Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3654)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Chính quyền Trump đang tìm cách gia tăng những vụ tước quốc tịch đối với một số công dân Mỹ nhập tịch, trong một nỗ lực rộng hơn nhằm siết chặt chính sách di trú. Lời lẽ của chính quyền đã gây lo ngại trong giới bênh vực di dân, các học giả luật và nhiều công dân nhập tịch. Họ sợ rằng việc tước quốc tịch có thể bị lạm dụng, đồng thời đặt ra một tiền lệ nguy hiểm, công dân nhập tịch bị xem như một công dân hạng hai so với người sinh ra trên đất Mỹ.
Google, qua công ty mẹ Alphabet, đang xin chính phủ liên bang cho phép thả tới 32 triệu con muỗi tại California và Florida. Nghe qua tưởng như chuyện tận thế trong phim kinh dị, nhưng đây là một phần trong chương trình Debug của Alphabet, nhằm chống lại những loài muỗi có thể truyền bệnh cho người. Muỗi là loài vật giết người nhiều nhất trên thế giới. Chúng truyền sốt rét, sốt xuất huyết, siêu vi West Nile và nhiều bệnh hiểm nghèo khác cho hàng triệu người mỗi năm. Chương trình Debug nhắm vào giống muỗi Aedes aegypti, một loài muỗi nổi tiếng vì có thể truyền sốt xuất huyết, sốt vàng da, Zika và chikungunya.
Các nhà khoa học tại Charles Darwin Foundation vừa phát hiện một loài bạch tuộc mới ở vùng biển sâu gần quần đảo Galápagos. Loài này được đặt tên khoa học là Microeledone galapagensis. Phát hiện này diễn ra trong lúc nhóm nghiên cứu đang dùng thiết bị lặn điều khiển từ xa để quan sát đáy biển. Trên màn ảnh, một sinh vật tám chân, nhỏ bằng trái banh golf, màu xanh nhạt, bất ngờ xuất hiện. Trong đoạn âm thanh ghi lại từ cuộc khảo sát, có thể nghe tiếng các nhà khoa học sửng sốt: “Nó nhỏ xíu!” rồi “Nó màu xanh!”
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ vừa loan báo xúc tiến thủ tục tước quốc tịch đối với 17 người đã nhập tịch, sau khi những người này bị kết án về nhiều tội danh, từ tội phạm tình dục đến buôn bán ma túy. Theo số liệu của Bộ Tư pháp, kể từ khi Tổng thống Donald Trump bước vào nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền đã nộp 52 đơn kiện dân sự xin tòa cho phép tước quốc tịch các công dân nhập tịch bị kết án hình sự, so với 24 đơn trong suốt bốn năm dưới thời Tổng thống Joe Biden.
Bức tranh thế giới đương đại, nếu nhìn qua lăng kính số liệu, đang cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: chiến tranh và xung đột không những không suy giảm, mà còn gia tăng với cường độ cao nhất kể từ sau Đệ nhị Thế chiến. Một công trình nghiên cứu mới của Đại học Uppsala (Thụy Điển), dựa trên cơ sở dữ liệu xung đột được xem là đầy đủ và đáng tin cậy hàng đầu hiện nay, cho biết năm 2025 có tổng cộng 65 cuộc xung đột đang diễn ra trên toàn cầu. Đặc biệt, số cuộc chiến giữa các quốc gia đã tăng gấp đôi so với năm trước, lên 8 cuộc — mức cao nhất kể từ năm 1946.
Nhóm 88 công ty này trong vòng 4 năm đã chi 852 triệu USD để góp tiền cho các cuộc bầu cử của Trump, Cộng Hòa. Họ đã được miễn nộp 22,1 tỷ USD tiền thuế. Và họ còn được chính phủ tặng thêm nhiều tỷ USD. - Trong khi từ đầu năm 2025, các công ty này đã sa thải tổng cộng ít nhất 21.200 nhân viên.
một thẩm phán liên bang tại Mississippi đã phát hiện ra rằng luật sư của cả hai bên trong một vụ kiện gần đây đều sử dụng AI. Theo tin từ "404 Media", Thẩm phán Sharion Aycock thuộc Tòa án Quận Bắc Mississippi đã chỉ trích gay gắt tất cả những người liên quan trong một lệnh xử phạt; bà quyết định phạt tiền, tuyên hủy bỏ phiên tòa và cấm một nửa số luật sư này tham gia tố tụng tại tòa án quận trong vòng hai năm.
