Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3613)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Iran hăm dọa: nếu tái chiến, Iran sẽ mở rộng nhiều mặt trận, từ eo biển Hormuz sang Ấn Độ Dương, eo biển Bab al-Mandab, Biển Đỏ và Địa Trung Hải. - Ngưng bắn, nhưng vẫn tấn công nhau. Iran tố cáo Mỹ tấn công các dàn radar và đảo Qeshm của Iran. Kuwait và Bahrain nói đã bắn chặn các tên lửa Iran bắn tới. - LHQ tố cáo Israel tấn công chết người vào quân đội Lebanon là 'vi phạm trắng trợn'. - Quân Israel bắn chết 1 bé sơ sinh Palestine, bắn bị thương ba mẹ em bé.
Hội đồng Giáo dục Tiểu bang Texas dự kiến ​​sẽ bỏ phiếu trong tháng này về hai đề xuất nhằm gia tăng sự hiện diện của Kitô giáo trong các lớp học trên toàn tiểu bang. Đây là nỗ lực được các nhà lãnh đạo theo quan điểm bảo thủ ủng hộ; họ cho rằng hệ thống giáo dục của tiểu bang cần quay trở lại với các giá trị nền tảng của nước Mỹ. Trong khi đó, những người chỉ trích cho rằng việc thúc đẩy giảng dạy nhiều hơn về Kitô giáo sẽ mang lại cho học sinh cái nhìn phiến diện về lịch sử quốc gia và bỏ qua các truyền thống tôn giáo khác.
- Xavier Becerra dẫn đầu cuộc đua thống đốc California. - Rò rỉ không khí trên trạm vũ trụ ISS. - Mỹ và Iran không kích nhau, lệnh ngừng bắn tiếp tục bị thử thách. - Canada tạm cấm nhập gia súc từ Texas sau khi phát hiện ký sinh trùng ăn thịt. - Hàng trăm UAV tập kích St. Petersburg, căn cứ chiến lược bị đánh trúng. - Đức Giáo hoàng Leo thăm Tây Ban Nha, kêu gọi hòa bình và đoàn kết.
Hai luật sư di trú tại Quận Orange đã bị đình chỉ hành nghề tạm thời sau khi tòa án phát hiện họ sử dụng AI tạo sinh (generative AI) để soạn thảo các văn bản pháp lý có chứa "nhiều vụ án không có thật, trích dẫn sai nguồn và xuyên tạc nghiêm trọng sự thật."
Một cựu quan chức cấp cao của SSA cho biết trong đơn tố giác rằng chính quyền Trump đã lên kế hoạch đưa 2,7 triệu người đang còn sống vào cái gọi là "hồ sơ tử vong" (death file). Động thái này—nằm trong nỗ lực tăng cường thực thi luật nhập cư—sẽ tước bỏ khả năng làm việc, nhận phúc lợi và sử dụng dịch vụ ngân hàng của những người này.
Cụ bà Lieng Le, chủ quán Café Bích Nga ở Pinellas Park, tiểu bang Florida, đã trở thành hiện tượng mạng vào tháng 4/2026 vừa qua. Sự việc bắt đầu khi Julian Becerra, một nhà sáng tạo nội dung 24 tuổi, đăng tải video quay cảnh bà từ chối nhận tiền cho bữa ăn tại quán, dù anh là vị khách đầu tiên ghé đến sau nhiều giờ vắng vẻ.
• Thượng Viện Thông Qua Gói 70 Tỷ Mỹ Kim Cho ICE Và Biên Phòng • Kinh Tế Mỹ Tạo Thêm 172,000 Việc Làm Trong Tháng 5 • Dự Luật Cải Tổ Bầu Cử Của Cộng Hòa Thất Bại Tại Thượng Viện • Trump Gia Tăng Trục Xuất Người Tị Nạn Đông Nam Á • California: Kiểm Phiếu Chậm Không Có Nghĩa Là Gian Lận • Trump Kêu Gọi Fox News Loại Karl Rove • Kennedy Center Buộc Nhân Viên Gỡ Tên Trump Khỏi Cơ Sở • Mức Tín Nhiệm Của Trump Xuống Thấp Kỷ Lục • Ủy Ban Quân Vụ Hạ Viện Thông Qua Dự Luật Quốc Phòng 1.15 Ngàn Tỷ Mỹ Kim • Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Đòi Công Khai Trại Giam Trẻ Em Của ICE Ở Louisiana • American Airlines Tạm Ngưng Nhiều Đường Bay Vì Giá Nhiên Liệu Tăng • Bưu Điện Mỹ Tạm Thoát Nguy Cạn Tiền • Người Mất Tích Trên Everest Sống Sót Kỳ Diệu Sau Một Tuần
Sky River Casino chào đón mùa hè rộn ràng với một loạt chương trình khuyến mãi và biếu tặng hấp dẫn suốt tháng Sáu, nổi bật là sự tiếp nối của Chương Trình Biếu Tặng Tiền Mặt “Truy Tìm Kho Báu” $550,000. Tháng này còn giới thiệu một lịch trình khuyến mãi game sôi động, chuỗi quà tặng theo mùa, cùng những trải nghiệm mùa hè tưng bừng, được thiết kế để tưởng thưởng quý khách thân thiết và chào đón những vị khách mới.
