TRANG THƠ THỨ BẨY

29/07/202309:17:00(Xem: 3272)
Willem de Kooning
Tranh Willem de Kooning.



NGUYỄN-HÒA-TRƯỚC

 

Một vòng mặt trời,

 

thơ xuôi

 

1

 

Khi mỏ ả quạ vàng vùi sâu dưới gối và đôi mắt quả bàng của ả dần dần đờ đẫn mà cân cấn nước, hãy đơn hành tìm đến cội nguồn không màu của lặng lẽ (nơi đã một lần trần trụi từ đó bước lên) là dòng xiết nuốt đất mở bờ lềnh bềnh củi lũ.

Hãy sống lại, chỉ trong cõi hồng hà hoang hốt đó:

 

cái nhen nhén dị hình cháy khê trong tiết hạ chí ngậm cây kẹo kéo (ngắn dài theo nặng nhẹ mấy đồng xu kẽm) nấu bằng đường thô điểm xuyết sẹo lạc vỏ sò rang chỉ mới độ tám đu dây theo chùm bóng vú mướp mà bọn học trò gầy lỏng khỏng bậm bầm môi vận toàn lực vẫn chỉ khoắng quậy được chưa đến nửa bầu õng thiên địa;

cái thinh thích xuýt xoa chùn thun xoăn xẹo khi mùa thu cõi mộng địa giới lơi lả hội chèo đuôi khoen trăm hồng ngàn tía lụa the thướt lướt vấu cành lá bọn sấu ngà xanh mép đê cắn thử mà tiếc rẻ xem thế vẫn còn chua chun mũi;

cái man mác quắp tôm theo trận đông phong roi quất hả hê những cơn thê thiết sụt sùi rả riết mưa lựu trĩu mái gianh mưa ghềnh mưa suối lội tròng trành trong cái hẻm sặc sụa mưa ngô nhắp mồi cá nắp ao mưa nhện nguệch bản đồ trên lòng giấy không ô vuông lép nhép vài ý là lạ khiến chợt có lúc-hồ-nghi-hoảng-hốt chẳng lẽ mình đang bị rứt xa trần tục nhốn nháo bạn bè một loáng lưu đày vù lên linh-địa-yên-bình-của-thiên-thi?

 

*

 

Sách mực xếp gọn

một ngày nghỉ học quý-hiếm-vàng-mười đi tìm trong đại-vũ-trụ vụ vần trong độ xoãi tay cái-tiểu-biến-tướng-nhưng-khá-quen-hình-như-là-mình lẩn ngẩn thất thường bỏ cả bữa trưa khiến bà đôn đáo chạy tìm cháu yêu đến long đong cả rễ tóc.

 

Vài gió khảy đỡ lưng vịn;

khá nhiều khe nắng xắn tay áo nhung bung tam giác đều bóp eo cô nàng khế tím vị thành niên hay đỏ mặt;

hoa phấn rụng thơm như lát quạt xua nồng dẫn dụ lối vào căn nhà gạch duy nhất trong cái ngõ ngắn cắn hoài chưa lần cấn mí;

duy nhất trong cái xóm hẻo gia cư chùm đụp mộc thổ này nó là căn-nhà-thật-sự-là-nhà có hai dãy kiểng-bát-tiên mai chiếu thủy lúc nào ngang qua ta cũng nhìn thấy (như chúng đã thuê nơi này dài hạn) hình ảnh thật yêu đởi một cặp oanh vàng chíp chíp mớm mỏ cùng nhận+cho sâu trên cành khảnh cao nhất.

 

*

 

Thời gian không chắc có chuyển dịch dầu mốc đồi kia đang lộ dung từng phút một với gió chuyển cung hợp xướng theo biến thái của địa hình mà đôi guốc vông càng dặm dài càng trúc trắc khi cuối cùng bước trên biển đồng bao la gù lưng rạ bặt huyên náo thợ hát đối hẹn hò bỡn cợt và màn trời chớp bóng lồng lộng với phiên chiếu thường trực cách giao hàng lạ lùng của mây.

 

Tìm em nơi nào cho tôi hỏi hộ cậu nắng đang chờ áo cô làng giềng phơi sào lên ngủ ghé?

