Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4029)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Hôm Chủ Nhật 28/9, Việt Nam cho di tản hàng chục ngàn dân cư tại những vùng bị đe dọa, đồng thời đóng cửa phi trường, khi cơn bão Bualoi đang tăng cường sức mạnh lao tới miền Trung. Trận bão này xuất hiện chỉ vài ngày sau khi gây ít nhất 10 người chết và lũ lụt trên diện rộng ở Philippines. Theo báo Thanh Niên, vào lúc 10 giờ GMT, gió bão đã lên tới 133 km/giờ (83 dặm/giờ) và dự báo sẽ đổ bộ vào miền Trung Việt Nam khoảng 1 giờ sáng thứ Hai, với vận tốc di chuyển nhanh gấp đôi mức trung bình. Cơ quan dự báo khí tượng quốc gia cảnh báo đây là “cơn bão di chuyển rất nhanh, cường độ mạnh, phạm vi ảnh hưởng rộng” và có thể gây ra nhiều tai ương cùng lúc: gió lớn, mưa dồn dập, lũ quét, sạt lở đất, ngập mặn ven biển.
Ukraine hứng chịu một trong những trận oanh tạc nặng nề nhất trong nhiều tháng: gần 600 drones cùng hàng chục hỏa tiễn đã trút xuống bảy vùng trong suốt 12 giờ, khiến ít nhất bốn người thiệt mạng và 70 người bị thương, theo BBC ngày 28 tháng 9. Tất cả nạn nhân tử nạn đều ở Kyiv, trong đó có một bé gái 12 tuổi. Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi đây là “cuộc tấn công hèn hạ” và khẳng định Nga “muốn tiếp tục giết chóc”, đồng thời cam kết Ukraine sẽ đánh trả để “buộc Nga phải ngồi vào bàn ngoại giao”. Ông kêu gọi Âu Châu và Hoa Kỳ có phản ứng quyết liệt, nhấn mạnh hành động này phơi bày lập trường thật của Moscow ngay sau tuần lễ Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.
Đến chiều Chủ Nhật 28/9, số nạn nhân trong vụ nổ súng ở nhà thờ Mormon, Michigan đã tăng lên bốn người chết, tám người bị thương, trong đó có một người trong tình trạng nguy kịch. Nhà thờ cũng bị nghi phạm đốt cháy. Sự việc xảy ra tại Nhà Thờ Các Thánh Hữu Ngày Sau Của Chúa Giêsu Kito, cách Detroit khoảng 80 km về phía Bắc, cảnh sát địa phương cho biết.
Lý do khiến ông ta lọt vào tầm ngắm của tổng thống, ngoài sự phục tùng của một công tố viên liên bang mới được bổ nhiệm ở Virginia không có kinh nghiệm về luật hình sự, và một Bộ trưởng Tư pháp thậm chí không thể gọi Comey bằng tên vào ngày ông ta bị truy tố, có thể bắt nguồn từ chính hệ thống tư pháp liên bang.
Bài viết sau đây là của Ian Millhiser trên báo VOX ngày Thứ Sáu 26/9/2025 nhan đề "Comey’s indictment is a warning to the Supreme Court justices" (Bản cáo trạng của Comey là lời cảnh báo cho các thẩm phán Tòa án Tối cao).
FBI đã sa thải một nhóm nhân viên từng bị chụp hình quỳ gối cùng người biểu tình ở Washington trong cao trào phản đối sau cái chết của George Floyd năm 2020. Số lượng chính xác chưa được công bố, nhưng những người am tường cho hay có thể lên đến 20 người, gồm cả những nhân viên giữ chức vụ cao. Hiệp hội Nhân viên FBI lên án việc sa thải là “bất hợp pháp”, vi phạm quyền bảo vệ công chức, nhấn mạnh nhiều người trong số bị mất việc là cựu quân nhân. Họ cho rằng hành động quỳ gối khi đó chỉ nhằm giảm căng thẳng giữa người biểu tình và lực lượng công quyền, không phải biểu lộ lập trường chính trị.
Nhiều độc giả thắc mắc vì sao giá hàng chợ liên tục nhiều tháng qua tăng. Sau đây VB sẽ dịch 2 bản tin để giải thích về hoàn cảnh nông dân Mỹ
- “The Wall That Heals” Trở Lại Quận Cam: Tưởng Niệm 58,000 Tử Sĩ Chiến Tranh Việt Nam. -Trump Ra Lệnh Gửi Quân Đến Portland Bảo Vệ Các Cơ Sở ICE. - Hegseth Triệu Tập Tướng Lãnh Về Quantico Để Quay Diễn Văn. - Cơ Quan Khí Tượng Hoa Kỳ Cạn Sức Giữa Mùa Bão. - Noem Bị Tố Can Thiệp Gấp Quỹ Tái Thiết Cầu Tàu Ở Florida. - Trump Nói Vì Công Lý, Không Phải Báo Thù – Nhưng Lời Lẽ Lại Khác. - Bộ Tư Pháp Liên Bang Yêu Cầu Hồ Sơ Về Công Tố Viên Georgia Fani Willis. - Trump Nói “Đã Có Thỏa Thuận” Về Gaza, Nhưng Còn Nhiều Trở Ngại. - Chính Quyền Trump Điều Tra Cáo Buộc Bài Do Thái Trong Hệ Thống CSU. - Bộ Giao Thông của Trump Thu Hồi Tài Trợ Đường Mòn Và Làn Xe Đạp. - Westminster Lên Án VietRISE Bóp Méo Lịch Sử Việt Nam.
