Hôm nay,  

Tuyển Tập BEYOND BORDERS Sẽ Ra Mắt Tháng 10 Năm Nay

04/10/202400:00:00(Xem: 2347)

Da mau
VietLife-TV-Poster
           
SANTA ANA, CA: Chủ đề chính kết nối các truyện ngắn trong tuyển tập Beyond Borders (Vượt Qua Những Biên Giới) (nxb Da Màu Press) là khái niệm phức tạp và đa diện về biên giới. Như tựa của tuyển tập, mỗi câu chuyện hứa hẹn một khám phá đặc thù về khái niệm này. Biên giới là gì? Liệu đó có phải là một ranh giới hữu hình, như một hàng rào hay trạm kiểm soát phân chia các không gian địa lý và chủng tộc? Hay thuật ngữ này cũng đã khai triển/mở rộng để bao hàm những ranh giới hầu như vô hình và vô thức, như các cấu trúc ngôn ngữ, xã hội và văn hóa đã định hình bản sắc và mọi liên hệ cá nhân và tập thể? Có lẽ trong thế giới ngày càng kết nối chặt chẽ của chúng ta, biên giới hiện diện khắp nơi, cả hiển nhiên lẫn tiềm ẩn.

Những truyện trong Beyond Borders được kết nối từ những trải nghiệm của người Việt tị nạn thuộc thế hệ thứ nhất và một rưỡi, với sự cộng tác của các nhà văn, dịch giả Paul Christiansen, Cung Tích Biền, Đặng Thơ Thơ, Đinh Từ Bích Thúy, Đỗ Lê Anhđào, Hoàng Chính, Hồ Như, Lê Đình Nhất Lang, Lê Sông Văn, Lưu Diệu Vân, Nguyễn Đức Tùng, Nguyễn Hoàng Nam, Nguyễn Lâm Thảo Thi, Nguyễn Quí Đức, Phùng Nguyễn, Trần C. Trí, Trần Doãn Nho, Trần thị NgH, Trần Nguyên Đán, và Trịnh Y Thư, tất cả là những khuôn mặt quen thuộc của diễn đàn văn chương Việt. Trong khi thế giới tôn vinh những thành tựu của các nhà văn người Mỹ gốc Việt viết bằng tiếng Anh, cùng đón nhận những tác phẩm chuyển ngữ của các tác giả Việt Nam nổi tiếng trong nước, thì nền văn học tiếng Việt ở hải ngoại đã phát triển mạnh mẽ trong gần năm mươi năm kể từ khi miền Nam Việt Nam sụp đổ. Beyond Borders, với tư cách là nỗ lực chuyển ngữ tiên phong của Ban Biên Tập Da Màu về những trải nghiệm của người Việt tha hương, thể hiện sự phong phú và đa dạng của văn chương Việt Nam trên diễn đàn quốc tế.

Nhiều nhân vật trong Beyond Borders đã chứng kiến những bi kịch của hoàn cảnh tha hương, ngay cả sự đày ải trong chính xứ sở của họ, nên nỗi khát khao của các nhân vật mang một khía cạnh hòa nhập như tinh thần Dionysian của Nietzsche, là biểu tượng cho sự thăng hoa, giải tỏa những cảm xúc từ lâu bị đè nén. Tinh thần Dionysian giúp những cá nhân chấp nhận nỗi đau hiện sinh, để họ vượt thoát những biên giới do chính họ áp đặt và do ngoại cảnh ép buộc. Theo cách đọc này, tất cả 15 truyện trong Beyond Borders đã liên kết lại thành một đại tự sự, một thế giới mộng mơ, một tiềm thức tập thể của văn chương Việt hải ngoại, là nơi dung chứa tháp gẫy, nạn nhân của bạo hành gia đình, những cây đa huyền thoại, những tình nhân với trí nhớ khiếm khuyết, những con quỷ mặt thiên thần (hoặc thiên thần mặt quỷ), những người yêu đồng tính, những nạn nhân của sự kỳ thị và thù hận, những nghệ sĩ bất hạnh, và những kẻ lừa đảo, đều có thể được hòa nhập vào một bức tranh linh động và mê hoặc, tương tự như những tấm hình đại diện cho ký ức bị đày ải và vô thừa nhận của miền Nam đã được cố nghệ sĩ Lê Quang Đỉnh (1968-2024) làm thành một bức dệt trong cuộc triển lãm “Crossing the Farther Shore” (“Băng Qua Bến Bờ Xa” mà Rice University triển lãm vào năm 2014, nay được chọn làm hình bìa cho Beyond Borders.