(nhân nắng hỏi dò, tôi vỡ):

mùa xuân đang mở then chốt cài vào lĩnh không đoàn tụ của cay mắt khói lam chiều.

 

2

 

Những quả những hạt thổ nhưỡng mát mướt có mờ có rạng

đồi mô nương luống cơi lài đất tơi đá mẻ

nhúm hạt vừng gieo giáp mùa dụi mắt.

Bó tranh ngồn ngộn gái non ai hái quên mang về đang phợt phà cạ đất

bó tranh cắt ngọt khô nhanh đợt mồ hôi đã nhạt nhiều mặn chát

lối qua trại chõm cọ thừa ngủ gục

hơi thở các nan hoa đuối mùi sương ngọt như nõn mía

các đóm bay sù sụ mê sảng

buổi trưa vữa ôi tay chạy liềm đầu gật gà cắt nhịp

mỗi mẻ lá là mỗi mảnh chăn an hòa ngon giấc

mặt trời đốt thiêu nhưng mặt trời vẫn gia ân chắn rét

chưa hết bàng hoàng năm rồi hai mùa cuối chẳng đứa nào chịu trắc ẩn nhả cho người chút sinh khí ấm áp.

 

*

           

Đời trải chiếu ngược hướng rừng nai thỏ chạy.

Ảo quang chệnh choạng leo lên bụng nữ thần hoàng hôn làm nhúm nhó nghẹn ngào cái lõi phôi thai khởi hứng của cây-nhân-sinh yêu chiều phóng dật;

nhịp tắc lưỡi đánh vỡ rào rạo áo hào hoa tài tử (óng ánh đến độ phiêu linh) vốn bấy lâu chỉ tồn tại nhờ vào tràng vỗ sứt sẹo xỏ xâu của thuật hóa trang diệu thủ;

cây nêu thơ hơi hắt ngọn phong chướng

rùng mình trả lại tất phấn son dầy dạn.

 

*

 

Ta sẽ không về nếu chưa hôn lên được chiếc lá mầu nhỏ nhất mà dòng suối sắp đến giờ đưa sang;

trong chấm lá:

đời sóng sánh như bát nước rau xanh hút hết dưỡng trấp từ địa mẫu, dễ ly tâm như hạt gạo bé níu vành rổ cạp thưa vách khi vo nước nhúng vào chẳng dám chờ thấm đẫm;

cuộc sống mầm ngoi từ một hai ranh tiểu tiết chập chênh như ngủ thấy được bay lên mỗi quạt tay là cách địa cập thiên.

Căn nhà em xưa ta chỉ nhớ mặt tiền

hai gốc ngọc anh tranh với em vị ngôi gia chủ mời vào khi ta còn chưa gọi cổng.

 

Bay đến em dễ thường trăm tuyến dài không viền mối

tiếp và tiếp hành trình trên chim di chưa cánh oải

mỏ vỏ cam ngậm hoa hồng hoa bạch nhụy tóc bướm

vũ mao biết nói và lông măng thơm ơi là mùi kẹo bột!

 

3

 

Khi vầng dương ngủ

ta sẽ sống, rất tiết kiệm

học cách đếm thật chuẩn chấm hạnh phúc, từng giây

(quyển sổ đời giờ cứ để mở vô tư

giấy sẽ thơm và tơ vàng sẽ nổi)

rượu vị mới và bình lọ sạch tươm tướp

rượu chắt chiu ngụm nhỏ ngậm thật lâu vị sữa nếp đỉnh ngàn thông nhánh cỗi

say lắc lư bảy vòng gom hết quang hợp về nghịch ngợm chanh chao

quả hạt gà mimosa bậc thang cuối dám xù lông mịn

giáp vòng rộng mênh.

 

Cửa vào lai sử phong phanh

lan can có tiếng cựa mành gỗ thưa.

 

07-2023

 

***

 

TRẦN HẠ VI

 

DEJA VU

một thoáng deja vu
chợt nghe lòng thanh tĩnh
phải chăng
nàng đã quá vội vàng?

con sóc bò ngang
đường tình ướp mật vàng óng
lũ kiến vàng nhởn nhơ đánh chén
điều gì chờ nhau
ở cuối con đường?

là yêu là thương
hay giận hờn ghét bỏ
người khinh cửa ngỏ
người nhờn tình cho

đọc hiểu những đắn đo
trong trái tim đàn ông hoang dại
hay cứ yêu một lần hớt hải
nàng cúi mặt cười cười
đến đến rồi lại đi đi...

một thoáng deja vu
cảm xúc
thầm thì...

