Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3600)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

kể từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, Hoa Kỳ đã tiếp nhận 6.668 người tị nạn; trong đó có 6.665 người là người Nam Phi da trắng. Ba người còn lại, được tiếp nhận vào tháng 11 năm ngoái, đến từ Afghanistan. Điều này có nghĩa là không có người tị nạn nào khác được chấp nhận. Dữ liệu được lấy từ Chương trình Tiếp nhận Người tị nạn Hoa Kỳ (US Refugee Admissions Program) – một cơ quan tái định cư người tị nạn được thành lập với sự hợp tác của chính quyền liên bang.
Bản tin sau đây của phóng viên Sarah Brookes trên báo Daily Mail Australia: Nữ nhân viên Úc buộc phải bán nhà sau 10 tuần không được trả lương đã giành lại công lý từ các chủ cũ. Một nữ kế toán rơi vào cảnh khánh kiệt và buộc phải bán nhà sau hơn mười tuần không được trả lương đã giành được khoản bồi thường gần 50.000 đô la, sau khi hội đồng giải quyết tranh chấp lao động kết luận rằng cô không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nghỉ việc.
Trong khi Canada lần đầu tiên giành được một điểm tại một World Cup, đội tuyển Mỹ đè bẹp đối thủ đến từ Nam Mỹ với chiến thắng ba bàn cách biệt, làm nức lòng những người hâm mộ Mỹ thường chỉ thích xem bóng rổ, bóng bầu dục, bóng chày.
- Tên Donald Trump đã bắt đầu bị xóa khỏi Kennedy Center. - Mỹ thắng Paraguay 4-1 trong trận mở màn World Cup trên sân nhà. - Mỹ bắn hạ nhiều drone Iran tại eo biển Hormuz, căng thẳng tiếp tục leo thang. - Israel không kích Liban giữa lúc đàm phán hòa bình tại khu vực đang tiến triển. - Sập lều tại nhà thờ ở Virginia, 1 người thiệt mạng, 22 người thương vong. - Trump tuyên bố quân đội Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh băng Tren de Aragua tại Venezuela. - Cựu quân nhân Mỹ kêu gọi ICE thả người vợ bị bắt giữ, đang đối mặt với nguy cơ trục xuất. - Trung Quốc cáo buộc gián điệp nước ngoài dùng “cá và rùa” để do thám vùng biển. - Chiến đấu cơ Thụy Điển chặn máy bay Nga gần không phận ở Biển Baltic. - EU mở đầu tiến trình kết nạp Ukraine và Moldova.
Cuba công bố cải cách kinh tế theo mô hình của Trung Quốc và Việt Nam. Theo tin từ thông tấn Đức DPA hôm Thứ Sáu 12/6/2026: Cuba đã công bố kế hoạch cải cách nền kinh tế theo hướng mô hình kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa của Trung Quốc và Việt Nam. Chủ tịch Nước Miguel Díaz-Canel cho biết việc mở cửa theo kế hoạch này sẽ cho phép khu vực tư nhân tham gia nhiều hơn, thay thế cho nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung vốn chịu sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước.
Cứ mỗi bốn năm một lần, World Cup trở thành một sinh hoạt văn hóa toàn cầu. Trong những ngày ấy, từ quán cà phê, gia đình, khu phố cho đến nơi làm việc, người ta nói về bóng đá. Phật tử sống giữa xã hội nên cũng không thể hoàn toàn tách mình ra khỏi bầu không khí đó. Khi người thân trong gia đình hay hàng xóm rủ nhau xem một trận cầu quan trọng, việc cùng tham gia, cùng chia sẻ niềm vui cộng đồng là điều tự nhiên. Vấn đề không phải là có xem World Cup hay không, mà là xem với tâm như thế nào.
Thủ tướng Pakistan hôm thứ Sáu cho biết Hoa Kỳ và Iran đã thống nhất ngôn từ của một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa hai nước tại Trung Đông, và các bên trung gian đang làm việc với cả hai phía để hoàn tất hiệp định.
Theo yêu cầu của Dân Biểu Liên Bang Derek Trần, Cơ Quan Quản Trị Doanh Nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ (SBA) ban hành Tuyên Bố Thảm Họa nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng hóa chất nguy hiểm tại nhà máy GKN Aerospace ở Garden Grove. Tuyên bố này sẽ cung cấp thêm các nguồn lực hỗ trợ phục hồi cho doanh nghiệp địa phương, bao gồm các khoản vay lãi suất thấp vì thảm họa.
Kết luận: phiếu ngươi vô gia cư ở L.A. (nếu có ai đi bầu) không phải là gian lận. Có 1 phụ nữ (không rõ Cộng Hòa hay Dân Chủ) tới gạ chữ ký người vô gia cư, đã bị truy tố.
