Nước Mắt Và Nụ Cười

12/09/202500:00:00(Xem: 1932)

Minh-họa_Ann-Phong
Minh Họa - Tranh Ann Phong
 
Theo đại thi hào R.Tagore "Cũng như nụ cười và nước mắt, thực chất của thơ là phản ánh một cái gì đó hoàn thiện từ bên trong".
Theo tác giả cổ đại Ovid (khoảng năm 43 trước Công Nguyên) thì: “Có ít nhiều sự thoải mái trong cơn khóc”
Thi sĩ Colley khẳng định: “Lời nói để khóc và nước mắt để nói”
Thi sĩ người Pháp Alfred de Musset có câu thơ: “Cái duy nhất còn lại cho tôi ở trên đời/ Chính là những lúc đã đôi lần nhỏ lệ”
Thi sĩ người Anh Robert Herrick: “Giọt lệ chính là ngôn ngữ cao quý của đôi mắt” 

Nhà thơ trẻ Nepal, Santosh Kalwar tâm sự: Tôi đã mỉm cười ngày hôm qua. Tôi đang mỉm cười ngày hôm nay và khi ngày mai đến, tôi sẽ mỉm cười. Vì đơn giản, cuộc sống quá ngắn để ta khóc về mọi thứ – 

Và ai đó đã cho rằng: Không có gì đẹp hơn một nụ cười đã trải qua những giọt nước mắt. (tổng hợp từ internet)

Và câu của người đi trong mưa, Charlie Chaplin: “Tôi thích đi dưới mưa để không ai thấy tôi đang khóc.” Dường như tất cả nụ cười của C.Chaplin, là nửa cười nửa khóc. Đó là cái cười của kẻ tỉnh thức chăng?

Chúng ta đọc thơ sau đây của các tác giả, để thấm thía phần nào nước mắt và nụ cười của họ, phản ánh một cái gì hoàn thiện từ bên trong như Tagore đã nói, Rainer Maria Rilke-Pháp Hoan, Lê Vĩnh Tài, Trang Thanh, Chiêu Anh Nguyễn, Bei Dao (Bắc Đảo)-Cù An Hưng, Như Quỳnh De Prelle, Trần Lê Sơn Ý, Lê An Thế, Nguyễn Thị Khánh Minh- Trương Đình Phượng, Lê Văn Ngăn
 
RAINER MARIA RILKE
 
Chiếc Bình Nhỏ Đựng Nước Mắt
 
Có những chiếc bình chứa dầu và chứa rượu
Với một bầu rỗng được bọc bởi đất nung
Còn tôi bé nhỏ và gầy guộc, bên trong
Tự làm rỗng mình để chứa dòng nước mắt.
Rượu sẽ thêm hương và dầu sẽ thêm sắc
Nhưng dòng nước mắt khiến tôi nặng nề hơn
Khiến mắt tôi đui và cơ thể tôi trơn
Khiến da tôi nứt và ngực tôi trống rỗng.
 
PHÁP HOAN (DỊCH TỪ NGUYÊN TÁC TIẾNG ĐỨC)
 

LÊ VĨNH TÀI

Viết cho người

ngày tháng đã chiêm bao chưa

quay lưng còn chưa gì nữa

dốc vẫn con dốc chưa dài

đi về chưa trong cõi nhớ

 

chưa đốt điếu thuốc đầu ngày

khói vẫn chưa làn khói trắng

lặng lẽ như mây bay chưa

ta ngồi như chưa câm lặng

 

tít tắp một nụ chưa cười

xa thành xa chưa thăm thẳm

nước mắt hòn đá lăn chưa

đêm thành đêm chưa thức trắng

 

đã xa thành chưa thăm thẳm

người đã thành mù khơi chưa

 

TRANG THANH

 

