TRANG THƠ THỨ BẨY

28/10/202307:36:00(Xem: 4605)

 

Tranh Newell Hunter
Tranh Newell Hunter.

 

HOÀNG XUÂN SƠN / SỬ MẶC

 

Bí tỉ bốn mùi

 

Bí tỉ nhìn gương

hổ chiều cung hạ

đời ta hồn đường

mặc tình côi góa

 

Con mắt có vảy

cá lội ngoài đìa

trâu bò nằm mẹp

hôm rày bữa kia

 

Xuống sình bắt tép

nhậu không cần mồi

cái ngực dẹp lép

hò dzô ta ơi

 

Sương sương vừa tới

xỉn tản hồi nào

à cô em nhò

vớt giùm tôi nao*

 

Âm buồn gắng gượng

mắt nắng nhập nhòa

mây bay vò vẻ

trắng miền can qua

 

Càn khôn dễ rót

rượu phạt cứ mời

chương trầm một thiếp

đắm giữa bờ chơi

 

Trăng soi áo mỵ

nét mày cổ ngư

giũ màu vô ý

bơi một nhiệm kỳ

 

* Thuỗng ý “Con cò mày đi ăn đêm”.

Treo

 

Tôi buông tôi xuống như dây dọi

thẳng đứng. ồ không, thân ngả nghiêng

gió xoắn chiều nào ai biết được

cạ mãi vào bóng đau triền miên

 

Mà em đâu biết ngày thơ dại

lớn nhanh như chiếc bóng thổi phồng

oản. chuối. nhang đèn vung hột nổ

cứ vãi tràn đìa cánh rụng lông

 

Không đủ sức bay thì cứ đứng

nghe con chim cu gáy trưa hè

miệng đời nhấp nhổm làm tu huýt

thổi vang rân đèn đuốc tê mê

 

Ta vẫn mơ làm thân thước thợ

đạc đo tận tụy tới lương tuyền

cái nỗi quay ngang thèm trụ dọc

buông mãi không thành thì treo lên

 

Cái đinh đâu phải là mắc áo

sao cứ đóng rịt xuống mơ hồ

đời mẻ gì toàn trơn với láng

rậm rạp khi nào mới nhám thô

 

***

 

PHAN TẤN HẢI

 

Chữ càng nhiều càng rối

 

Trí giả bất hoặc

dũng giả bất cụ

bây giờ gặp lại trong phim

những gì tôi học một thời mới lớn

không chắc là đúng bao nhiêu phần trong đời

 

Có phải người trí sẽ không còn ngờ vực

có phải người dũng sẽ không còn sợ hãi

sách Luận ngữ tôi tụng đọc thời mới lớn

những lớp bụi kệ sách phủ mờ thơ ngây tuổi nhỏ

 

Than ôi

càng học nhiều càng thêm ngờ vực

càng can đảm càng thêm do dự

chỉ vì sợ cõi này thêm nhiều hư vỡ

chỉ vì sợ thêm một ánh trăng tan nơi mặt hồ

 

Gặp lại bài học cụ Khổng trong một phim võ hiệp

lòng càng thêm ngờ vực

sách đọc bây giờ đã thiên kinh vạn quyền

càng hiểu thêm thế gian này

lòng càng ngờ vực thêm

 

chữ càng nhiều càng rối

phải chi lòng lặng lẽ

phải chi chữ quên hết trong tâm

phải chi tôi vui với thế gian này như trẻ thơ

nhìn vào gương và 

không còn nhớ tên mình hay tên người

 

mỗi ngày tôi dịch tin 

đầy những chuyện mưa bom

đầy những tiếng khóc trẻ thơ

ai nói kìa

trí giả bất hoặc

giữa những rừng chữ tôi bơi hàng ngày

lòng tôi cảng dày thêm những nghi ngờ.

 

Phải chi tôi quên hết chữ

để vào nơi không còn thước đo

nơi không có trí và ngu 

nơi không có trắng và đen

nơi không có đêm và ngày

nơi không có ta và người.

nơi tất cả đều lặng lẽ.

 

***

 

TRẦN HOÀNG VY

 

thu yểu điệu thục nữ

 

Bước ra từ mùa thu những cây phong lá đỏ

Yểu điệu và đa tình

Gió vuốt ve vạt áo

Em thục nữ đẹp xinh?

 

Thu mới chớm màu liêu trai cổ tích

Ai ngẩn ngơ?

