Thời quá vãng

12/04/202520:59:00(Xem: 2548)
John Martono
Tranh John Martono.

mới đó mà buổi chiều
chỉ còn sót lại vài vết nắng ngoài thềm
nắng úa dần qua mái tranh mục rã
từng cọng xơ màu xám tro
tôi nhìn ra khoảng sân nhà vương vấn
những nỗi buồn hiu hắt
từ thuở cây bông giấy vừa chặt xuống
nên thường có những buổi chiều
tôi ra ngồi ngoài hiên
nhìn những đám cỏ dại len vào trong nhà
mẹ tôi thường nói
mai con có rảnh nhớ nhổ đi
cho sạch nhà sạch cửa
tôi dạ dạ nhưng tai thì lắng nghe
tiếng con chim cú 
từ đồng sâu vọng vô trong làng
mà cứ sợ mùa nước lụt cuốn trôi đi
lúa mạ xanh non
làm mất mùa thì khổ lắm

buổi chiều xuống chậm bên kia cồn cát
căn nhà tranh vách đất mẹ cứ đợi ra giêng
mới sửa sang lại
nghe tàn phai từng bẹ cau khô
rụng xuống hồi hôm
mà mình thì chỉ chực chờ ra đi
mộng mơ cũng chẳng còn gì
để tha thiết một sợi khói chiều
khi em ngồi đun bếp
bóng dim ngoài chái cũng vừa sập xuống
khói ùn cay đôi mắt
khổ cực lại ùa về
nên mẹ cứ để mặc cho dòng đời trôi qua
chỉ còn em xanh xao tần tảo
chợ sớm chợ chiều
tôi chỉ là vết nắng héo vô thường
qua thời bể dâu
xin hiểu cho tôi
bởi con sông muôn đời vẫn trôi ra biển
trôi đi trôi đi
trôi theo ánh đèn chài trong đêm
bên kia cửa thuận
mà những chiếc thuyền câu
khua dờn dợn mặt nước lặng thầm

và cũng đã hơn mười năm
căn nhà của mẹ chẳng có ai
để sửa sang lại một lần
những đống mối lại ùn lên
như những nấm mồ hoang
đã chôn vùi thời quá vãng
mà tôi
vẫn chỉ là
vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu
nên đợi chờ nhiều khi cũng
loãng tan theo từng bóng đêm
đêm của những tiếng cú dằn dặc thâu canh
nên đêm vẫn âm thầm 
theo con nước ròng trôi ra biển
trôi cùng nhịp đời lặng lẽ âm u

và cũng đã hơn mười năm
cuộc đời vẫn thờ ơ như những buổi chiều 
hôm nào đó ở quê nhà.

-- Huỳnh Liễu Ngạn

Ta đã làm xong phận sự một nhà văn. Vậy thôi.
thượng đế thì xa mà cái ác thì gần ̶ ̶ ̶ / vô vàn cuộc sống bỗng chốc đổi thay mãi mãi / những vấn nạn của bạn và tôi trở nên vô nghĩa...
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.
Cậu bé Hassan 11 tuổi ở miền Đông Ukraine vừa bằng tuổi của Oliver cũng 11 tuổi ở miền Tây Bắc Mỹ
Ôi những bà mẹ mất con/ những người vợ mất chồng/ những người yêu nhau/ đã mất nhau...
buổi chiều/ ở khúc quanh của dòng sông/ có con cò xám khẳng khiu/ cô đơn như con nước lạnh/ nhìn về xa xăm...
Nhìn vào các con số. Vào khởi đầu thập niên 1930s, có 259 nhà văn xuất bản sách trong Liên Bang Xô Viết. Vào cuối thập niên 1930s – chỉ còn 36. Như thế nào 80% các nhà văn đã biến mất? Có 17 người bị bắn, 8 người tự sát, 7 người chết vì lý do tự nhiên, và 175 người bị bắt và giam trong các trại. Và 16 người mất tích. Những con số này cho một ý tưởng về trái độ Liên Bang Xô Viết đối với giới ưu tú văn hóa Ukraine, một thái độ đã áp đặt một kiểu im lặng văn hóa trong nhiều thập niên. Trong thập niên 1960s, một thế hệ mới, trẻ hơn xuất hiện và mang khu vực vào một thời kỳ nghệ thuật chói sáng mới. Nhưng nó cũng sớm lụi tàn: nhà thơ Vasyl Symonenko bị đánh tới chết, họa sĩ Alla Horska và nhà soạn nhạc Volodymyr Ivasiuk chết trong các hoàn cảnh kỳ lạ, và nhiều người khác bị đẩy vào nhà tù, ép vào các bệnh viện tâm thần, và bị cấm xuất bản. Chết độ Xô Viết khởi dậy cuộc chiến chính trị nhắm vào các khuôn mặt văn học Ukraine trong thập niên 1920s và kéo dài tới cuối thập niên 1980s,
bánh mì chúng con ăn hằng ngày chúng con cho người đói / để họ ngừng ăn thịt lẫn nhau / chúng con đem ánh sáng cho kẻ u mê / để họ tìm ra sự sáng suốt /
đêm của pháo kích/ đêm của oanh kích/ đêm của kính vỡ/ đêm của tường lở/ đêm của gạch vụn...
tiếng còi hụ xé nát màn đêm/ đạn pháo nả vào thành phố/ bầu trời rực sáng/ bằng lửa của bạo tàn...
Cảm xúc và nỗi phẫn nộ của hai thi sĩ Việt – Nguyễn Hàn Chung & Trần Mộng Tú – khi nhìn vào thảm cảnh chiến tranh Ukraine hôm nay. Việt Báo trân trọng mời đọc.
"Tôi tin văn hóa có thể tạo ra những khuôn mẫu cư xử nơi con người, và đó là những gì tôi muốn nói đến khi tôi viết về hệ lụy của đất mẹ, Yakimchuk nói về bài thơ nguyện cầu (prayer). "Đây chính là hệ lụy chúng ta gánh theo, và cuối cùng thì chúng ta phải sống hòa hoãn với nó. Và chúng ta nên sáng tạo ra những câu chuyện mới để tự kể cho mình. Nếu chúng ta không làm thế, kẻ thù chúng ta sẽ làm cho chúng ta."
“Tôi vừa nghe ba tiếng nổ,” nhà thơ Iya Kiva đăng lên trang Facebook của bà vào đêm 23/2/2022. “Hãy chờ… đang xảy ra.” Kiva, một nhà thơ, dịch giả và nhà báo, đang sống tại Kyiv kể từ mùa hè 2014, khi bà chạy thoát khỏi quê hương Donetsk sau khi bùng nổ cuộc chiến chống lại những người ly khai do Nga yểm trợ. Trong tám năm qua, Kiva là một trong nhiều nhà thơ trẻ tại Ukraine mô tả về sự tuyệt vọng đang diễn ra của chiến tranh và hy vọng tại một đất nước đang tìm một căn cước độc lập.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.