Các trường học ở tiểu bang Oklahoma đang phát Kinh Thánh ấn bản "God Bless the USA" (Chúa phù hộ nước Mỹ), nhưng 17 Tu chính án quan trọng của Hiến pháp lại bị thiếu.
Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện nhận được tài liệu mới nhất từ nhà quản lý tài sản của Jeffrey Epstein, trong đó cho thấy vào những năm cuối đời, tội phạm t-ình d*c Epstein có liên hệ với Elon Musk, cựu cố vấn của Tổng thống Donald Trump. Theo Politico, các thành viên Đảng Dân Chủ của Ủy ban Giám sát Hạ viện công bố tài liệu vào Thứ Sáu 26/9, là một phản hồi cho cuộc điều tra của ủy ban về vụ án Epstein. Trong một bản sao có vẻ như là sổ ghi lại lịch trình của Epstein, Musk đã đến hòn đảo của Epstein vào ngày 6/12/2014. Một ghi chú được đính kèm vào kế hoạch đó có nội dung: "Chuyện này vẫn đang diễn ra chứ?”
Quân đội TQ đang có kế hoạch tổng xâm lược Đài Loan (hoặc các nước lân cận) mở đầu bằng các đơn vị nhảy dù, trong đó chiến binh và xe tăng cùng lúc thả dù vào các sân golf gần cảng và sân bay của Đài Loan, mở đường cho đổ bộ sau từ tàu chiến. Nga đã ký hợp đồng huấn luyện và cung cấp các thiết bị thích nghi để xe tăng, đại bác cùng thả vào theo lính nhảy dù.
- Bộ Trưởng Quốc Phòng Hegseth Triệu Tập Hàng Trăm Tướng Lãnh Về Virginia. - Trump Và Bộ Tư Pháp Dồn Dập Công Kích Cựu Giám Đốc FBI James Comey. - Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ Ra Lệnh Điều Tra Tổ Chức Của George Soros. - Trump Kêu Gọi Siết Chặt Quy Định Tị Nạn Tại Liên Hiệp Quốc. - Ngân Sách Giáo Dục Liên Bang 2026: Nguy Cơ Cắt Giảm Sâu Với Trường Nghèo. - Trump Mở Đường Cho TikTok Bản Mỹ Trị Giá 14 Tỉ Mỹ Kim. - Trung Quốc Ngưng Mua Đậu Nành Mỹ Sau Khi Đặt Thuế Trả Đũa. - Amazon Chấp Nhận Hoàn Trả 1,5 Tỉ Mỹ Kim Cho Khách Hàng Prime Trong Thỏa Thuận 2,5 Tỉ Với FTC: Cách Nhận Tiền Hoàn Lại Từ Thỏa Thuận Amazon Prime. - Trump Áp Thuế Nặng Lên Thuốc Nhập, Xe Tải Và Đồ Nội Thất. - Bạch Ốc Bị Chỉ Trích Vì Khoe Số Thăm Dò Sai Về Tỉ Lệ Ủng Hộ Trump - Tòa Cho Giáo Sư Đại Học South Dakota Trở Lại Giảng Dạy Sau Khi Bị Đình Chỉ Vì Bài Đăng Về Charlie Kirk. - Dân Chủ Không Nhượng Bộ Đối Đầu Nguy Cơ Đóng Cơ Đóng Cửa..
J201. Bandhanagara Jātaka -- Những Xiềng Xích Mạnh Nhất Tóm tắt: Một số nhà sư quan sát tù nhân bị trói chặt trong tù và hỏi Đức Phật về xiềng xích. Đức Phật giải thích rằng đây không phải là những xiềng xích mạnh nhất; sự luyến ái gia đình và dục vọng còn mạnh hơn. Ngài kể thêm rằng, trong quá khứ, một số người đã thành công trong việc phá vỡ những xiềng xích này và chia sẻ một câu chuyện về một kiếp trước của Ngài.
Clever Care, một chương trình Medicare Advantage nhạy bén và am hiểu về văn hóa, vừa khai trương một địa điểm mới, là một trong những trung tâm cộng đồng trụ cột của công ty. Trung tâm cộng đồng này tọa lạc tại Rowland Heights và dự kiến khai trương vào ngày 12 tháng 9. Trung tâm sẽ cung cấp cho hội viên quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc và kết nối cộng đồng với trọng tâm là tôn trọng truyền thống văn hóa của họ. Bằng sự kết hợp hai nền y học Đông-Tây, trung tâm cộng đồng mới sẽ cung cấp các lớp học, hướng dẫn các phương pháp chăm sóc sức khỏe truyền thống và tổ chức các sự kiện khác để đáp ứng nhu cầu cá nhân của mỗi hội viên.
Ngày 29 tháng 8 năm 2025. Phó Chánh văn phòng Bạch Ốc - Miller và Giám đốc Sở Di trú Hoa Kỳ - Joseph Edlow đã cho biết họ không muốn sinh viên quốc tế ở lại và làm việc tại Hoa Kỳ sau khi hoàn thành khóa học. Luật mới được đề xuất có thời gian lấy ý kiến công chúng 30 ngày và dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực trước năm học mùa Thu 2026.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.