• Tin Cập Nhật: Nhiều tầng lầu Ngũ Giác Đài bị phong tỏa vì nghi vấn chất lượng không khí bất thường • Chiến Tranh Mỹ - Iran Leo Thang. Các Đòn Tấn Công Ăn Miếng Trả Miếng Dấy Lên Lo Ngại Chiến Tranh Toàn Diện Trở Lại • Ngân Hàng Thế Giới: Chiến Tranh Iran Kéo Tăng Trưởng Toàn Cầu Xuống Thấp Nhất Từ 2020 • Hạ Viện Bế Tắc, Quyền Do Thám FISA 702 Đứng Trước Nguy Cơ Hết Hạn Vì Tranh Cãi Quanh Bill Pulte • Hiệp Hội Sản Phụ Khoa Mỹ Công Bố Lịch Chủng Ngừa Riêng, Công Khai Rời Khỏi Hướng Dẫn CDC • Bốn Thượng Nghị Sĩ Kỳ Cựu Kêu Gọi Quốc Hội “Đối Diện Sự Thật” Về Quỹ An Sinh Xã Hội • ICE Phủ Nhận Lập Danh Sách Người Biểu Tình, Nhưng Thư Gởi Quốc Hội Cho Thấy Có Lưu Hồ Sơ • California Kiện Chính Quyền Trump Vì Dự Án Cơ Sở ICE Gần Gilroy • Thập Tự Giá Bốc Cháy Tại Công Viên Chicago, Cảnh Sát Truy Tìm Thủ Phạm • Trump Nói “Tôi Thích Lạm Phát” Khi Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Lên Mức Cao Nhất 3 Năm • Trại Giam Di Trú Lớn Nhất Nước Lãng Phí Hàng Triệu Đô...
- Báo NYT ghi về Hồ sơ Epstein: Trump ưa thích "búng và bú núm vú của một cô gái trẻ" - PTT Vance nhiều lần họp nội các để xem có cách nào dìm hồ sơ Epstein hay không. - Bill Gates khai ở Hạ Viện: bị Epstein hăm dọa tiết lộ chuyện Gates ngoại tình
WASHINGTON — Quân đội Hoa Kỳ hôm nay Thứ Tư (10 tháng 6) cho biết đã tiến hành thêm các đợt không kích nhắm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran, trong lúc căng thẳng giữa hai bên tiếp tục leo thang. Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (CENTCOM) nói các cuộc tấn công nhằm đáp trả điều mà Washington gọi là “những hành động gây hấn liên tục và vô cớ” từ phía Tehran. Tổng thống Donald Trump tuyên bố các đợt oanh kích sẽ còn tiếp diễn, đồng thời cảnh báo Hoa Kỳ sẽ đánh Iran “rất mạnh” ngay trong ngày. Trên mạng xã hội, ông Trump viết rằng Iran đã “mất quá nhiều thời giờ để thương lượng một thỏa thuận vốn có lợi cho họ, và giờ đây sẽ phải trả giá”.
Sau đây là hai bản tin về bầu cử California. Báo New York Post hôm Thứ Tư 10/6/2026 loan tin: Một nhân viên bầu cử tại California dính nghi vấn gian lận cố ý khi bị lộ ra các hành vi kỳ lạ trong phòng cất giữ phiếu. // Brock Pierce, cựu sao nhi đồng bây giờ trở thành ông trùm tiền mã hóa, đang treo thưởng 1 triệu USD "cho bằng chứng đáng tin cậy và có thể kiểm chứng về hành vi gian lận bầu cử" trong cuộc đua vào ghế thị trưởng Los Angeles.
Báo Venezuela: các ghe ngư dân có thể đã chuyển sang buôn lậu xăng dầu, đưa người di cư lậu và có thể là buôn ma túy. Chuẩn Đô đốc Bennett thú nhận trước Quốc Hội Mỹ: có thể không phải ghe ma túy. Mỹ không biết chiếc ghe bị bắn chìm ngày 2 tháng 9/2025 chở 11 người, cũng không biết tên ai hay tổ chức nào trên ghe này, nhưng thú nhận ghe ma túy nhà nghề chỉ chở 2 hay 3 người.
Bản tin EYT ngày 9 tháng 6/2026 cho biết một phụ nữ ở Quận Jefferson đang đối mặt với nhiều cáo buộc hình sự sau khi cảnh sát cho biết cô đã hành hung hai người đàn ông và bỏ mặc một đứa trẻ ba tháng tuổi không có người trông coi để tham gia vào một cuộc ẩu đả.
New World screwworm là ấu trùng của một loài ruồi sống nhờ ăn thịt sống, chứ không ăn xác thối như nhiều loài khác. Khi ruồi cái đẻ trứng trên vết trầy xước, vết thương hay vùng da ẩm ướt của thú nuôi hoặc gia súc, ấu trùng nở ra sẽ chui sâu vào phần thịt đang còn sống, gặm dần từ trong ra ngoài.
• Trump Nói Iran Phải Trả Giá Đắt Vì ‘Thỏa Thuận Lâu Quá’ • Lạm Phát Ở Mỹ Vượt Mức 4%, Lần Đầu Tiên Sau 3 Năm • Bất Chấp Tranh Cãi, ‘Oyster’ Platner Thắng Lớn Ở Maine • Quốc Hội Chất Vấn Bill Gates Về Mối Liên Hệ Với Epstein • JD Vance Dựng Chuồng Gà Trong Dinh Phó Tổng Thống • Chính Quyền Trump Nỗ Lực Chặn Vụ Kiện Tổ Chức UFC Ở White House • Ngũ Giác Đài Đưa 3 Doanh Nghiệp Trung Quốc Vào Sổ Đen • New Jersey Phát 770 Vé World Cup Miễn Phí Cho Cộng Đồng • Tập Và Kim Đạt Được ‘Sự Đồng Thuận Quan Trọng’
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.