TƯƠNG TƯ

chúng ta xa nhau
không đếm tháng đếm ngày
không đếm những giấc mơ
giấc mơ hình nắng gắt
đồng hồ cúc cu mười hai tiếng

là nợ là duyên là quyến luyến
em chạy trốn điều gì?
chặn hủy – hủy chặn mà chi
hình ảnh em đã đóng đinh vào tâm khảm

nụ cười nghiêng
mái tóc búi cao
khuôn mặt
nét nhìn
tuồng thân thuộc
tuồng vợ chồng
anh ăn trái tình vật vã
nhớ em

đi tích phân về tất cả
em không đẹp bằng bạn gái anh
chúng ta không có mười mấy năm ân tình
em chỉ như con dao
đâm thẳng vào tim
một nhát
anh chết lịm
đến giờ vẫn chết

đàn ông có đâu vì tình phờ phạc
anh nhớ em
anh nhớ em
anh khắc khoải nhớ em

cô gái mùa thu
chẳng lẽ
chúng ta chỉ có duyên gặp một lần...

***

 

TRẦN YÊN HÒA

 

Vô ngôn (ngữ)

 

Thất tán tình lơ mơ lộng ngữ

Mưa tháng năm quày quả quay về

Đất trời đó không còn linh nữa

Hồn ậm ừ vuột khỏi cơn mê

 

Hồn quay lưng khôn cùng ta níu

Tiếc người xưa tỏ rõ mặt người

Trăng quạnh quẽ như là mê ngủ

Ta mình ên ngất tạnh mù khơi

 

Hồn mười năm trở thành lưu lạc

Vô âm. thanh sắc. quá nao lòng

Mưa. mưa. mưa. động lòng tháng bảy

Xa mặt người trở lại long đong

 

Em! em hỡi. Ta không câu nói

Mắt mù câm dấu chấm than buồn

Vuốt mặt khóc đá đeo nguyệt tận

Những hàm hồ một thuở long đong

 

Trí nhớ lạ. về bên cội phúc

Vô ngôn. hơn nói. cả trăm lần

Em trì hoãn một đời mê mệt

Riêng mình ta. ngôn ngữ lần khân

 

Thôi không nói. Im hơi lặng tiếng

Thất tình. là nghiệp kiếp. riêng chung.

 

Tâm thức

 

Quạnh hiu lớn. quạnh hiu quá đỗi

Ngước nhìn mây. mây trắng lướt qua

Gió thốc tháo gió tuôn xốc nổi

Lời trăm năm. còn chút đậm đà

 

Ta tự nhủ xác thân lưu lạc

Năm mươi năm rời bỏ quê nhà

Ngước mắt chảy trông đâu bản quán

Những mùa xưa. ngày tháng can qua

 

Ta bươn bả giữa đời thất tán

Ta lên cơn hú gọi từng hồi

Những thành quách. những tường rào vỡ

Tung tóe. lòng đau. những đãi bôi

 

Xin nhắn gởi cơn mưa lưu lạc

Xứ mù sương. sống cứ dật dờ

Mây viễn xứ. quây quần. tụ họp

Chìm sâu vào tận mãi cơn mơ

 

Đừng riết róng nha em. cuồng lũ

Hãy bình yên một giấc muộn màng

Yên bình nhé. Bình yên tâm thức

Vẽ vời chi một cõi hoang mang

 

Em bất tận

 

Có phải em ngồi hong tóc bên sông

Buổi chiều sau lưng đặc quánh

Tóc em xõa bờ vai óng ả

Gió thổi vào lồng lộng giấc mơ ngông

Dòng sông, em còn nhớ hay quên?

