Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3576)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Nếu 1 học khu ra lệnh dạy Phật pháp hay Kinh Quran trong lớp học, cuộc thảo luận hẳn là sẽ đổi chiều . Trong khi các quan chức Texas cưỡng bách học sinh Texas phải học Kinh Thánh Ky Tô Giáo, một nhật báo đã viết bài ký tên ban biên tập để yêu cầu làm theo Hiến Pháp là hãy dựng bức tường ngăn cách nhà thờ và nhà nước.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Ma cho biết mình bị thu hút bởi lời hứa hẹn về lợi nhuận nhanh chóng và bị thuyết phục bởi vẻ ngoài thành đạt của bà Nguyen: bà đeo kính râm Chanel, mặc trang phục hàng hiệu và lái xe Tesla. Tuy nhiên, yếu tố quyết định khiến ông đồng ý hợp tác chính là việc ông đã quen biết chồng bà Nguyen cùng đại gia đình của họ từ nhiều năm nay. "Trong văn hóa của chúng tôi, muốn hiểu một người thì phải hiểu cả gia đình họ," ông Ma chia sẻ.
• Nhân Chứng Nói Người Bị ICE Bắn Chết Không Húc Xe Vào Nhân Viên Công Lực • Giá Tem Bưu Điện Mỹ Sẽ Tăng Từ Chủ Nhật •Trump Từ Chối Ký Dự Luật Gia Cư, Nhưng Luật Vẫn Sắp Được Thông Qua • Luật Sư Nghi Ngờ Độ Tin Cậy Chứng Cứ Trong Vụ Án Sát Hại Charlie Kirk • Tòa Phúc Thẩm Giữ Nguyên Lệnh Cấm Súng Bán Tự Động Ở Illinois • Israel Báo Tin Kế Hoạch Mới Của Iran Nhắm Ám Sát Ông Trump • Chính Quyền Trump Bị Dùng Vụ Án Hình Sự Đàn Áp Người Tham Gia Nhóm Trò Chuyện Trên Mạng • Tám Người Bị Truy Tố Vì Âm Mưu Tấn Công Sự Kiện UFC Ở Tòa Bạch Ốc • Chính Quyền Trump Giải Nhiệm Ủy Viên Cơ Quan Hỗ Trợ Bầu Cử, Ủy Ban Tê Liệt • Steve Bannon Bị Nêu Tên Đứng Sau Vụ Ép Các Hãng Luật Làm Việc Miễn Phí Cho Tòa Bạch Ốc • Sân Bay Palm Beach, Florida Đổi Tên Thành President Donald J. Trump International • Fed Cảnh Báo Nghiêm Trọng Về Kế Hoạch Tấn Công Trẻ Em Trên Mạng • Hồng Kông: Quán Ăn Mở Cửa Đón Chó
Từ trước cho đến gần đây, các buổi phỏng vấn xin chiếu khán B1-B2 và F1 (du học sinh) tập trung vào mục đích chuyến đi, sự ổn định tài chính, và các ràng buộc với quốc gia quê nhà. Trong năm 2026, các câu hỏi phỏng vấn chiếu khán hiện nay đã mở rộng sang những lĩnh vực cá nhân và liên quan khác.
Các nhà sinh học vừa ghi nhận tại miền bắc Queensland (Úc) một loài nhện chưa định danh, có khả năng giăng một loại mạng đặc biệt hoạt động như cơ cấu “máy bắn đá”, phóng con mồi—chủ yếu là kiến cây xanh—vào lưới chính. Loài nhện này, tạm được các nhà nghiên cứu gọi là “nhện ballista” (theo tên loại nỏ lớn của La Mã cổ đại), thuộc giống Propostira. Công trình nghiên cứu được công bố ngày 22 tháng 6 trên tạp chí Current Biology.
Từ ngày 1/7, chính phủ liên bang Mỹ bắt đầu áp dụng quy định mới về tiền vay cho bậc sau đại học, khiến nhiều sinh viên phải tính lại chuyện học hành. Theo luật được Tổng thống Donald Trump ủng hộ, sinh viên cao học chỉ được vay tối đa 20.500 USD mỗi năm, tổng cộng không quá 100.000 USD. Riêng các ngành như luật, y khoa, nha khoa được vay cao hơn, tối đa 50.000 USD mỗi năm và không quá 200.000 USD. Quy định này đánh dấu việc chấm dứt thời kỳ sinh viên có thể vay gần như toàn bộ chi phí học và sinh hoạt từ nguồn vay liên bang. Chính quyền cho rằng cần siết lại để kìm đà tăng học phí và giảm gánh nặng nợ nần kéo dài.
Một tổ chức pháp lý của người Mỹ gốc Iran đã đệ đơn kiện chính quyền Trump, cáo buộc các cơ quan di trú Hoa Kỳ đã chuyển giao thông tin mật liên quan đến người xin tị nạn Iran cho chính phủ Tehran, khiến họ và thân nhân lâm vào tình trạng nguy hiểm. Đơn kiện do Quỹ Bảo vệ Pháp lý Người Mỹ gốc Iran (Iranian American Legal Defense Fund – IALDF) nộp tại thủ đô Washington hôm thứ Ba cho biết, nhiều người Iran xin tị nạn tại Hoa Kỳ là những người biểu tình đòi dân chủ, thành viên các tôn giáo thiểu số, hoặc thuộc cộng đồng LGBTQ — những đối tượng mà theo đơn kiện, “phải rời bỏ quê hương vì những hiểm nguy nghiêm trọng.”
Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai đầu tuần đã rung chuông khai mạc phiên giao dịch tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán New York từ Phòng Bầu Dục, đánh dấu ngày đầu tiên chương trình “Trump Accounts” dành cho trẻ em chính thức đi vào hoạt động. “Với tiếng chuông khai mạc thị trường chứng khoán, những trương mục này từ nay sẽ bắt đầu lớn lên cùng với nền kinh tế đang bùng nổ của chúng ta,” ông Trump nói. Ông cũng cho biết, chỉ riêng tuần này, khoảng 800 triệu đô la vốn mới sẽ được đưa vào thị trường chứng khoán cho trẻ em Hoa Kỳ, gồm tiền đóng góp của cá nhân và khoản tiền khởi đầu từ chính phủ.
Theo tin từ đài 6ABC-Philadelphia: Vụ lừa đảo du lịch tại Quận Montgomery: Bắt giữ nghi phạm thứ hai khi công tố viên tìm kiếm thêm nạn nhân. Một người thứ hai đã bị bắt giữ liên quan đến vụ lừa đảo du lịch bị cáo buộc nhắm vào khách hàng trên khắp cả nước, bao gồm nhiều người trong cộng đồng người Việt.
FOXBOROUGH, Massachusetts -- Kylian Mbappé đã vực dậy tinh thần sau khi đá hỏng phạt đền để ghi bàn thắng thứ 20 tại World Cup, qua đó giúp Pháp giành vé vào bán kết nhờ chiến thắng 2-0 trước Morocco tại Sân vận động Boston hôm Thứ Năm 8/7/2026.
Một trong những quan tâm của các bậc phụ huynh Phật tử tại Hoa Kỳ, đặc biệt những nơi không gần chùa, là: nên đưa con em mình tới học các lớp dạy Thiền Chánh Niệm do các vị thầy thế tục gần nhà cho tiện, hay nên chịu khó lái xe xa hơn để đưa con em mình tới học trong chùa? Trong khi hiện nay, các lớp dạy Thiền Chánh Niệm mọc lên khắp các phòng thể dục, các nhà dưỡng lão, các y viện, trường học, và ngay cả trong một số nhà thờ Ky Tô Giáo, Do Thái Giáo. Câu trả lời nên là: hãy đưa con em tới chùa, vì nơi này các em sẽ được học pháp giải thoát, chứ không chì là một pháp để giảm căng thẳng. Thêm nữa, nhiều vị thầy thế tục không muốn bàn cụ thể về Phật giáo.
Chuyện xảy ra tại Arizona. Một dân cử Cộng Hòa gốc Việt, nhiều thập niên ra sức hoạt động cho Cộng Hòa. Ông vào Mỹ năm 12 tuổi, tin rằng Cộng Hòa vẫn xem mình bình đẳng như một người da trắng có nhiệt tâm với chính phủ Trump. Một hôm, một nhân sự cấp cao của lực lượng được xem như giới trẻ Cộng Hòa chất vấn ông: Ông có nói được tiếng Anh không?
· Trump Dẹp Thỏa Thuận Ngừng Bắn Với Iran, Dọa ‘Đánh Cho Xong’ · Trump Bỏ Chuyên Cơ Qatar, Dùng Air Force One Cũ Giữa Lo Ngại An Ninh · Tòa Liên Bang Phán Trump Phải Xuất Quỹ Bồi Hoàn 5,8 Triệu Mỹ Kim Cho Bà Carroll · Platner Tạm Ngưng Tranh Cử Thượng Viện Maine Sau Cáo Buộc Hiếp Dâm · Gia Đình Nạn Nhân Bị ICE Bắn Chết Tại Houston Đòi Điều Tra Độc Lập · Trump Dọa Yêu Cầu Tối Cao Pháp Viện Xét Lại Vụ Quốc Tịch, Giới Chuyên Gia Nói Gần Như Không Thể · ABC Tố FCC Viện Luật Thời Lượng Cân Bằng Nhằm Can Thiệp Chương Trình “The View” · Chi Phí Chiến Tranh Iran Dưới Thời Trump Vượt 100 Tỷ Mỹ Kim, Không Có Kế Hoạch Trang Trải · Trump Trao Lợi Thế Lớn Cho Zelensky, Gia Tăng Sức Ép Lên Nga Và Tây Ban Nha · Thăm Dò AP-NORC: Khoảng 3 Trong 10 Người Mỹ Cho Rằng Israel Phạm Tội Diệt Chủng Ở Gaza · Phí Bảo Hiểm ObamaCare Tăng Vọt, Dân Chủ Tố Cộng Hòa “Bán Đứng” Người Mua Bảo Hiểm · Nước Ở Công Viên Được Trump Khoe “Tân Trang Hoàn Toàn” Bỗng Hóa Nâu Đục...
Khi Donald Trump và phái đoàn Mỹ đang trên Air Force One trở về Mỹ, thì quân đội Mỹ mở đợt tấn công mới vào Iran. Cũng lúc đó, trên trang Truth Social, Donald Trump đăng hàng loạt hình ảnh và video về những trận dội bom gây ra biển lửa và nói cuộc tấn công là "để trả đũa vụ Iran đánh bom tàu ​​chiến ngày hôm qua." "Nếu điều đó xảy ra lần nữa, hậu quả sẽ còn tồi tệ hơn nhiều!"
BUDAPEST – Kênh truyền hình M1 của Hungary đã tạm ngưng toàn bộ các chương trình thời sự, và đài phát thanh quốc gia Kossuth cũng đình chỉ phát sóng, như một phần trong chương trình cải tổ nhằm xây dựng một nền truyền thông "độc lập và đáng tin cậy" theo chủ trương của Thủ tướng Péter Magyar.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.