Mắt nhìn đằm thắm

Thuở hẹn hò, áo lụa thành thơ?

 

Ta yêu nhau mùa thu xưa yểu điệu

Đồi hoang áo đệm lá vàng

Thương nhớ hoàng lan

Rừng thu thêm màu mới

 

Lạc vào mắt nhau nũng nịu

Mùa thu yểu điệu

Con nhện ngồi giăng tơ

Anh ngồi làm thơ

Ca tụng lá

 

Mùa thu Paris, Hà Nội hay Washington?

Yểu điệu thục nữ

Rũ bỏ hoàng lan

Khoác vai trần gió

 

Người trăm năm

Mỗi mùa lá mới

Hoang hoãi bên đồi hôm qua áo mộng

Ru gì xa xăm?

 

Gót giang hồ vương vương nhớ nhớ

Mùa thu yểu điệu thục nữ

Đá mềm

Lá lá, lá run run

 

Sáng tắm sông cùng với nắng

 

Sáng dậy sớm ra sông ta tắm

Đánh thức lục bình hoa tím chân như

Nghe nước lạnh qua đêm ngái ngủ

Tay vén mù sương, chân đạp sương mù.

 

Nước ve vuốt, nước mơn man da thịt

Ta cúi đầu vào nước môi hôn

Nghe ửng đỏ bình minh. Mắt chớp

Tia nắng đầu ngày. Khói bếp ở bên thôn.

 

Nắng rất nhẹ cùng ta bơi sải

Nắng nghiêng vai loang loáng mặt sông hiền

Ta quạt nước, nắng tung màu hoa cải

Chút sững sờ. Giọt nắng tắm tiên?

 

Thôi tắm sạch những bụi trần hay dở

Nắng kỳ lưng ta thuở thơ ấu quê nhà

Sông tri kỷ dòng trong nước mát

Ta bao lần xuống tắm lại chia xa.

 

Sáng xuống tắm, dắt tay sợi nắng

Bỗng nghe hồn như nắng mênh mang...

 

***

 

THY AN

 

Khua đều

 

trở về con phố xưa

vuốt tay mềm môi mắt

một góc lòng khép chặt

ôm chút nắng thu tàn

 

kìa ô cửa than van 

khói sương ngày mỏi mệt

tiếng già nua bất chợt

nhịp đều khua dưới chân

 

trời mây xám ngực trần

núi đồi em khởi nhú  

ôi tâm địa bao la

con chim hót mặn mà

 

hoàng hôn chiều nắng ảo

bụi đỗ quyên xơ xác
tà huy vàng xiêm áo

dưới hiên mảnh tình rơi

 

chốn trở về mong đợi

tâm thân bỗng giật mình

nghe đâu trời trở gió

bay lạc mấy lời kinh…

 

 

Mùa thu đóa cúc vàng

 

mùa thu kể lể

những câu chuyện thật ngắn

cho con ốc nằm yên trên lá phong vừa rụng

màu đỏ của lãng mạn thấm lòng

thấm sâu trái tim trần thế

dưới mái hiên tìm nhau

nhân tình hoa lá dây dưa

chuyện rong rêu

 

mùa thu cơn mưa ẩm

và đám mây chiều xuống thấp

rải lên những ký ức tháp đền

đêm ngủ muộn xước da

trắc ẩn vầng trăng khuya trở lạnh

hẹn nhau ở khung cửa hẹp

chiều thắp lửa trong tim chưa đủ sáng

ái ngại tiếng chim kêu

 

thời gian ngủ quên mái đầu nhuốm bạc

tạc vào không khí hình ảnh cũ xưa

đóa cúc vàng trên mộ mẹ cha

đường trần gian bóng hạc

bài thơ vẽ lên rách nát

rót vào đồng ruộng quê xa 

 

mùa thu gửi gió chiều tà

chắt chiu chút mặt trời sót lại

sưởi ấm trái tim tình nhân

hò hẹn mấy đoạn sử thi lang bạt

sương mù trôi qua ngõ hẹp

ngang dốc đời áo mỏng trần ai

 

còn cho nhau nụ cười nguyên vẹn

mái cong góc phố hình hài…

 

***

 

