Giã Biệt Quê Nhà

25/04/202500:00:00(Xem: 3145)


4951

  

“Chìm trong biển chết trôi tim người
Còn gì đâu tiếc thương xa xôi …”

Chiếc tàu nhỏ rời bến Constantine, Algeria, chở Enrico Macias đến một nơi xa lạ, người lưu vong không bao giờ được phép trở về. Làm sao cánh chim di có thể quên lối cũ?

Chiến tranh xua đuổi ông ra khỏi quê nhà. Tàu khởi hành không một người đưa tiễn. “Người tình ơi, ta xa nhau. Mượn đôi mắt em lên đường.” Với cây guitar làm hành trang, ông ghi lại, “J'ai quitté mon pays …”

Ai đã từng di tản, tị nạn, vượt biển, rời quê nhà giữa cơn binh biến, giữa thất lạc, mất mát, kinh tâm, sẽ mãi mang trái tim chìm trong biển và chết trôi vĩnh viễn tiếc thương.

Ca khúc “Adieu Mon Pays” được thâu băng lần đầu năm 1962 do chính nhạc sĩ trình bày. Được chào đón nồng nhiệt, ngàn ngàn tiếng vỗ tay. Ông trở thành biểu tượng của âm nhạc lưu vong.
 
Link nghe ca khúc Adieu Mon Pays trong tiếng Việt do Nguyễn Thảo trình bày.
(Ca từ tiếng Việt từ Adieu Mon Pays của Enrico Macias.)
 
Ngày rời xa quê hương tôi
Nhìn lui xót thương ngôi nhà
Ra đi, không tiễn đưa
không biết bao giờ quay về
 
Ánh nắng nhớ nhung chân người
Bờ biển xưa nhắc tên nhau hoài
Tràn dâng sóng bao kỷ niệm
Lòng tôi chết trên con đường
 
Nắng khóc, nắng tiếc quê nhà sắp xa lìa
Tình yêu ray rứt phố xưa ai chờ
Những đôi môi hồng từng vấn vương lòng.
 
Người tình ơi ta xa nhau
Mượn đôi mắt em lên đường
Trên mi rơi như mưa rơi
Hồn tôi ướt mưa giã từ
 
Thấy choáng váng môi em cười
Kề bên nhau dẫu đang xa vời
Trong tim tôi thắp sáng ngời
cho dẫu âm u quê nhà
 
Rồi thuyền trôi theo chia ly
Tìm không thấy đâu tay chào
Rơi rơi mưa như kim châm
Tình đau nhức suốt bao năm dài
 
Tôi... Tôi nhớ mãi khi giã từ
Vì ai đôi mắt lấm lem rồi
Chìm trong biển chết trôi tim người
Còn gì đâu tiếc thương xa xôi
 
Nguyên tác:
Adieu mon pays
 
J'ai quitté mon pays
J'ai quitté ma maison
Ma vie, ma triste vie
Se traîne sans raison
 
J'ai quitté mon soleil
J'ai quitté ma mer bleue
Leurs souvenirs se réveillent
Bien après mon adieu
 
Soleil! Soleil de mon pays perdu
Des villes blanches que j'aimais
Des filles que j'ai jadis connues
 
J'ai quitté une amie
Je vois encore ses yeux
Ses yeux mouillés de pluie
De la pluie de l'adieu
 
Je revois son sourire
Si près de mon visage
Il faisait resplendir
Les soirs de mon village
 
Mais du bord du bateau
Qui m'éloignait du quai
Une chaîne dans l'eau
A claqué comme un fouet
 
J'ai longtemps regardé
Ses yeux qui fuyaient
La mer les a noyés
Dans le flot du regret.
 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.