- Nữ y tá dân chủ xã hội Jasmine Thomas (31 tuổi) thắng sơ bộ Dân Chủ Oklahoma cho ghế Thượng Viện liên bang với 61,2% phiếu, đối thủ Priest chỉ có 38,8%
- Bà Thomas cam kết: trong 100 ngày đầu tiên sau khi thăng cử, tôi sẽ tiến hành luận tội, bãi nhiệm và kết tội Trump
- Bà Thomas nêu rõ lập trường dân chủ xã hội: duy trì chủ nghịa tư bản, sở hữu tư nhân, nhưng cần có y tế toàn dân, chăm sóc tất cả trẻ em, nghỉ thai sản với tất cả phụ nữ
- Bầu chung kết tháng 11/2026: DB Cộng Hòa Hern (do Trump ủng hộ) đã gây quỹ 10 triệu USD, bà Thomas (Dân Chủ) chỉ mới 60.000 USD.
- Oklahoma là nơi Trump thắng bà Harris cách biệt 38,8% vào năm 2024
.
Hôm Thứ Ba 25/8/2026 là bầu cử sơ bộ ở tiểu bang Oklahoma. Một số nhà quan sát theo dõi đặc biệt về nội bộ cử tri Dân Chủ đối với một ứng cử viên có khuynh hướng Dân chủ xã hội. NBC News và AP cho biết những người Dân chủ xã hội đã giành thêm một chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ vòng hai vào Thượng viện Liên bang tại Oklahoma.
Theo dự báo của NBC News, nữ y tá N'Kiyla Jasmine Thomas đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ vòng hai của đảng Dân chủ để tranh ghế Thượng viện Liên bang tại Oklahoma, mang lại thêm một thắng lợi cho cánh tả của đảng này.
Thông tấn đã xác nhận bà là người chiến thắng sơ bộ Dân Chủ cho ghế Thượng nghị .
N’Kiyla Jasmine Thomas: 79.186 phiếu — 61,2%
Jim Priest: 50.216 phiếu — 38,8%
Tổng cộng: khoảng 129.402 phiếu.
Xin chú ý con số cách biệt gần gấp đôi: cử tri Dân Chủ tại Oklahoma đang nghiêng về Dân Chủ xã hội.
Như vậy, bà Thomas trở thành ứng cử viên của Đảng Dân chủ cho ghế Thượng viện Hoa Kỳ và sẽ đối đầu với ứng cử viên Đảng Cộng hòa Kevin Hern trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào ngày 3 tháng 11.
Bà Thomas, 31 tuổi và là thành viên của bộ tộc da đỏ Chickasaw Nation, đã đánh bại luật sư kiêm mục sư Jim Priest (70 tuổi) trong cuộc đua này, bất chấp việc bà có ngân sách vận động tranh cử thấp hơn nhiều so với đối thủ. Hai người đã phải bước vào vòng bầu cử thứ hai sau khi không ai giành được đa số phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ ban đầu vào tháng Sáu.
Thomas sẽ đối đầu với Dân Biểu Cộng hòa Kevin Hern – người được đánh giá cao về khả năng giành chiến thắng vào mùa thu này để tiếp quản chiếc ghế trống thay thế cự cựu Thượng nghị sĩ Markwayne Mullin (hiện là Bộ trưởng An ninh Nội địa). Oklahoma là tiểu bang có truyền thống ủng hộ mạnh mẽ đảng Cộng hòa; tại đây, Tổng thống Donald Trump từng giành chiến thắng với cách biệt 34 điểm phần trăm vào năm 2024.
Phía Dân Chủ truyền thống lo sợ khi vào bầu cử chung kết tháng 11/2026, cử tri độc lập sẽ tránh né lập trường Dân chủ xã hội, một khuynh hướng mà Trump và Cộng Hòa chụp mũ sai trái là cộng sản. Thực tế, các chủ trương bị xem là cực tả của bà Thomas không hể có trong các nước cộng sản như VN và TQ, và cũng chưa triệt để dân chủ xã hội như các nước Bắc Âu. Có lẽ, nói bà Thomas là "cấp tiến" (progressive) sẽ thìch hợp hơn, nhưng lập trường y tế toàn dân (Medicare for all) của bà hiển nhiên là bị Cộng Hòa chống đối.
.
