Con Ma của Bà Nội

06/02/202610:44:00(Xem: 1172)

Grandma's Ghost



ba mẹ tưởng đã thoát
khỏi tiếng rít hỏa tiễn

ai ngờ chiến tranh
dai như sán trong bụng cào lên cổ
nổ qua miệng
hai cái loa
gào vào mặt nhau

dưới gầm bàn
cuộc đấu khẩu của họ
như bom nổ
rung vách
lắc nền

dưới
bàn của bà nội
tôi dúm người
ẩn núp
nghe tiếng bà thì thầm

máu dòng họ mình
không chảy
nó ngoằn ngoèo
trườn đi

con rắn lửa
rít lên trong cổ

bà kể cô tôi —
người đàn bà hóa thánh

ngày lính tràn vào tiệm tạp hóa vơ vét
người ta quỳ cô đứng thẳng
thép lạnh xuyên thân
không xuyên nỗi niềm kiêu hãnh

máu cô đổ
không bao giờ thành bi kịch

trong ký ức dòng họ
nó trườn
nó rít
nó cắn

bò qua
bao mùa loạn
mang lửa
mang hơi thở
tới tay bà nội

bà ôm nhúm than hồng
chắn gió
chắn đạn

đêm bung nở
hoa lửa tung khắp màn trời.

attic moon / gác trăng
Nina Hòa Bình Lê dịch
* Bài thơ đăng lần đầu tiên trên trang diaCRITICS ngày 27 tháng 1, 2026, tiếng Anh và tiếng Việt.

Read the original English version here.




attic moon
 là một nhà thơ, nhà làm phim và nhân viên xã hội người Mỹ gốc Việt, với sáng tác đi vào những giao điểm giữa bản sắc, tâm lý và tự sự, đan xen đời sống riêng tư với huyền thoại. Thơ của cô từng xuất hiện trên tạp chí văn chương The Catalyst của Đại học UC Santa Barbara, và bộ phim tài liệu Asian American Pizza đoạt giải Phim tài liệu ngắn xuất sắc nhất tại Chinatown Film Festival 2025. Hiện cô đang trong giai đoạn hoàn thiện bản thảo tập thơ đầu tay Gravity.

trốn nắng, những con bồ câu về | đậu trên bao lơn, sự thanh thản không làm sao hiểu nổi | bay đi, thứ hoà bình giả dối | em xua tay và tức thì xấu hổ về sự ngu ngốc của mình
Yêu được hồi nào cứ yêu. | Một hôm tự nhiên: hết. | Như còi cứu thương: tắt, | Như sấm sét: câm | Gió sẽ thối tất cả biệt tích.
Trong tập Bốn Mùa Trời và Đất, Márai Sándor cảm giác về mùa hè, …Tôi đứng trên ban công, giữa một vùng xanh, nghe tiếng rì rào thức dậy của cây cỏ. Mùa hè đây rồi, tôi nghĩ; và nó giống như một cảm xúc tràn ngập trong tôi, không khoan nhượng, và đầy những kỷ niệm giản dị… (Giáp Văn Chung dịch) Trong tản văn Hoa Nở Vì Ai, Vũ Hoàng Thư viết, …Tháng 7 gọi về hàng phượng đỏ thắm rung rinh chùm nở, thứ lung linh ảo mờ, gần gụi mà xa thẳm… Và mùa hè trong truyện của Đặng Thơ Thơ, … Đó là lúc chín nhất của mùa hè. Những trái táo bắt đầu căng mật. Từ trong lá cây thoảng ra những ngọn gió màu xanh thẫm...Ở Cảnh Nhàn của Bạch Vân Cư Sĩ có thú sống, xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao…, có lẽ thời của người, nước còn trong ao còn sạch.
một bên lòng tàn lụi, một bên non omnis moriar – chỉ là những thanh âm, nhẹ hẫng hút biến
Ngày càng lún sâu | Ngày càng bị chìm xuống
không hẳn tàn phai | mà dần nhạt | đến không còn vết tích câu lưu
Những chiếc điện thoại không còn chiếm ngự | từ sáng tinh mơ đến lặn mặt trời | trước mặt nhau hai bàn tay cùng mở
có nhiều khi | thấy hoàng hôn không về | trên cánh đồng | để nghe tiếng hò trăng khuya | chìm xuống đáy nước mênh mông
và vì ổng muốn giàu hoặc vì thật sự nghĩ mình giàu | nên ổng luôn bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa | ổng bầu cho Hoover chống lại Roosevelt | và ổng thua | rồi ổng lại bầu cho Alf Landon chống Roosevelt | và ổng lại thua nữa | ổng nói, “tao đéo biết cái thế giới này sẽ đi đến đâu,
Im lặng | Có thể là vàng | Nhưng đối diện cái ác | Im lặng chỉ là vàng giả | Dễ gây ô nhiễm
Khi mình khâu dính cứng những chiếc hàm | lời nói không phun qua được kẽ răng | trở thành lớp gạch vôi bảo vệ | thành trì của điêu ngoa
tôi đến chốn này | giữa giấc mơ chìm trong cơn mê | đã quá cữ