cha tôi

08/07/202511:41:00(Xem: 2988)
Soi Thấu
Minh họa: Duy Thanh


là một tay thật sự rất quái
ổng giả vờ rằng ổng
giàu sụ
chúng tôi chỉ sống bằng đậu, bột bắp, xúc xích rẻ bèo
khi ngồi xuống bàn ăn, ổng nói,
“hổng phải ai cũng được ăn như vầy đâu.”

và vì ổng muốn giàu hoặc vì thật sự nghĩ mình giàu
nên ổng luôn bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa
ổng bầu cho Hoover chống lại Roosevelt
và ổng thua
rồi ổng lại bầu cho Alf Landon chống Roosevelt
và ổng lại thua nữa
ổng nói, “tao đéo biết cái thế giới này sẽ đi đến đâu,
giờ thì tụi Cộng sản chó chết lại lên nắm quyền
còn tụi Nga sẽ tràn vô sân sau nhà mình ngay thôi!”

tôi nghĩ chính cha tôi đã khiến tôi quyết định
trở thành một thằng du thủ du thực
tôi đã quyết nếu một cha nội như ổng muốn trở nên giàu có
thì tôi thà nghèo rách mồng tơi.

rồi tôi đã trở thành một thằng bụi đời.
tôi sống bằng những đồng bạc cắc, trong những phòng trọ tồi tàn
và trên băng ghế công viên.
tôi nghĩ có lẽ tụi bụi đời hiểu được đôi điều gì đó.

nhưng rồi tôi nhận ra phần lớn tụi bụi đời ấy cũng muốn trở nên giàu có.
chúng chỉ thất bại trong làm chuyện đó.

do bị kẹt giữa cha tôi và tụi bụi đời
tôi chả còn chỗ nào để đến
và tôi tới đó, khi nhanh khi chậm.
không bao giờ bầu cho Đảng Cộng hòa,
không bao giờ đi bầu.

chôn ổng
như một tay quái đản trên trái đất
như hàng trăm ngàn kẻ quái đản khác
như hàng triệu kẻ quái đản khác,
bị lãng phí.

Charles Bukowski
Bản dịch của Thận Nhiên từ nguyên tác My Father.


Cha Tôi

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