Con Ma của Bà Nội

06/02/202610:44:00(Xem: 919)

Grandma's Ghost



ba mẹ tưởng đã thoát
khỏi tiếng rít hỏa tiễn

ai ngờ chiến tranh
dai như sán trong bụng cào lên cổ
nổ qua miệng
hai cái loa
gào vào mặt nhau

dưới gầm bàn
cuộc đấu khẩu của họ
như bom nổ
rung vách
lắc nền

dưới
bàn của bà nội
tôi dúm người
ẩn núp
nghe tiếng bà thì thầm

máu dòng họ mình
không chảy
nó ngoằn ngoèo
trườn đi

con rắn lửa
rít lên trong cổ

bà kể cô tôi —
người đàn bà hóa thánh

ngày lính tràn vào tiệm tạp hóa vơ vét
người ta quỳ cô đứng thẳng
thép lạnh xuyên thân
không xuyên nỗi niềm kiêu hãnh

máu cô đổ
không bao giờ thành bi kịch

trong ký ức dòng họ
nó trườn
nó rít
nó cắn

bò qua
bao mùa loạn
mang lửa
mang hơi thở
tới tay bà nội

bà ôm nhúm than hồng
chắn gió
chắn đạn

đêm bung nở
hoa lửa tung khắp màn trời.

attic moon / gác trăng
Nina Hòa Bình Lê dịch
* Bài thơ đăng lần đầu tiên trên trang diaCRITICS ngày 27 tháng 1, 2026, tiếng Anh và tiếng Việt.

Read the original English version here.




attic moon
 là một nhà thơ, nhà làm phim và nhân viên xã hội người Mỹ gốc Việt, với sáng tác đi vào những giao điểm giữa bản sắc, tâm lý và tự sự, đan xen đời sống riêng tư với huyền thoại. Thơ của cô từng xuất hiện trên tạp chí văn chương The Catalyst của Đại học UC Santa Barbara, và bộ phim tài liệu Asian American Pizza đoạt giải Phim tài liệu ngắn xuất sắc nhất tại Chinatown Film Festival 2025. Hiện cô đang trong giai đoạn hoàn thiện bản thảo tập thơ đầu tay Gravity.

Chàng đã ra khỏi chiến tranh / Nhưng chiến tranh không ra khỏi chàng./ Như con dấu nung / Đóng vào trái tim chàng
và ở trung điểm bức ảnh / những dấu đạn xoáy vỡ gạch men trên tường / bếp lãng mạn? / bếp ấm cúng? / chỉ là hoang tưởng.
Những kẻ hèn luôn luôn tìm người khác tôn thờ. Những kẻ kém phẩm chất thường xuyên nói lời tồi tệ. Như một người sau khi đốt xác hốt tro, lượm một mảnh sọ chưa cháy, nhìn bên trong thấy chữ nghĩa khắc vào xương. Học nhiều vô ích khi luôn luôn tôn thờ thần tượng.
Mai xa phố thị về rừng / Cỏ cây chua xót đếm từng nổi đau / Ta về ngõ trống trước sau / Thấy trăng cổ tích, thấy sao đầy trời
Năm tháng cách ly trở lại chùa / Đường mòn ngõ trúc vắng hơn xưa / Đồi mây thanh thản sư vào hạ / Gió thoảng hương trầm hong nắng trưa
Sóng sánh trên mặt ly reo cười đến giờ đã hẹn. Rượu tìm lên vành môi, tràn vào lưỡi, xuống ướt hơi thở, say trái tim. Uống cạn. Cất ly vào hộp. Cất hộp vào thời gian.
mưa ballad hay mưa trong tim / mưa cầm dương dìu dặt vắng chìm / rừng thu xa réo rắt lá hát / rồi lá rơi trên vuông chiều im
Ông liên tục email / Bà liên tục nhắn điện thoại / Anh liên tục đăng bài facebook / Chị liên tục gửi twitter / yêu cầu bỏ phiếu cho ông này làm tổng thống / Xin cảm phục sức tận tụy của người yêu Hoa Kỳ / Tôi cũng yêu quê, nhưng quê Việt.
Chuyện này nếu xảy đến, không ai có thể chận đứng, kể cả Đức Tăng Thống, Đức Giáo Hoàng, Đức Đạt Lai Lạt Ma, Tổng thống Cộng hòa, Tổng thống Dân chủ.
Vô thường thay đổi liên miên / Càng đa đoan lắm càng phiền não thêm / Em về là lúc êm đềm / Những đêm trăng trắng cả thềm hoa ngâu
Không phải ông Trump có tài thuyết phục, chỉ tại thói quen thần tượng ngoại nhân. Không phải ông Trump có tài chia rẽ, tự dân tôi, không ai chịu thua ai, ai cũng hiểu biết, giỏi, khôn ngoan, thượng hạng và vô cùng tự ái.
Trúc ôm cửa, lá đỏ đầy sân / Chiều đi rồi, thềm trăng sáng dần / Sương tỏa chín tầng, ba canh ướt / Dế rân bốn vách, suốt đêm hàn
Không ai muốn thấy điều lẫn tránh / của mùa tai ương / cuộc sống không dễ dàng / thu hẹp đến độ không ngờ