Có bến Chương Dương có nhà hàng đặc sản

Anh và em nhiều lần đến đó

Sao nay chỉ mình ên

 

Có phải em bận chiếc áo dài màu vàng ngày ấy

Ơi màu vàng một thuở anh yêu

Áo vàng giống nam phương

hoàng hậu

Trong giấc mơ anh. em cũng là hoàng hậu

Em đi nghiêng bóng nhỏ đường chiều

 

Có phải là em đã để lại trong anh khoảng trống

Không có gì lấp cạn

Biển cạn. sông cạn. suối cạn.

Nhưng em thì không

Máu chảy trong anh. em bất tận

 

Bất tận em.

Bất tận thời gian một thuở

Cuộc tình khuya. tình sớm. tình chiều

Kêu hoài hủy. tiếng ca giọng vỡ

Em à em. một tiếng thương yêu

 

 

Mối tình đầu đã giết dì tôi / như người ta giết bông hoa / cắm lên bàn thờ / héo hon tháng ngày còn lại. / Dì tôi yêu thích và buồn theo tiếng hát / “Đồi Thông Hai Mộ” / Như thể mối tình trong ca khúc này / là tâm sự của dì tôi.
nguyên thủy là kêu gọi trở về / nơi cánh đồng của những trong lành tươi mát / chưa nảy sinh những dị biệt / chân đi trên phù sa / ướt những tấm lòng xanh ngát bao la
một ngày trôi giạt theo sóng vào bờ / một ngày quấn quýt từng bước chân trần / tuổi trẻ bềnh bồng không định hướng / một ngày câm nín xao động ôm trái tim mình / bay cao ngang ngửa trên ngọn cây mộc lan / trập trùng những nụ búp xanh tươi mơn mởn
Tập thơ thứ 11: “Đời Sống Làng Quê” ấn hành năm 2009. Được xem như một khúc quanh trong sự nghiệp thi ca của Louise Gluck. Khác hẳn với tập “Hoa Diên Vĩ Hoang Dại”, 1992, với nội dung siêu hình và siêu nhiên, đã tạo cho bà nhiều danh vọng. 1. “A Village Life” mang đến cho độc giả những cảm xúc thâm trầm về tâm sinh lý của cá nhân và xã hội. Một loại xã hội thực tế, dùng lám ẩn dụ, tuy hiện diện nhưng gần như bị lãng quên bởi đời sống phố thị rộn ràng nhốn nháo. Những mẫu chuyện ngắn thật ngắn, nhỏ thật nhỏ, đôi khi phức tạp, ly kỳ. Đa số bình thường với những nhận xét tinh tế:
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu? Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng. Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu. Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất / vẫn nằm im trong tim / ngày mùa thu nhớ dòng sông / nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi / quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy / bàn tay nào níu giữ / bạn bè và tình nhân / ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối / con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! / Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, / người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. / Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. / Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! / Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; / Hết rồi những ánh mắt ái ngại, / những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck. Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng, lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân. Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng / tôi mang tên người di dân gương mẫu / ôi những chiếc thuyền / & những người trên những chiếc thuyền ấy / can đảm biết bao & khác xa / đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ / Tôi ngậm chặt lưỡi / nghe âm thanh / thân thuộc gần như nhà mình / khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông / trong miệng lão thầy / và chẳng ai buồn hỏi vì sao / mặt tôi giàn giụa. & nhớ đến chiếc bàn buồn bã, / trong góc xó lớp học / tôi viết lời nguyện cầu / cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: / hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. / hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. / hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ / & giữ lại thanh âm không phiên dịch. / hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.
những bông hoa Diên Vỹ / nở tím chiều tháng Năm / Anh nở tím hồn em / bắt đầu vào tháng mấy
trên đồi gió khoác áo thư sinh tóc bạc / như lữ hành đi qua đồng bằng / thỏa mãn khát khao / sông dài núi rộng / thèm dòng sữa chảy ra từ lồng ngực / que diêm cháy một lần rồi tắt / vẽ vời chi / trăm cảnh lao đao
Trước đây, Thường Thấu Thấm thuộc về giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác. Tuy nhiên, dịch thuật cũng mang cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ và ngữ pháp, được xác định minh bạch về bản chất, cá tính và chức năng, có tính toàn cầu trong hệ thống ngôn ngữ, có tính chung để thông đạt, nên giả thuyết này có thể áp dụng vào dịch thuật, song song với giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác.