Bây Và Cả Chủng Tộc Bây

09/06/202009:35:00(Xem: 5095)

Langston Hughes là một thi sĩ da đen nổi tiếng của Mỹ. Bài thơ này được xuất bản năm 1930, thời điểm của cuộc Đại Suy Thoái. Người da đen khi ấy vẫn chưa có quyền bình đẳng như bây giờ. Phải đợi đến phong trào Civil Rights vào thập niên 1960 luật pháp mới cho phép họ ăn chung bàn, ngồi chung chỗ với người da trắng...

103855771_1933137613652384_7817077957999324674_n
Photo: Một cuộc xuống đường vào thập niên 1960


Bây và cả chủng tộc bây
Hãy nhìn xuống nơi bây đang sống
Mà xấu hổ.
Hãy nhìn xuống những người da trắng
Rồi nhìn lại mình
Mà xấu hổ
Rằng cái nghèo vẫn ngửa ngay ra đó,
Rằng con ngu cái dốt cứ đẻ đầy ra đó
Trong căn chòi của cùng cực đớn hèn—
Mà bây không biết để lo
Không đủ nam tính để đứng lên mà nói

Tao thách mày đến gần tao thêm một bước,
hỡi thế gian độc ác,
với bàn tay tham lam muốn sờ mó cổ tao,
tao thách mày đến gần tao thêm một bước:
Khi nào bây nói được vậy
Bây sẽ tự do!

-Langston Hughes
ianbui dịch (2020.06)


oOo


You And Your Whole Race

You and your whole race.
Look down upon the town in which you live
And be ashamed.
Look down upon white folks
And upon yourselves
And be ashamed
That such supine poverty exists there,
That such stupid ignorance breeds children there
Behind such humble shelters of despair—
That you yourselves have not the sense to care
Nor the manhood to stand up and say
I dare you to come one step nearer, evil world,
With your hands of greed seeking to touch my throat, I dare you to come one step nearer me:
When you can say that
you will be free!

- Langston Hughes (1902-1967)
Nguồn: FB Thơ Nhạc Song Ngữ

bỗng thấy già nua / như trái đất và mặt trời / Pythagore và Euclide đã chết / toán học không định hình nổi sự sống
kính thưa sáu tám mênh mông / ru ta từ thuở mẹ bồng trên tay / mùa đông quê ngoại sương bay / phên tre gió tạt gò mây nắng chìm / tay huơ chân đạp chiều im / o oe tiếng khóc tiếng bìm bịp kêu /
Chợt / Chợt / người hóa thành con ve / chôn ấu trùng xuống đất / chờ mươi năm sau tái sinh.
Giải Nobel Văn Chương năm nay, 2020, được trao cho nhà thơ người Mỹ Louise Glück, theo bản tin của BBC cho biết hôm Thứ Năm, 8 tháng 10 năm 2020.
Hưu về viết sách bàn thơ phú lòng xót xa thì chữ xót xa mấy chục năm hèn đau đã đủ còn chút linh hồn thả nó ra
fake news, fake story làm hư hai ống kính. Không thể tin những hình ảnh thu nhận. Càng không tin ý nghĩa như đã thấy. Phải chăng mắt đã trở thành vô dụng? Nếu mắt thấy tai nghe đều là giả, tội nghiệp, làm người ! Lạc lõng biết bao ! Hiu quạnh biết bao !
Tâm tư khô cạn mạch nguồn Mốc meo chữ nghĩa buông tuồng tứ thơ Trần gian có gã khù khờ Mấy mươi năm lẻ chưa hề tỉnh ra
Đời ngắn một gang tay. Đo sao hết chiều cao tham vọng. Tim nhỏ một nắm tay. Chứa sẽ vỡ máu độc tôn. Thuốc. Thuốc, Thuốc, Trẫm cần phải sống. Trẫm giỏi nhất hoàn cầu.\ Thuốc. Thuốc. Thuốc. Trẫm muốn ngút hơi. Thở mong manh làm sao bất tử? Tạc tượng lên núi cao? Thuốc. Thuốc. Thuốc. Nếu trẫm chết, các ngươi sẽ phải chôn theo. “It is what it is.” (1)
Lửa nhỏ đốt mãi sẽ cháy rừng. Cháy lớn, cháy lan vượt kiểm soát, cháy luôn quốc gia, cháy lương tâm, cháy tự do, cháy hấp hối.
ngày tháng 9 nhìn lại khúc phim quá khứ cô lập con tim giữa những bao la kịch bản buồn và những bài ca từ giã giam mình giữa ngôn ngữ của những lặp lại xuôi tay buông lững
“Vì Tôi Là Người Việt Nam” là một bài thơ mang tứ tượng trưng qua cách diễn tả biểu hiện. Một bài thơ biểu lộ sự hoạt động của trí tuệ và sự xuất hiện của cảm xúc. Một bài thơ kết hợp giữa ý thức và vô thức. Một bài thơ xứng đáng là thơ đấu tranh có giá trị nghệ thuật của nhà thơ Hoàng Anh.
Những ai đã từng xin trợ cấp xã hội, nhận ân sủng sống qua ngày nuôi lớn con cái, sao không cho người khác cơ hội giống mình?
Giữa tang tóc của đại dịch, giữa hỗn loạn xã hội vì chuyện kỳ thị sắc tộc, và nỗi buồn mất mẹ, bài thơ COMMON DUST như một lời nhắc nhở cái đồng đẳng của thân phận con người: tất cả chúng ta đều là cát bụi, rồi sẽ về cát bụi. Bài thơ như nhắn nhủ chúng ta hãy làm hòa với nhau và làm hòa với chính mình.