Chiến thắng của bà Thomas diễn ra trong bối cảnh các ứng cử viên theo đường lối tiến bộ đang đạt được những bước tiến đáng kể trên khắp cả nước trong năm nay. Phe dân chũ xã hội đã giành chiến thắng trong một số cuộc bầu cử sơ bộ quan trọng gần đây, bao gồm cuộc đua vào Thượng viện tại Florida và một cuộc đua then chốt vào Hạ viện tại Michigan.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC News vào sáng thứ Ba, Thomas tự nhận mình là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ (self-proclaimed democratic socialist), mặc dù bà cho biết mình "chưa" phải là thành viên của tổ chức Democratic Socialists of America (DSA - Những người dân chủ xã hội tại Mỹ). Bà mô tả những người theo dân chủ xã hội là "thế hệ kế tiếp" với mong muốn "thay đổi hệ thống hiện hành".
Bà Thomas cho biết bà không ủng hộ mọi quan điểm trong cương lĩnh của DSA. Là vợ của một quân nhân, Thomas khẳng định bà không ủng hộ việc cắt giảm ngân sách của Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, bà bày tỏ sự ủng hộ đối với hàng loạt chính sách tiến bộ, bao gồm chương trình:
-- "Medicare cho mọi người" (Medicare for All),
-- dịch vụ chăm sóc trẻ em và chế độ nghỉ thai sản toàn dân,
-- cũng như việc "đảm bảo mọi người đều đóng góp phần công bằng của mình" (everyone pays their fair share: không rõ đóng góp phần công bằng có phải ám chỉ Trump đã trốn thuế nhiều thập niên hay không?)
-- Thomas cũng ủng hộ việc giải thể Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).
.
"Hệ thống hiện tại không mang lại lợi ích cho chúng ta và chưa bao giờ làm được điều đó," bà Thomas nói. Bà cho biết thông điệp vận động tranh cử của mình tập trung vào vấn đề chăm sóc sức khỏe, bởi các khu vực nông thôn trong tiểu bang đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng. Khi được hỏi liệu bà coi mình là người theo chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa xã hội, Thomas nói: "Chủ nghĩa tư bản chính là thứ đang hủy hoại đất nước chúng ta hiện nay", nhưng sau đó bà lại mô tả chủ nghĩa tư bản là điều "tất yếu" và cho biết bà ủng hộ quyền sở hữu doanh nghiệp cũng như tài sản cá nhân.
Thomas cho biết các ứng viên cùng theo tư tưởng dân chủ xã hội đang gặt hái thành công trong một số cuộc bầu cử sơ bộ năm nay, khi cử tri đang khao khát sự thay đổi cũng như các chính sách đặt người dân và gia đình lên hàng đầu.
"Tôi đã sẵn sàng cho sự thay đổi và tôi nghĩ mọi người cũng vậy", bà nói.
.
Giống như một số ứng viên cấp tiến khác đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ năm nay, Thomas có ngân sách vận động tranh cử thấp hơn nhiều so với đối thủ theo đường lối ôn hòa hơn.
Theo các báo cáo tài chính tranh cử nộp cho Ủy ban Bầu cử Liên bang, chiến dịch của Priest đã chi 315.000 USD tính đến thời điểm hiện tại, trong khi chiến dịch của Thomas chỉ chi 57.000 USD. Bà cũng bước vào cuộc tổng tuyển cử với bất lợi lớn về tài chính: tính đến ngày 5 tháng 8, tài khoản tranh cử của Thomas chỉ còn 456 USD, trong khi chiến dịch của Hern có sẵn 2,6 triệu USD tính đến ngày 30 tháng 6.
.
Bản tin Fox News khuya Thứ Ba 25/8/2026 ghi nhận một điểm mà NBC News không nói tới: Bà Thomas cam kết sẽ luận tội để truất phế Trump (vows to impeach Trump). Bản tin này dịch như sau.
Ứng viên mới của đảng Dân chủ tạo bất ngờ trong cuộc bầu cử vòng hai tại Oklahoma, cam kết luận tội ông Trump nếu đắc cử: Một gương mặt mới trên chính trường vừa giành chiến thắng tại Oklahoma – tiểu bang vốn là thành trì vững chắc của đảng Cộng hòa – và nếu đắc cử, bà sẽ dồn toàn lực để luận tội Tổng thống Donald Trump.