QUẢNG TÁNH TRẦN CẦM

 

lũ hình nộm tháng mười

 

nàng lớn tiếng cằn nhằn những hình

nộm ngồi chênh vênh trên dãy tường vôi

trắng nhả khói lấm lem buổi sáng tuyên

dương một ngày vĩ đại quang vinh đợi chờ

ăn chực theo thời biểu co giãn kiểu dây

 

thun quần  ̶ ̶ ̶  thứ nàng chưa bao giờ hứng

khởi mặn mà bất kể ở vị thế  nào bất kể ngày

đêm âm vọng dường như thoát qua khe

nứt thực tại lắm trò nhiêu khê cái gọi là

đương đại đồng nghĩa ngộ nhận lâm thời

 

không hề có dịp đính chánh sửa sai lời nguyện

cầu không trong sáng bằng tiểu xảo che

đậy đường ranh giữa thiện và ác  ̶ ̶ ̶  lũ hình

nộm nhìn ngơ ngác há mồm trệu trạo chưa kịp

nhai đã nuốt chữ nuốt lời nuốt cả tiếng nhạc

 

vinh danh bốc thơm thẳng đứng  ̶ ̶ ̶  xin đừng phê

phán nghiêm khắc: lũ hình nộm chỉ là những thành

viên dễ dạy trong tác phẩm nghệ thuật sắp đặt

nạn nhân đau xót trong cõi bát nháo cũng như

nàng  ̶ ̶ ̶  hiển nhiên như một mặc định dù phi lý 

 

ai quan tâm những mặc định hôm nay?

chắc chắn không là nàng

cũng không là lũ hình nộm tháng mười

và phải chi đây là bài thơ ngẫu hứng vô đề. 

 


ngày thu ninh nhừ ký ức


ngả mình trên mặt đất miên man

cơn lạnh nhẩn nha vận vào người lậm vào xương

lầm lũi ám vào phần hồn

không chút nghi ngờ

ma thuật màu nhiệm dàn trải

chông chênh bên hố đen

những điều kỳ diệu không thể hiểu

u uẩn như tro tàn sau bốn mươi chín ngày

lướt thướt bước qua

nhặt cánh bướm chết khô bên khung cửa sổ

·

khoảng không trống vắng câm nín

nhìn những hạt bụi lơ lửng trong nắng chiều

lắng lòng định danh những người lặng thinh

trong bức ảnh màu sepia của thời gian pha nước mắt

dè sẻn từng hơi thở còn sót lại

ôm cái nhớ dai dẳng

không mặt nạ không đối thoại không kịch tính

mãi mãi là giấc mơ vẩn đục

ngỡ chừng ám ảnh bên ngõ hẹp  ̶ ̶ ̶ 

quán đợi quán đời  ̶ ̶ ̶  bất dị bất biến

·

một ngày trôi trong mênh mông

nghe ký ức ninh nhừ tựa hư cấu

rơi tự do qua khe nứt tâm thức

bàng bạc đất trời đã vào thu. 

 

***

 

ĐÀO NHƯ


Mư
a chiều tháng tám

                                                                                                                                

Nhìn anh ngồi lặng yên trước bữa ăn sáng.

Bên ngoài, trời nhạt nhòa dưới cơn mưa gầy tháng tám

Những giọt mưa gió thổi tạt vào khung cửa,

Tiếng thầm gọi lên đường,

Gợi nhớ những chuyến đi xa...

Anh rót cà phê vào tách,

anh thêm vào một ít sữa tươi và đường.

Anh khuấy tách cà phê sữa.

Anh uống cạn ly cà phê sữa anh pha.

Anh châm điếu thuốc đầu ngày.

Anh rít một hơi dài.

Anh nhả khói thuốc thành những vòng tròn

Anh nhìn theo những ước mơ

Anh lặng nhìn em...

 

Nhìn những nếp nhăn trên vầng trán anh,

những hố sâu chất chứa những kỷ niệm bao nhiêu năm tháng.

Anh nghĩ gì về những ngày xưa cũ

hơn 56 năm về trước?

Những ngày hai đứa mình yêu nhau.

Em xinh. Em đẹp...

những ngày ấy quanh em là ánh sáng rạng ngời, và nắng ấm.

Những ngày đó thần tiên quá anh nhỉ?

Anh yêu em và em yêu anh.

Hai đứa mình yêu nhau.

Tình yêu thật êm đềm

Những ngày xưa ấy, em đẹp,

mái tóc thề đã quá ngang vai chảy dài theo năm tháng,

trái tim em vẫn ấm nóng hơn cả trời tháng Tám hôm nay...