• Tám Lần Tổng Thống Trump Doạ “Hủy Diệt” Iran Rồi Lại Xuống Thang • Khán đài loang lổ ghế trống ở trận Hàn Quốc – Czech vì giá vé World Cup quá cao • Elon Musk Trên Đường Trở Thành Người Đầu Tiên Sở Hữu 1.000 Tỷ USD • Điều Tra Dòng Chữ Khổng Lồ ‘8647’ Trên National Mall, Chính Quyền Liên Bang Lên Án “Bạo Lực Chính Trị” • Thẩm phán liên bang đòi chính quyền Trump thi hành lệnh về hồ sơ di trú • Ariana Grande Phản Đối Chính Quyền Trump Dùng Nhạc của Cô Trong Video Bắt Di Dân • Trump Đề Cử Jay Clayton Làm Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia • Tòa Cho Chính Phủ Trump Tiếp Tục Thu Thuế Nhập Cảng 10% • Kennedy Center Kháng Cáo, Chưa Gỡ Tên Trump Khỏi Mặt Tiền • Tối Cao Pháp Viện Chặn Alabama Hành Quyết Tử Tội Bằng Khí Nitơ • Liên Minh Bênh Vực Người Khuyết Tật Chặn Luật Trợ Tử Y Khoa Ở New York • CDC Lập Kế Hoạch Ứng Phó Khẩn Cấp Vì Loài Ruồi Giòi Ăn Mô Sống Xuất Hiện Ở Gia Súc • NATO Cân Nhắc Lại Phương Án Phòng Thủ Châu Âu Sau Khi Mỹ Cắt Bớt Lực Lượng...
Giải túc cầu thế giới World Cup 2026 đã chính thức khai mạc tại Mexico, với hai trận đấu của Bảng A có đội chủ nhà, cũng được đánh giá là một trong những bảng khó khăn nhất do có bốn đội khá ngang tài.
Do tác động của Đạo luật Cải tổ và Liêm chính EB-5 năm 2022 (RIA), thời gian duyệt xét EB-5 hiện nay thay đổi đáng kể dựa trên nhiều yếu tố: loại hình đầu tư, quốc gia nơi người nộp đơn sinh ra, hạng mục dự án, và nhu cầu chiếu khán tổng thể. Quy trình duyệt xét hiện tại đã phát triển thành một hệ thống phức tạp hơn dựa trên mức độ ưu tiên, thay vì tuần tự nghiêm ngặt theo thứ tự người nào nộp trước thì được xem xét trước.
Chính quyền Trump đang tìm cách gia tăng những vụ tước quốc tịch đối với một số công dân Mỹ nhập tịch, trong một nỗ lực rộng hơn nhằm siết chặt chính sách di trú. Lời lẽ của chính quyền đã gây lo ngại trong giới bênh vực di dân, các học giả luật và nhiều công dân nhập tịch. Họ sợ rằng việc tước quốc tịch có thể bị lạm dụng, đồng thời đặt ra một tiền lệ nguy hiểm, công dân nhập tịch bị xem như một công dân hạng hai so với người sinh ra trên đất Mỹ.
Google, qua công ty mẹ Alphabet, đang xin chính phủ liên bang cho phép thả tới 32 triệu con muỗi tại California và Florida. Nghe qua tưởng như chuyện tận thế trong phim kinh dị, nhưng đây là một phần trong chương trình Debug của Alphabet, nhằm chống lại những loài muỗi có thể truyền bệnh cho người. Muỗi là loài vật giết người nhiều nhất trên thế giới. Chúng truyền sốt rét, sốt xuất huyết, siêu vi West Nile và nhiều bệnh hiểm nghèo khác cho hàng triệu người mỗi năm. Chương trình Debug nhắm vào giống muỗi Aedes aegypti, một loài muỗi nổi tiếng vì có thể truyền sốt xuất huyết, sốt vàng da, Zika và chikungunya.
Các nhà khoa học tại Charles Darwin Foundation vừa phát hiện một loài bạch tuộc mới ở vùng biển sâu gần quần đảo Galápagos. Loài này được đặt tên khoa học là Microeledone galapagensis. Phát hiện này diễn ra trong lúc nhóm nghiên cứu đang dùng thiết bị lặn điều khiển từ xa để quan sát đáy biển. Trên màn ảnh, một sinh vật tám chân, nhỏ bằng trái banh golf, màu xanh nhạt, bất ngờ xuất hiện. Trong đoạn âm thanh ghi lại từ cuộc khảo sát, có thể nghe tiếng các nhà khoa học sửng sốt: “Nó nhỏ xíu!” rồi “Nó màu xanh!”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.