Bà N'Kiyla Jasmine Thomas, một y tá chưa từng tranh cử chức vụ nào trước đây, đã đánh bại ông Jim Priest – một luật sư kiêm lãnh đạo tổ chức phi lợi nhuận – trong cuộc bầu cử vòng hai để giành quyền đại diện đảng Dân chủ tranh ghế Thượng viện liên bang tại Oklahoma. Dù là gương mặt mới, bà Thomas đã giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất trong cuộc bầu cử sơ bộ hồi tháng 6, nơi có tổng cộng năm ứng viên cùng tranh suất đề cử này.
Kết quả này mở ra một cuộc chiến đầy thách thức với lịch sử tại Oklahoma, nơi cử tri đã không bầu một đảng viên Dân chủ nào vào Thượng viện trong hơn ba thập niên qua.
.
Bà Thomas – người đưa ra hàng loạt đề xuất chính sách trên trang web vận động tranh cử, bao gồm tăng lương cho giáo viên, khôi phục phán quyết Roe v. Wade và mở rộng Obamacare, cùng các đề xuất quen thuộc khác của đảng Dân chủ – cũng muốn thực hiện một mục tiêu cụ thể ngay trong những ngày đầu sự nghiệp tại Thượng viện: luận tội ông Trump.
Trong một cuộc phỏng vấn với KOSU (đài thành viên của NPR) vào tháng trước, bà Thomas được hỏi về ứng viên đảng Cộng hòa – Dân Biểu Kevin Hern (đại diện tiểu bang Oklahoma) – cùng sự ủng hộ "mạnh mẽ" của ông dành cho ông Trump, cũng như cách bà sẽ xử lý mối quan hệ công việc với Tổng thống nếu đắc cử.
"Như tôi đã nói, tôi là người tử tế chứ không phải người 'dễ dãi'. Vì vậy, tôi sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo rằng ngay trong 100 ngày đầu tiên, chúng ta sẽ tiến hành luận tội, bãi nhiệm và kết tội ông ấy," bà Thomas nói. "Họ sẽ phải cạy cây bút đó ra khỏi bàn tay lạnh lẽo, đã chết của tôi trước khi tôi cho phép chính quyền này tiếp tục những gì họ đang làm."
"Ý tôi là, hy vọng đó là một câu trả lời thỏa đáng," bà nói tiếp. "Nhưng tôi sẽ bãi nhiệm, luận tội, bãi nhiệm và kết tội. Chỉ vậy thôi. Đó là tất cả. Đó là câu trả lời." Trước hết, bà sẽ phải vượt qua cuộc bầu cử vào tháng 11/2026 khi đối đầu với ông Hern – một thử thách lớn, xét đến việc ông Trump đã thắng tại Oklahoma với cách biệt gần 35 điểm trong năm 2024.
.
Mặc dù bà Thomas từng tạo nên bất ngờ khi giành được khoảng 45% số phiếu trong lần đầu tranh cử đề cử của đảng Dân chủ và sau đó đánh bại đối thủ Priest (người không có kinh nghiệm chính trị), nhưng ông Hern lại là một đối thủ hoàn toàn khác biệt.
Ông đã huy động được nguồn ngân sách tranh cử ấn tượng, có thời điểm lên tới gần 10 triệu USD trong chu kỳ bầu cử này. Trong khi đó, bà Thomas chỉ mới huy động được số tiền chưa đầy 60.000 USD.
Ông cũng nhận được sự ủng hộ từ ông Trump và thường xuyên bày tỏ mong muốn thông qua Đạo luật SAVE America – ưu tiên chính sách hàng đầu của vị Tổng thống này.
Trong một tuyên bố gửi tới Fox News Digital, ông Hern nhận định rằng người dân Oklahoma "yêu mến Tổng thống Trump và chương trình nghị sự 'Nước Mỹ trên hết' (America First)."
"Những người theo đảng Dân chủ có tư tưởng xã hội chủ nghĩa như N'Kiyla Jasmine Thomas hoàn toàn xa rời các giá trị của người dân Oklahoma cũng như định hướng mà họ mong muốn đất nước đi theo," ông Hern nói. "Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa tập trung vào việc mang lại kết quả thực tế. Còn N'Kiyla Jasmine Thomas và phe cánh tả cực đoan lại chỉ chú trọng vào các chiêu chính trị đảng phái nhằm chống lại vị Tổng thống đã được người dân Oklahoma tín nhiệm bầu chọn với tỷ lệ áp đảo."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình