất hợp pháp vào bầu cử.
- Lãnh tụ Palestine, Abbas Lên Án Israel “Diệt Chủng,” Khẳng Định Hamas Không Có Vai Trò Trong Chính Quyền Gaza Hậu Chiến. - Bạch Ốc Đe Doạ Sa Thải Hàng Loạt Nếu Chính Phủ Đóng Cửa. - Bão Ragasa Giảm Cường Độ, Nhưng Vẫn Gây Mưa Lớn Và Nguy Cơ Lũ Ở Miền Bắc Việt Nam. - Jimmy Kimmel Chế Giễu Trump Về “Câu Lạc Bộ Thảm Hại”. - Thăm Dò: Đa Số Người Mỹ Lo Ngại Tự Do Ngôn Luận Bị Đe Dọa Dưới Thời Trump. - Tòa Liên Bang Phán Quyết Trump Không Thể Giữ Tiền Cứu Trợ Thiên Tai Để Ép Các Bang Hợp Tác Về Di Trú. - Cắt Giảm Nhân Sự DOGE Khiến Cơ Quan An Sinh Xã Hội Tê Liệt, Nhân Viên Phải Dùng Thuốc Để Cầm Cự. - Công Tố Viên Liên Bang Gấp Rút Soạn Cáo Trạng Nhắm Vào James Comey. - Kinh Tế Mỹ Quý II Tăng 3,8%, Mạnh Hơn So Với Báo Cáo Trước. - Zelensky Cảnh Báo Về Cuộc Chạy Đua Vũ Khí Mới Liên Quan Đến Drones. - Trump Có Thể Đang Rửa Tay Khỏi Chiến Tranh Ukraine. - Lindsey Graham Nói Sẽ Ủng Hộ Trump Tranh Cử Nhiệm Kỳ Ba Năm 2028. - Southwest Airlines Đặt Hạn Chế Mới Về Pin.
(WASHINGTON, ngày 25 tháng 9, APNews) – Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba cho biết ông đã gặp “ba sự việc đầy hiểm ác” khi tham dự kỳ họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, và Sở Mật Vụ Hoa Kỳ (Secret Service) sẽ chính thức điều tra sự việc.
(WASHINGTON, ngày 24 tháng 9, Reuters) – Tổng thống Donald Trump hôm Thứ Tư cho biết sẽ ký một sắc lệnh hành pháp ngay trong tuần để triệt phá các “mạng lưới khủng bố trong nước.” Trump luôn khăng khăng rằng đây là những nhóm được bên cánh tả tài trợ để kích thích bạo lực chống lại các nhóm bảo thủ.
J191. Ruhaka Jātaka -- Vị Tăng Không Thể Buông Bỏ Tóm tắt: Một vị sư xuất gia sau khi rời gia đình, dần dần lại rơi vào vòng kiểm soát của vợ cũ. Đức Phật kể câu chuyện về một vị Bà-la-môn bị vợ mình làm trò hề, bắt ông phải ăn mặc và hành xử như một con ngựa. Xấu hổ trước mặt nhà vua, ông đuổi bà đi và cưới một người vợ mới.
Một giáo viên ở Thung lũng Chino Valley (Arizona) đang đối mặt với việc bị sa thải sau khi một chiến dịch trực tuyến chỉ trích các bài đăng trên mạng xã hội của cô sau vụ sát hại nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk. - Những người phản đối cho rằng một câu trích dẫn được đăng lại từ một nhà sư Phật giáo là sự chấp nhận bạo lực, trong khi những người ủng hộ bảo vệ quyền tự do ngôn luận của cô theo Tu chính án thứ nhất.
Giám đốc FBI Kash Patel cho hay đội điều tra tìm thấy một lốc gồm năm viên đạn của vụ nổ súng sáng Thứ Tư 24/9 tại trung tâm giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) ở Dallas có dòng chữ “ANTI-ICE”, theo CNN.
-- Bị ICE chặn bắt, còng tay, xích bụng, hơn 8 giờ được thả đi thẳng đến bệnh viện chuyển dạ người bầm tím, Cary Lopez Alvarado, 23 tuổi, công dân Mỹ, sinh tại Los Angeles, lên tiếng về cách đối xử bất nhân của nhân viên liên bang. -- Dân Chủ Thắng Ghế Hạ Viện ở Arizona, Gây Thêm Áp Lực Cho Cộng Hòa. -- Jimmy Kimmel Trở Lại Màn Ảnh ABC, Bảo Vệ Quyền Tự Do Ngôn Luận. -- Dallas Nổ Súng Tại Trụ Sở ICE, 1 Chết, Hung Thủ Tự Sát. -- Người Từng Được DACA Bảo Vệ Chết Trong Trại Giam ICE ở California. -- Tối Cao Pháp Viện Cho Phép Trump Bãi Nhiệm Ủy Viên FTC. -- Tượng Trump – Epstein Xuất Hiện Trước Quốc Hội. -- Ryan Routh Bị Kết Tội Âm Mưu Ám Sát Tổng Thống Trump -- Trump Tin Ukraine Có Thể Giành Lại Toàn Bộ Lãnh Thổ Với Hỗ Trợ của NATO. Nga Bác Bỏ Lời Chỉ Trích Của Trump, Tuyên Bố “Chúng Tôi Là Gấu Thật”. -- Trump Phát Biểu Tại Liên Hiệp Quốc: Từ Tua-Bin Gió Đến Chiến Tranh Và Biên Giới. -- Iran Hành Quyết Ít Nhất 1.000 Người Trong Chiến Dịch Tử Hình Quy Mô Lớn.
(WASHINGTON, ngày 23 tháng 9, Reuters) – Bộ trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth tuyên bố giải tán một trong những ủy ban cố vấn lâu đời nhất của quân đội, thường giúp đưa ra khuyến nghị về phúc lợi, đời sống, và cách đối xử với nữ quân nhân. Lý do được đưa ra là vì ủy ban này đang cổ súy một “nghị trình nữ quyền gây chia rẽ.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.