 

Đâu có ngờ...

cuộc sống và chiến tranh chia cắt chúng ta

mặc dầu anh yêu em, em yêu anh,

hai đứa mình yêu nhau

Tưởng chừng không bao giờ xa nhau.

Rồi, những đợt sóng biển đời

mang đi hết những vết chân đi trên cát

của những người yêu nhau

vùi vào lòng biển sâu.

 

Em nhìn anh đứng lên,

anh khoác vội chiếc áo

Anh đi xuống phố một mình giữa mưa khuya,

tìm lại cung đàn lỗi nhịp

vẫn vang lên những âm điệu thổn thức...

Và bài ca em từng hát cho anh nghe

“Nhìn những mùa Thu đi...”(*)

mãi mãi là bài hát ru anh trong giấc ngủ cô đơn…

 

(*) Bài hát của Trịnh Công Sơn

 

nguyên thủy là kêu gọi trở về / nơi cánh đồng của những trong lành tươi mát / chưa nảy sinh những dị biệt / chân đi trên phù sa / ướt những tấm lòng xanh ngát bao la
một ngày trôi giạt theo sóng vào bờ / một ngày quấn quýt từng bước chân trần / tuổi trẻ bềnh bồng không định hướng / một ngày câm nín xao động ôm trái tim mình / bay cao ngang ngửa trên ngọn cây mộc lan / trập trùng những nụ búp xanh tươi mơn mởn
Tập thơ thứ 11: “Đời Sống Làng Quê” ấn hành năm 2009. Được xem như một khúc quanh trong sự nghiệp thi ca của Louise Gluck. Khác hẳn với tập “Hoa Diên Vĩ Hoang Dại”, 1992, với nội dung siêu hình và siêu nhiên, đã tạo cho bà nhiều danh vọng. 1. “A Village Life” mang đến cho độc giả những cảm xúc thâm trầm về tâm sinh lý của cá nhân và xã hội. Một loại xã hội thực tế, dùng lám ẩn dụ, tuy hiện diện nhưng gần như bị lãng quên bởi đời sống phố thị rộn ràng nhốn nháo. Những mẫu chuyện ngắn thật ngắn, nhỏ thật nhỏ, đôi khi phức tạp, ly kỳ. Đa số bình thường với những nhận xét tinh tế:
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu? Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng. Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu. Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất / vẫn nằm im trong tim / ngày mùa thu nhớ dòng sông / nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi / quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy / bàn tay nào níu giữ / bạn bè và tình nhân / ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối / con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! / Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, / người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. / Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. / Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! / Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; / Hết rồi những ánh mắt ái ngại, / những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck. Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng, lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân. Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng / tôi mang tên người di dân gương mẫu / ôi những chiếc thuyền / & những người trên những chiếc thuyền ấy / can đảm biết bao & khác xa / đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ / Tôi ngậm chặt lưỡi / nghe âm thanh / thân thuộc gần như nhà mình / khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông / trong miệng lão thầy / và chẳng ai buồn hỏi vì sao / mặt tôi giàn giụa. & nhớ đến chiếc bàn buồn bã, / trong góc xó lớp học / tôi viết lời nguyện cầu / cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: / hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. / hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. / hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ / & giữ lại thanh âm không phiên dịch. / hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.
những bông hoa Diên Vỹ / nở tím chiều tháng Năm / Anh nở tím hồn em / bắt đầu vào tháng mấy
trên đồi gió khoác áo thư sinh tóc bạc / như lữ hành đi qua đồng bằng / thỏa mãn khát khao / sông dài núi rộng / thèm dòng sữa chảy ra từ lồng ngực / que diêm cháy một lần rồi tắt / vẽ vời chi / trăm cảnh lao đao
Trước đây, Thường Thấu Thấm thuộc về giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác. Tuy nhiên, dịch thuật cũng mang cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ và ngữ pháp, được xác định minh bạch về bản chất, cá tính và chức năng, có tính toàn cầu trong hệ thống ngôn ngữ, có tính chung để thông đạt, nên giả thuyết này có thể áp dụng vào dịch thuật, song song với giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác.
Sủa ra xóm sủa xuống làng / Người dân nghe sủa hoang mang tột cùng / Nhưng loài sủa vẫn dửng dưng / Sủa tâng công để cửu trùng sủa khen