Trên Con Đường Đến Khu Vườn

 

những con đường từ xa chân trời chạy về phía chúng ta

ánh ngọc xanh trên lá, mùi của hoa, tiếng chim buổi sớm

mỗi chiếc lá mang theo bức thư tình bí ẩn đến khu vườn

 

chúng mình bắt đầu nói với nhau về sự thức dậy cuống cuồng

của những giấc mơ tưởng chừng đã chết từ lâu lắm

của những đêm xa xưa trong im lìm bật khóc

những đêm bồng bềnh trong tóc

suối tóc dài ao ước từng giằng rối âu lo

hẳn đã rụng đầy vơi ngón ngón gầy khô

 

em hãy kể anh nghe về những tháng ngày khó nhọc

từ bây giờ sẽ không còn làm em đau

từ bây giờ, anh đã hiểu vì sao

suối tóc dài thơm hương lửa của em từng rời rụng khát khao

đã ủ nhớ ủ quên

đã quấn bện thương đau những kiếp người buồn tủi

 

mỗi sớm thức dậy anh nhớ em đầu tiên

mỗi ngày khép lại mình mơ thấy nhau trong đêm

 

những con đường của thương yêu chạy về phía chúng ta

mỗi chiếc lá mang theo bức thư tình bí ẩn

anh có hiểu vì sao

em muốn được hoài thai đứa con của tình yêu

trong hạnh phúc tột cùng em bật khóc…

 

CHIÊU ANH NGUYỄN
 
Về
 
Cốc nước lọc trong bể nước
Giọt nước mắt trong biển người
Như buổi chiều rất nhiều mây xám...
Thì cô đơn, hẳn cũng vui
Đôi khi giả vờ vồn vã với đời
Giả vờ thôi
Như cốc nước cô đơn trong bể nước
Như gọt lệ rơi giữa biển người
Chiều đi không hẹn gặp
ngày vui
Đôi khi cười với bóng gương soi
Giơ tay chào nhiệt liệt niềm vui
Chào như hai đoàn tầu ngược nhau ga cuối
Tít tận chân trời
Gió hôm nay có kèm chút nụ cười
Vung vãi trên đồi
Phía thung lũng rớt đầy âm thanh nhỏ
Ngạo nghễ tôi
Hỏi phía bên kia dãy mờ sương hơi
Có huyệt sâu bia trắng nằm chơi
Ta chào nhé một đời mỏi mệt


BEI DAO (BẮC ĐẢO)
 
Tất Cả
 
Tất cả là số phận
Tất cả là mây
Tất cả là khởi đầu không kết thúc
Tất cả sự dò tìm,chết trong trứng nước
Tất cả hoan lạc thiếu nụ cười
Tất cả nỗi buồn thiếu nước mắt
Tất cả ngôn ngữ là sự lặp lại
Tất cả giao tiếp là cuộc đọ sức
Tất cả tình yêu ở trong lòng
Tất cả quá khứ ở trong mơ
Tất cả hy vọng, tới cùng những ghi chú
Tất cả niềm tin, tới cùng những lầm bầm
Tất cả vụ nổ là tạm-thời-câm-lặng
Tất cả những cái chết có âm dội chậm tan.
 
 
NHƯ QUỲNH DE PRELLE
(trích đoạn)
 
 
tự nhiên vỡ ra
như nước mắt tuôn trào
ngơ ngác
kiếm tìm cái gì
không hay biết
 
chuyện gì cũng hoang mang
vô vọng
tình yêu vô vọng
 
dân tộc vô vọng
cái chết vô vọng
niềm tin ở đâu
ở đâu
không muốn tìm và không thể tin được nữa
dù chỉ là một ngọn cỏ
một bông hoa
hay một khắc thời mùa trôi qua
 
TRẦN LÊ SƠN Ý

 

Hẹn Nhau Một Nụ Cười

 

Giữa những làn xe

Ào ạt

Nụ cười không dừng lại mà trôi

Người đi xuôi ngược

 

Hẹn nhau một cái gật đầu

Mỗi lần đi ngang ô cửa

Bao giờ cũng tưởng tượng

Hoa tầm xuân giăng biếc góc đường

 

Hẹn nhau một cơn mưa xuân

Chiếc dù đỏ chói chang chặn bao lời bất tận

Bài hát đành là giai điệu nằm yên

Đợi

hẹn nhau một điều không thể

Hôm qua, hôm nay

Terrasse và tôi chiều từ ban mai

 

Nụ  cười thành đoá hoa bất thần

Nở giữa đi về dào dạt

Tôi cắm trong bình

tôi

Ngày mai

Mùa còn đến kịp

 

 
LÊ AN THẾ
 
1.
 
