Thời quá vãng

12/04/202520:59:00(Xem: 2551)
John Martono
Tranh John Martono.

mới đó mà buổi chiều
chỉ còn sót lại vài vết nắng ngoài thềm
nắng úa dần qua mái tranh mục rã
từng cọng xơ màu xám tro
tôi nhìn ra khoảng sân nhà vương vấn
những nỗi buồn hiu hắt
từ thuở cây bông giấy vừa chặt xuống
nên thường có những buổi chiều
tôi ra ngồi ngoài hiên
nhìn những đám cỏ dại len vào trong nhà
mẹ tôi thường nói
mai con có rảnh nhớ nhổ đi
cho sạch nhà sạch cửa
tôi dạ dạ nhưng tai thì lắng nghe
tiếng con chim cú 
từ đồng sâu vọng vô trong làng
mà cứ sợ mùa nước lụt cuốn trôi đi
lúa mạ xanh non
làm mất mùa thì khổ lắm

buổi chiều xuống chậm bên kia cồn cát
căn nhà tranh vách đất mẹ cứ đợi ra giêng
mới sửa sang lại
nghe tàn phai từng bẹ cau khô
rụng xuống hồi hôm
mà mình thì chỉ chực chờ ra đi
mộng mơ cũng chẳng còn gì
để tha thiết một sợi khói chiều
khi em ngồi đun bếp
bóng dim ngoài chái cũng vừa sập xuống
khói ùn cay đôi mắt
khổ cực lại ùa về
nên mẹ cứ để mặc cho dòng đời trôi qua
chỉ còn em xanh xao tần tảo
chợ sớm chợ chiều
tôi chỉ là vết nắng héo vô thường
qua thời bể dâu
xin hiểu cho tôi
bởi con sông muôn đời vẫn trôi ra biển
trôi đi trôi đi
trôi theo ánh đèn chài trong đêm
bên kia cửa thuận
mà những chiếc thuyền câu
khua dờn dợn mặt nước lặng thầm

và cũng đã hơn mười năm
căn nhà của mẹ chẳng có ai
để sửa sang lại một lần
những đống mối lại ùn lên
như những nấm mồ hoang
đã chôn vùi thời quá vãng
mà tôi
vẫn chỉ là
vết nắng héo vô thường qua thời bể dâu
nên đợi chờ nhiều khi cũng
loãng tan theo từng bóng đêm
đêm của những tiếng cú dằn dặc thâu canh
nên đêm vẫn âm thầm 
theo con nước ròng trôi ra biển
trôi cùng nhịp đời lặng lẽ âm u

và cũng đã hơn mười năm
cuộc đời vẫn thờ ơ như những buổi chiều 
hôm nào đó ở quê nhà.

-- Huỳnh Liễu Ngạn

tháng tư / mùa xuân trở mình / lung lay những ký ức và phế thải ngủ quên...
Trở về rồi, Thầy có thấy gì không? / Đôi mắt em, trên hàng cây phượng đỏ / Khi đầu hè hoa trổ bông rực rỡ / Sợ ngày chia tay lá khép chờ mong...
Chuyện tích xưa, nơi kinh thành Xá Vệ / Cung điện nguy nga, lộng lẫy cõi nhân gian / Vua Tịnh Phạn, trên ngai vàng tối thượng / Hoàng hậu Ma Da, ngôi phượng các uy nghi...
Mẹ giờ ở phía mây bay / Có khi tịnh độ phương Tây niết bàn / Có khi hồn phách miên man / Lối về quê với hàng hàng sương giăng...
em tôi sanh 7 tháng 5 / thua tôi năm tuổi / năm năm cuộc đời / rừng màu em mãi rong chơi / đêm rung hương bố / ngày vung cọ màu...
Nhã Ca với tập thơ đầu tay Nhã Ca Mới, đoạt giải thưởng Văn Chương Toàn Quốc về thơ năm 1965. Giải Khăn Sô Cho Huế (1969) đoạt Giải Văn Chương Toàn Quốc về văn năm 1970, và Tuệ Mai đã đoạt giải Văn Chương Toàn Quốc về thơ năm 1966 với thi phẩm Không Bờ Bến. Thơ. Họ là cột mốc đánh dấu cho sự chuyển mình khai phá bứt ra khỏi phong cách thi ca tiền chiến. Thi ngữ, thi ảnh nơi họ khơi gợi ở người đọc cảm xúc mới mẻ, thi pháp tuy còn giữ nhiều về thể luật của các loại thơ vần điệu, nhưng được chở dưới nhạc điệu cấu tứ mới – kể cả lục bát – nên cũng có thể nói họ đã cách tân những thể loại thơ này vào thời đó, đặc biệt, ở thể loại tự do, với Nhã Ca, một luồng gió mạnh thổi bật gốc rễ của trói buộc ngôn từ, định kiến.
Câu thơ chưa kịp viết / Cả rừng cây đứng chờ / Và gió ngàn vẫy gọi / Tới đây xem mùa thu...
ghi thêm nét sắc hình hài / vẽ lên câu chữ ngón tay chợt buồn…
nặng lòng là bởi / xuân đang tới / và cây đang rộn rã lên hồng / ta đã đi / chưa chào em, đà-lạt!...
Vũng nắng đọng bên hiên nhà rất vắng / Ta một mình như tượng đá ngủ quên / Có con dê bên chân tường rêu mọc / Cũng thu mình bên cạnh buổi chiều đen...
Anh ngồi đây lặng im từ thuở nào / Nỗi buồn thương vô biên không hư hao / Anh gục đầu lên khẩu M mười sáu / Tâm hồn tôi tan hoang buồn biết bao...
Với ngày 30/4 sắp trở lại trong chu kỳ ngày tháng như một cơn ác mộng, với cuộc chiến bên Ukraine càng lúc càng khốc hại, kinh hoàng, thiết tưởng chẳng gì giúp chúng ta thăng hoa suy nghiệm bằng một bài thơ hay, một bài thơ của thi hào Czeslaw Milosz, người được mệnh danh là thi sĩ của “lương tâm nhân loại.” Việt Báo trân trọng giới thiệu.
bạn nhắc tháng tư ̶ ̶ ̶ vẫn nhớ nhiều khi ngày lánh mặt lẩn khuất trong đêm / và đêm từng đêm chập choạng tỏa lan mùi sóng biển...