Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3575)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Theo hồ sơ vụ kiện mà TMZ có được, Ohno cho biết bạn gái cũ của anh, cô Anna Pham, đã từ chối trả lại hàng trăm món đồ thuộc quyền sở hữu của anh sau khi mối quan hệ của họ kết thúc.
Có vui gì khi ngay cả những người hiền, lại đề huề bắt tay, vinh dự sánh vai, cười hả hê với kẻ ác khi nhân sinh quằn quại trong đớn đau, thống khổ! Có vui gì khi những lật lọng, man trá, xảo quyệt, bất nhân... lại trở nên những tánh đức bình thường, có thể chấp nhận, có thể hòa quyện sống chung với trung thực, vô tư, công bình và nhân ái!
Theo báo Washington Times hôm Thứ Tư 1/7/2026: Một thiếu tá Không quân Mỹ tham gia phong trào luận tội ông Trump. Thiếu tá Không quân Mỹ Jason Watson đang chấp nhận rủi ro cho sự nghiệp quân ngũ của mình để công khai kêu gọi luận tội Tổng thống Trump.
Tuần trước, một thẩm phán liên bang đã ra lệnh cho DOJ phải tuân thủ Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein. Theo đó, DOJ phải công bố toàn bộ các tài liệu về Epstein chưa được tiết lộ, bao gồm cả các ghi chép phỏng vấn liên quan đến nhân vật "Jane Doe 4" hoặc giải trình lý do nếu không thể thực hiện việc này, hạn chót là ngày 2/7. Quyết định này là một phần trong vụ kiện dân sự do nhà báo Katie Phang khởi xướng chống lại quyền bộ trưởng Tư Tháp Todd Blanche – người được Trump đề cử cho vị trí chính thức.
• Ai Đứng Sau Những Tin Nhắn ‘Nửa Đêm Về Sáng’ Của Trump? • Thế Hệ Gen Z Đầu Tiên Ở Colorado Thắng Bầu Cử Sơ Bộ • Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện Mớm Cho Trump Cách Sửa Hiến Pháp • Hôm Nay Trump Đến North Dakota Bằng Chuyên Cơ Mới Do Qatar Tặng • Trump Gom Về Khoảng $1.2 Tỷ Từ Kinh Doanh Tiền Điện Tử Năm 2025 • Gửi Email Phản Đối ICE, 6 Tháng Sau Bị Đặc Vụ Liên Bang Truy Tìm • Virus Nguy Hiểm Do Ve Gây Ra Đang Lan Nhanh Ở Mỹ • Công Nghiệp Xe Hơi Mỹ Đối Diện Nhiều Bất Ổn Nếu Không Gia Hạn Hiệp định Hoa Kỳ-Mexico-Canada • Giới Chức Cảnh Báo Sau Khi Một Người Leo Núi Bị Rơi Xuống Sườn Núi Mount Shasta
Hai đội đồng chủ nhà Canada và Mexico đều có vé vào vòng 16. Bất ngờ đã xảy ra khi hai ông lớn của Châu Âu là Đức và Hòa Lan phải về nước sớm. Dù thua Brazil, Nhật vẫn có thể ngẩng cao đầu. Và đội Pháp càng đá càng hay, càng chứng tỏ phong độ của ứng cử viên vô địch.
Lớp học AI do Giáo sư Hà Giang phụ trách. Cô là một ký giả giàu kinh nghiệm, từng giữ vai trò Phụ tá Chủ nhiệm Báo Người Việt và phụ trách chương trình phát thanh BBC Tiếng Việt tại Thái Lan. Với bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực truyền thông cùng phương pháp giảng dạy gần gũi, dễ hiểu, cô đã giúp những khái niệm về trí tuệ nhân tạo vốn tưởng chừng phức tạp trở nên sinh động và dễ tiếp cận đối với người cao niên. Đồng hành cùng Giáo sư Hà Giang còn có ông Trần An Hải, kỹ sư vi mạch đã nghỉ hưu sau nhiều năm công tác tại Boeing và Honeywell Aerospace, cùng ông Sơn Vũ, chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Hiệp hội Luật sư Di trú báo động: chính quyền xếp lịch dồn dập, gây ra bất công cho người di dân vì Thẩm phán chỉ còn vài phút để xét cho một hồ sơ di trú. Bị Trump thúc đẩy trục xuất ào ạt, nhưng nhiều thẩm phán muốn làm đúng luật, nghe từng hoàn cảnh
• Thất Bại Lớn Của Trump Về Hạn Chế Quyền Công Dân Theo Nơi Sinh • TCPV Cho Phép Tiểu Bang Cấm Người Chuyển Giới Tham Gia Thể Thao Nữ • TCPV Đứng Về Phía Cộng Hòa, Bãi Bỏ Quy Định Về Tài Chính Tranh Cử • Anh Quốc Muốn Nhảy Vào Thương Vụ $110 Tỷ Thâu Tóm Discovery Của Paramoumt • Trump Nói Dự Luật Về Nhà Ở ‘Chán Phè’ • Hơn 100 người Venezuela bị trục xuất khỏi Mỹ mất tích trong trận động đất • Mỹ Thảo Lệnh Không Được Nhập Cảng Các Bộ Biến Điện Của Trung Quốc • TCPV Cho Fed Một Lá Chắn Trong Nguy Cơ Tăng Lãi Suất Đến Gần • Giám Đốc FBI Bị Chỉ Trích Vì ‘Đánh Bóng Tên Tuổi’Qua Tình Tiết Vụ Án • Ukraine Oanh Kích Moscow Bằng Máy Bay Không Người Lái
Theo báo Telegraph hôm 29/6/2026: Trợ lý cấp cao của ông Hegseth viện dẫn các "vụ án do AI bịa đặt" tại tòa. Người Trợ lý tên Tim Parlatore được cho là đã gia nhập đội ngũ thân cận của Bộ trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth vào cuối năm 2024. Vị trợ lý cấp cao này của ông Pete Hegseth đã bị thẩm phán khiển trách sau khi viện dẫn các tiền lệ pháp lý hư cấu (không hề xảy ra) tại tòa.