Ngày 15 tháng 5 năm 2026. Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã ban hành luật cuối thay đổi cách Sở di trú xử trí các đơn di trú có chữ ký không hợp lệ.Theo quy định mới, Sở di trú có thể:Từ chối nhận hồ sơ thiếu chữ ký hợp lệ; hoặc Từ chối hồ sơ sau khi đã nhận và xét duyệt nếu chữ ký sau đó bị xác định là không hợp lệ.
Mùa hè sắp đến tại Bắc bán cầu, và cùng với nắng ấm là một thứ phiền toái cũ: muỗi. Chúng không chỉ làm hỏng một buổi chiều ngoài sân hay một chuyến đi chơi cuối tuần. Ở nhiều nơi trên thế giới, muỗi còn là trung gian truyền những chứng bệnh chết người. Để tránh bị muỗi đốt, nhiều người thường dùng thuốc chống côn trùng, nhất là loại có hoạt chất DEET. Nhưng một nghiên cứu mới cho thấy trong phòng thí nghiệm, muỗi có thể học cách liên kết mùi DEET với cơ hội hút máu, rồi sau đó bị chính mùi này lôi cuốn.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cứu xét một kế hoạch cho phép bác một số đơn xin tị nạn tại Hoa Kỳ mà không cần phỏng vấn đương đơn, trong một bước siết chặt mới đối với hệ thống di trú hợp pháp. Theo dự thảo hướng dẫn của Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS), viên chức di trú có thể bác thẳng đơn xin tị nạn nếu người nộp đơn đã vào Hoa Kỳ hơn một năm mới nộp hồ sơ. Kế hoạch này trước đó được CBS News loan tin.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố tình trạng khẩn cấp y tế công cộng có tầm mức quốc tế trước đợt bộc phát bệnh Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và lan sang Uganda. Đây là mức báo động cao thứ nhì trong hệ thống phân loại của WHO, nhằm thúc đẩy các quốc gia tăng cường chuẩn bị và ứng phó, tuy chưa được xếp vào tình trạng đại dịch. Tính đến ngày 20 tháng 5 năm 2026, đợt dịch đã gây 139 tử vong, với gần 600 trường hợp nghi nhiễm. Trong số này, 51 ca đã được xác nhận tại tỉnh Ituri, một vùng rừng rậm thưa dân nhưng khó tiếp cận ở đông bắc Congo; Uganda ghi nhận hai ca.
Dân biểu tiểu bang Trâm Nguyễn, thuộc Massachusetts, vừa nhận được sự ủng hộ của People for the American Way, một tổ chức vận động cấp tiến toàn quốc, trong cuộc tranh cử vào Quốc Hội Liên Bang tại địa hạt 6 của tiểu bang này. “Cuộc đời và sự nghiệp của Trâm Nguyễn thể hiện lời hứa của một nền dân chủ đa chủng tộc, bao dung, nơi mọi người đều có tiếng nói và một cơ hội công bằng,” Svante Myrick, chủ tịch People for the American Way, nói. “Bà đã đứng ở tuyến đầu trong việc bảo vệ di dân, mở rộng khả năng tiếp cận y tế, và thúc đẩy công bằng kinh tế. Chúng tôi hãnh diện ủng hộ bà, vì bà hiểu rằng thay đổi thật sự đến từ tổ chức, từ cộng đồng, và từ lòng can đảm.”
Theo một thông cáo báo chí, GKN Aerospace đã tuyên bố sẽ chi 4 triệu đô la để hỗ trợ hàng chục nghìn cư dân và chủ doanh nghiệp, những người có cuộc sống bị ảnh hưởng bởi lệnh sơ tán diễn ra vào tháng trước tại Garden Grove.
Đề xuất này sẽ thắt chặt các tiêu chuẩn đủ điều kiện, rút ​​ngắn thời hạn giấy phép xuống còn một năm, bắt buộc sử dụng hệ thống xác minh việc làm E-Verify, và áp dụng quy trình kiểm tra lý lịch tăng cường đối với những người không phải công dân, bao gồm cả những người được hưởng quy chế tạm dung nhân đạo (humanitarian parole) hoặc đang đối mặt với lệnh trục xuất.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.