TRANG THƠ THỨ BẨY

30/09/202308:27:00(Xem: 1935)

brian-blanchflower
 

HOÀNG XUÂN SƠN

 

âm vực

 

lao xao một
               ù ù hai
thanh bổng rồi nghe bên tai
tiếng trầm
tôi hát vào thủy triều âm
và nghe ngọn nước thất cầm ban sơ
sóng vỗ tôi vào
tận
bờ
rồi như tuyệt tự con thơ
buổi chào
rà soát lại từ âm hao
từng chân khuyết thực
hớt
nhào
thinh không
tôi-ca-vang-một-cánh-đồng
thu lại nhỏ rí
cọng lông
thiệt buồn
hát tôi theo trời mưa tuôn
luồn kim se chỉ tấn tuồng tinh khôi
ai huýt sáo
nhọn
trên đồi
khíu tôi âm vực
khúc ngồi tự thân

(20/8/2023)

 

*

 

TRẦN YÊN HÒA

 

Tự tình cùng đất nước

 

Những tháng ngày tôi còn nhỏ xíu

Ôm tập vở nhàu theo bạn bè đến lớp

Nước mắt chảy quanh sợ sệt đủ điều

Đất nước quanh tôi là cô giáo nhỏ

Dạy tôi i tờ và đọc ca dao

 

Buổi sáng có loài chim nào hót quá hay

Chim chìa vôi hay chim chào mào

Rót vào lòng tôi nỗi nhớ

Rót vào lòng tôi niềm thương yêu

Và niềm dịu ngọt

 

Tôi đi dạo ven vùng quê thơ ấu

Tuổi thơ như cánh diều no gió

Ngất ngưởng trong một trời chiêm bao

Những tên gọi như Gò Chùa, Gò Ông Đốc

Những dòng suối mát lạnh trưa hè

Suối Sầu Đế, suối Đập Lạnh

Ngọt ngào trong trái tim tôi.

 

Ơi vùng quê thơ ấu của tôi

Một dãy trời xanh ngắt

Có loài bướm nhởn nhơ trong khu vườn trí tưởng

Có loài chim hút mật

Cất tiếng kêu yêu thương

Rủ tôi về vùng trời hồng

Đó là đất nước, phải không?

 

Những tháng ngày tôi lớn lên

Đọc được dăm câu truyện Kiều

Tôi mê Nguyễn Du quá đỗi

Và thương Thúy Vân

Và yêu Thúy Kiều

Sao cuộc đời Kiều mưa gió quá!

 

Tôi yêu thích Chinh Phụ Ngâm

Người vợ chờ chồng đi chiến đấu

Với một lòng thủy chung

như bài hát

“Chinh chiến miền xa, con ơi

Cha con chinh chiến miền xa”

Tôi nghe mà rưng rưng nước mắt

 

Tôi yêu cô Loan trong Đoạn Tuyệt

Tôi yêu cô Mai trong Nửa Chừng Xuân

Tôi yêu cô Nhung trong Lạnh Lùng

Những nhân vật của những nhà văn

Nhóm Tự Lực Văn Đoàn bất tử

Một Nhất Linh trong tâm tưởng tôi nở rộ

Những đoá hoa hồng thắm

 

Tôi lớn lên với tình yêu của Mẹ

Tình yêu của Em

Những ngày đầu tiên rộn rã

Đâu đâu cũng nghe tiếng chim ca

Đâu đâu cũng là mật ngọt

(những mật đắng sau này

Em làm sao thấu được)

 

Tình em đã cho tôi

Là trái tim vội vã

Là nỗi nhớ thương một tà áo lụa

Một mái tóc dài đen mượt

Nhánh mũi dọc dừa của em

Làm tôi chết đi nửa đời nửa đoạn

Tôi hạnh phúc để mà yêu em

Dù em hành hạ tôi tận lực

Dù em đốt cháy tôi thành tro than

Tôi vẫn một mực yêu em

Vì tôi kiếm tìm em suốt thời thơ ấu

Vì Em cùng nghĩa với Mẹ

Cùng nghĩa với Quê Hương, Đất Nước

 

Có phải thế không?

Hở em yêu thương một đời

 

Rồi những cánh chim cũng sẽ dừng bay

Sẽ đậu trên bến bờ thương nhớ

Tôi nghe dưới mạch đất ngầm cũng cựa quậy

Những làn sóng tin yêu

 

Đàn chim đậu trên tầng cao của mây trời

Cũng vọng về đất nước

Sẽ hát bài ca về cổ tích

Có Mẹ Âu Cơ

Có Mẹ Châu Long

Ngàn đời dang tay vẫy gọi

Hãy về cùng non nước

 

Phải về chứ

Về để được đi trên cầu Long Biên

Được đi trên cầu Trường Tiền

Được vào lăng tẩm

Ta sẽ vịn vào văn bia tiến sĩ

Thấm mồ hôi tài hoa của tiền nhân

Sẽ vịn vào từng nấm mộ của bạn bè

Và ngợi ca tiếc thương

Những anh hùng vô danh đã chết

 

Phải về chứ

Phải không em

Vì đó là Đất Nước

 

Đất của ta

Và Nước của ta

Không bao giờ mất được.

 

*

 

THY AN

 

Nhớ một nốt nhạc

 

một nốt nhạc rụng xuống vô thường

như giọt mưa trên biển xanh

long lanh ngàn ý thơ

truyện Kiều lặng lẽ trên kệ

bìa long, giấy rách

trang sách mở ra dòng tám trăm chín mươi

‘sống nhờ đất khách, thác chôn quê người’

dâng trào cảm xúc

Nguyễn Du hiện ra mỉm cười

trái tim bao la ôm cả vùng trời

nhạc và thơ quyện vào nhau

vinh danh một đời thi bá

và hậu thế có kẻ ôm đàn hát ca

 

một nốt nhạc rơi theo sương gió

đường dài thăm thẳm thuở trời đất nổi cơn gió bụi

Chinh Phụ Ngâm

một khúc đoạn trường

thương người ở lại chờ trông

nhạc buồn buồn khóc kẻ ra đi

tiếng đàn người nhạc sĩ

rơi vào muôn trùng cô quạnh

 

nốt nhạc cuối cùng bay theo tình người

đất trời dang tay rộng mở

một cõi sơn hà vắng lạnh

gửi về đây quê hương, thân phận, tình yêu

trọn vẹn trong tiếng nhạc

trăm ngàn thao thức buổi chiều

bay lên cao mây xanh

 

(Nhớ ngày mất QV Thiện, 13-09-2019, tặng chị Thanh Vân)

 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