Luật sư chuyên về các vụ kiện thương tích tại Houston, Chi-Hung David Nguyen, bị chuyển hồ sơ sang Văn phòng Biện lý Quận vì khai man. Theo bản tin của Houston Chron: Một thẩm phán tại Quận Harris, Texas, đã chỉ trích gay gắt các cựu cộng sự luật sư Anthony Pusch và Chi-Hung David Nguyen trong phán quyết đưa ra vào thứ Sáu; đây là diễn biến mới nhất trong cuộc tranh chấp pháp lý kéo dài giữa hai vị luật sư chuyên về thương tích cá nhân từng nổi tiếng nhờ các tấm biển quảng cáo lớn.
California: Tổng Giáo phận San Francisco đã đồng ý chi trả 395 triệu USD để dàn xếp hàng trăm vụ kiện chống lại giáo hội, với cáo buộc rằng giáo hội đã dung túng cho hành vi lạm dụng tình dục giáo dân tại vùng Vịnh San Francisco (Bay Area). Thỏa thuận dàn xếp được công bố vào hôm thứ Hai là diễn biến mới nhất trong vụ việc kể từ khi Tổng Giáo phận San Francisco nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào năm 2023.
Theo thông tin từ Cảnh sát Penn Township, một nhân viên tại tiệm làm móng ở Quận York đã bị cáo buộc có hành vi đụng chạm không phù hợp với đứa con 4 tuổi của một khách hàng. Duc Van Nguyen (20 tuổi) bị truy tố tội với các tội danh: một tội trọng tội (felony) về hành vi tiếp xúc trái phép với trẻ vị thành niên; các tội nhẹ (misdemeanor) bao gồm tấn công khiếm nhã đối với người dưới 13 tuổi, hành hung đơn thuần, tấn công khiếm nhã không có sự đồng thuận, và gây rối trật tự công cộng; cùng một tội danh nhẹ (summary offense) về hành vi quấy rối.
- Fox News: Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ Hung Cao lên đài, nói tới lúc phải chữa lành vết thương 51 năm qua, Mỹ cần VN giúp ở Biển Đông để ngăn chận TQ - NGÀY MAI, Thứ Ba 30/6/2026 là ngày bầu sơ bộ ở Colorado. Nếu bạn là cư dân ở địa hạt 33, ngày mai nhớ bầu phiếu cho KENNY VAN NGUYEN, ứng cử viên Dân Chủ cho Hạ Viện tiểu bang. Kenny Nguyen đang bị các đại công ty bơm tiền đen đánh phá. - VN bị tố cáo siết nhân quyền bằng luật mơ hồ, bắt 56 người, nhà báo công dân trong năm 2925. - Quy Nhơn Đông: cháy 10 tàu cá; Hà Nội: 5.000 camera AI khắp các phố, giám sát dân. - Luật mới ở California từ ngày 1/7: Thực phẩm chỉ dùng 2 nhãn "Best if Used By" (ngon nhất khi dùng trước ngày) và "Use By" (hãy sử dụng trước ngày).// Các lớp từ 1 tới 12 phải cấm hay hạn chế xài phone trong giờ học, và trường phải có 1 nhà vệ sinh cho giới tính thứ ba. - Trump kinh hoàng: Tòa Tối cao nói phiếu bầu qua thư đến muộn vẫn hợp lệ. - Trump vẫn bị níu áo: Tòa Tối Cao bảo Trump phải đền tiền vụ quậy sex
Theo siêu máy tính của Opta, những đội có nhiều khả năng đoạt cúp vàng nhất hiện nay là Pháp, Argentina, Tây Ban Nha, Anh, Brazil. Tuy nhiên, bất ngờ vẫn luôn có khả năng xảy ra, và đó chính là yếu tố hấp dẫn nhất của môn thể thao vua này.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.