Con Ma của Bà Nội

2/6/202610:44:00(View: 911)

Grandma's Ghost



ba mẹ tưởng đã thoát
khỏi tiếng rít hỏa tiễn

ai ngờ chiến tranh
dai như sán trong bụng cào lên cổ
nổ qua miệng
hai cái loa
gào vào mặt nhau

dưới gầm bàn
cuộc đấu khẩu của họ
như bom nổ
rung vách
lắc nền

dưới
bàn của bà nội
tôi dúm người
ẩn núp
nghe tiếng bà thì thầm

máu dòng họ mình
không chảy
nó ngoằn ngoèo
trườn đi

con rắn lửa
rít lên trong cổ

bà kể cô tôi —
người đàn bà hóa thánh

ngày lính tràn vào tiệm tạp hóa vơ vét
người ta quỳ cô đứng thẳng
thép lạnh xuyên thân
không xuyên nỗi niềm kiêu hãnh

máu cô đổ
không bao giờ thành bi kịch

trong ký ức dòng họ
nó trườn
nó rít
nó cắn

bò qua
bao mùa loạn
mang lửa
mang hơi thở
tới tay bà nội

bà ôm nhúm than hồng
chắn gió
chắn đạn

đêm bung nở
hoa lửa tung khắp màn trời.

attic moon / gác trăng
Nina Hòa Bình Lê dịch
* Bài thơ đăng lần đầu tiên trên trang diaCRITICS ngày 27 tháng 1, 2026, tiếng Anh và tiếng Việt.

Read the original English version here.




attic moon
 là một nhà thơ, nhà làm phim và nhân viên xã hội người Mỹ gốc Việt, với sáng tác đi vào những giao điểm giữa bản sắc, tâm lý và tự sự, đan xen đời sống riêng tư với huyền thoại. Thơ của cô từng xuất hiện trên tạp chí văn chương The Catalyst của Đại học UC Santa Barbara, và bộ phim tài liệu Asian American Pizza đoạt giải Phim tài liệu ngắn xuất sắc nhất tại Chinatown Film Festival 2025. Hiện cô đang trong giai đoạn hoàn thiện bản thảo tập thơ đầu tay Gravity.

từng đêm / đếm từng vì sao lung linh / ̶ ̶ đôi khi sao thất kinh rơi rụng / tỏa mùi pháo hoa lễ hội / ̶ ̶ trong bầu trời mực tàu tô đen vô tận
Dường như ở đây không có gì đổi thay, nhưng chẳng còn như trước nữa. Dường như không thứ gì bị chuyển đi, vẫn nguyên như cũ, nhưng lại rộng thêm ra. Và hàng đêm đèn không sáng trong nhà. Có tiếng bước chân trên cầu thang, nhưng không phải những bước chân ấy.
Mỗi sáng ra vườn sớm / Tâm nở một bài thơ / Hăm lăm (25) câu dài, ngắn / Mênh mang lời kinh thư.
Nhân Ngày Mother's Day, hình ảnh người Mẹ ròng rã suốt 13 năm trời đi kêu oan cho con đã gây nên nhiều xúc động và căm phẫn trước bản án y tử hình từ Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam vào ngày 8 tháng 5. Bài thơ sau đây của thi sĩ/tác giả Phạm Hồng Ân viết thay cho lời người Mẹ của tử tù Hồ Duy Hải.
Hôm nay Ngày Quốc Hận 30 tháng 4 / 45 năm xa Tổ Quốc / Quân dân Việt Nam Cộng Hòa / Nghìn trùng nổi đau.
sương đồng bằng sương chiêm bao / trở về thăm nghe đất chào / nghe ruộng gọi nghe suối hát / nghe gà gáy nghe vịt khào
Trời rạng muôn phương với trăng sao / Đất rung bảy lần cùng núi rừng / Người về rực rỡ vườn tuệ giác / Thiên nhạc dặt dìu khúc xưng dương.
Mùa "đại dịch" không được phép đi đâu cả, ra vườn xới đất trồng mấy dây bầu. Tiết trời đã sang xuân, vài loài hoa đầu mùa đang nở rộ. Nghỉ tay ngồi bên thềm sân, bỗng dưng chợt nhớ đến một bài thơ say của thi hào Lý Bạch. Cách nay lâu lắm, đã hơn 12 thế kỷ, có một thi hào say khướt giữa một mùa xuân.
hắn thồ dĩ vãng trên lưng / như người nộm trong vùng trời không bóng / chạy băng băng trên cánh đồng cháy đỏ / đứa trẻ thân gầy quá tải
Theo ta qua đến chốn này / Hồn thơ chưa hết tháng ngày tả tơi / Nổi sầu viễn xứ khôn nguôi / Thương ta, có xót những lời đau không?
là vòng hoa trên trời / cô bé cứng đầu, thiếu kiên nhẫn, hiếu thắng, nhưng rộng rãi / trong những giờ phút đen tối của cơn đại dịch / hãy cho tôi nụ cười thật tươi
tôi và bao người như những cái bóng mờ trong thế giới ảo / bị áp đảo ̶ ̶ ̶ xô đẩy vào và đè bẹp trên chuyến xe tốc hành / đi về vô tận trên xa lộ thông tin cao tốc choáng ngợp / chẳng bao lâu nữa thượng đế sẽ đến! bạn sẵn sàng chưa?