Những Nửa
 
Không hiểu tại sao tôi có nước mắt
thậm chí hơi nhiều
tôi ít khóc
nên tạm giữ vào thơ.
 
Không hiểu tại sao nước mắt
và thơ
trộn vào nhau
rất khó.
 
Tôi sẽ chia hai
trong và ngoài
như mặt trăng nửa sáng nửa tối
nửa này
phải nhớ những nửa kia.
 
2.
 
Ngoại Cảm Thi
 
Nhỏ nước mắt vào thơ
tôi đã tìm ra, đúng
mộ mình.
 
3.
 
Để Thoát
 
gởi Lê Sông Văn
 
Để thoát những phiền muộn của một ngày
say
để thoát những thứ còn lại
ngủ.
 
Để thoát
tôi muốn hỏi mẹ
sao tôi phải khóc lúc chào đời
tôi muốn hỏi cha
có phải “tôi sống tức tôi đau khổ”?
 
Để thoát
tôi giận mình
sao bây giờ vẫn khóc?
ngay cả lúc làm thơ.
 
 
NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
 
Ơn Nụ Cười
 
Hôm qua hạt lệ thâu canh
Sáng nay đọng lại trên cành, hạt sương
Mắc cỡ vì sao đã buồn…
 
Hôm qua, lắm mộng đêm trường
Hôm nay ngơ ngác bên đường, bình minh
Hóa ra còn mặt đất xinh…
 
Hôm qua ngó lên trời xanh
Sợ cái mênh mông làm thành cỏ mộ
Hôm nay nhìn lên lần nữa
Mầu xanh ơi lộng gió lòng tôi
 
Ăn thua là ở nụ cười…
 
 
TRƯƠNG ĐÌNH PHƯỢNG
 
Không Khóc Ở Đây…
 
1.
suỵt. im lặng.
không khóc ở đây
 
2.
ngủ quên rồi những miền não bộ
hãy để yên tôi khâm liệm hồn thơ.
sáng hôm nay
tôi đã thấy những màu hoa đột tử
trên ngọn đồi có ngôi nhà hoang phế
đan dày rêu mưa
 
3.
suỵt. im lặng.
không khóc ở đây
đã đến lúc một cộng một chẳng bằng hai
mà bằng ba hay bốn hoặc vô hạn
kiếp người.
người lao công già vừa đem đi những quan tài chứa đầy linh hồn rác thải
cùng xác một con chuột bị cán nát đêm qua
phố trở lạnh
những thằng bé đựng giấc mơ ấm vào tà áo mỏng tanh
cơn gió bấc thốc ngang khe sườn
gầy rược
cướp đoạt hình hài hi vọng.
suỵt
không khóc
ở đây.
 
4.
hãy để yên tôi xây những nấm mồ
đời chúng ta sầu hơn những phố hoang.
(http://phudoanlagi.blogspot.com/)
 
 
LÊ VĂN NGĂN
 
Quà Tặng Mẹ - Trên Những Dấu Rạn Vỡ
(trích đoạn)
Con gởi tặng mẹ một khoảng thời gian
để mẹ còn ngồi nhìn con thỉnh thoảng trở về mái nhà quê cũ
Qua ánh mắt dịu dàng, con hiểu vì sao con phải lấy cả cuộc đời riêng
góp vào cuộc đời chung một vẻ đẹp.

Cuối cùng, con hứa gởi tặng mẹ thêm vài vẻ đẹp
Bấy giờ, ở phía ngày mai

sẽ lấp lánh thêm vài chấm ánh sáng
Mẹ thân yêu,

nếu vẻ đẹp cần ở con cả máu và nước mắt
con tin con không thể chối từ.
mong những ngày tạm trú trên trần gian giữ lại nụ cười
phai dần đi tiếng khóc
(1972)
 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