Bài thơ sau bản tin

28/01/202610:54:00(Xem: 1802)
blank



Đôi khi tôi làm xong vài câu thơ
em đọc, ngần ngừ
nhìn tôi tội nghiệp
rồi nói rằng thơ anh hơi cải lương

Biết sao bây giờ, tôi thú nhận
xin hãy cho anh làm thơ tự nhiên như thế
đó là những chữ viết vội
anh viết rất vội để không bị đứng tim
mỗi khi dịch xong các bản tin buồn
nếu thơ anh có gì hay và đẹp cho cõi này
anh sẽ bị nhầm là thiên sứ
anh sẽ bị treo cổ giữa phố thị Iran
anh sẽ bị bắn nơi một góc phố Minnesota
anh sẽ bị bom vùi sâu dưới các hầm Gaza
anh sẽ bị đẩy ra giữa các bãi mìn giáp biên Ukraine

Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương
vì chữ sẽ che dòng nước mắt
mỗi ngày sau khi dịch các bản tin
anh khóc trong căn phòng nơi anh ngồi đơn độc
nơi có chiếc laptop, vài tủ sách và chiếc xe đạp thể dục

Bất chợt em đẩy cừa vào
em nói cây đào nhà ông cụ kế bên nở hoa rồi
em nói hoa đỏ đón xuân đẹp quá
em nói sao anh khóc trên bàn phím
em nói tụi mình đâu có ở trong phim Hàn quốc
em nói rằng thơ của anh có mùi nhang
em nói rằng thơ anh có tiếng mõ nhà chùa
em nói xuân tới rồi, sao anh lại khóc

Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương
trong các bản tin anh dịch có quá nhiều người chết
và họ không kịp nói
và họ không kịp viết
và tim họ không kịp đập một nhịp cuối cùng.

Phan Tấn Hải 
---- California, ngày 28/1/2026

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