Tương tự, quá trình hợp tác dịch thuật của Ban Biên Tập Da Màu đã giúp những truyện ngắn vượt cạn sang bến bờ Anh ngữ, đây cũng là một nỗ lực Dionysian.
___________________________________________________

Tuyển Tập Beyond Borders đã được hỗ trợ toàn phần hoặc một phần bằng nguồn tài trợ từ tiểu bang California, do Thư Viện Tiểu Bang California quản lý với sự hợp tác của Bộ Xã hội và Ủy ban đặc trách Cộng đồng Người Mỹ gốc Á Châu và Quần đảo Thái Bình Dương cho dự án Stop the Hate (Ngăn Chặn Lòng Thù Hận). Để báo cáo mọi sự việc liên quan đến tội ác do thù ghét và những hành động kỳ thị chủng tộc, và để nhận lãnh hỗ trợ, xin vui lòng truy cập trang mạng của Bộ Dân Quyền (Civil Rights Department) Tiểu Bang California, CA vs Hate.
Stop hate
 
CHƯƠNG TRÌNH RA MẮT TUYỂN TẬP BEYOND BORDERS
Thời gian: Thứ Bảy, 19 tháng 10, 2024, 3pm – 5pm.
Địa điểm: VietLife TV - 15609 Beach Blvd, Westminster, CA 92683 (Góc McFadden).
 

1234567Trang sauTrang cuối

Buổi tối hôm đó, gió thổi nhẹ qua những hàng quán nhỏ, và trong một góc phố không mấy nổi bật, tôi thấy Jean-François Lyotard ngồi một mình trước một quán mì gói bình dân. Không phải quán fancy kiểu “mì ramen concept Japan fusion” gì cả. Chỉ là một quán lề đường với cái mái tôn lủng vài lỗ, mấy cái ghế nhựa xanh đỏ, và mùi hành phi thơm theo cách… giới hạn ngân sách.

Chiều Chủ Nhật, 23 tháng Tám, độc giả Việt Báo lâu nay quen gặp nhà văn Ngu Yên qua những bài bình luận trên trang nhất đã có dịp gặp ông “bằng xương bằng thịt” — để chuyện trò, nghe thơ, nghe nhạc, và quan trọng hơn hết, để “rước” sách ông về nhà. Từ Houston sang Nam California, Ngu Yên có một buổi ra mắt sách đông vui ngoài dự liệu. Bước lên sân khấu, nhìn hơn một trăm khách từ nhiều nơi về ngồi kín Coffee Factory, ông cảm động theo kiểu rất ‘Ngu Yên’: “Có lẽ quý vị yêu sách. Có lẽ quý vị yêu tôi, hay yêu Việt Báo. Cũng có lẽ quý vị hơi… không bình thường, khi bỏ một buổi chiều Chủ Nhật đẹp như hôm nay để đến đây ngồi nghe chúng tôi nói chuyện chữ nghĩa.” Khán phòng cười ồ. Và từ phút đó, buổi ra mắt sách không còn giống một buổi ra mắt sách ‘bình thường’ nữa. Nhà báo Đinh Quang Anh Thái dí dỏm ví đây là một “lễ rước sách.”

Bài viết này là câu chuyện về một cuộc tranh đấu khác trong chiến tranh: giữ lại bằng chứng rằng một con người đã từng sống, từng yêu, từng nhớ, trước khi họ bị xóa khỏi thế gian.

Trong cuốn hồi ký kinh điển viết về nạn khủng bố của nhà nước Sô Viết thời thập niên 1930, cuốn Hope Against Hope, bà Nadezhda Mandelstam kể lại những năm cuối cùng của cuộc hôn nhân với thi sĩ Osip Mandelstam, khi hai vợ chồng phải trốn tránh hết thành phố này đến làng mạc khác, sống nhờ lòng hảo tâm của một số ít bạn bè và người lạ can đảm, bị trục xuất khỏi căn nhà ở Mạc Tư Khoa vì bị xem là kẻ thù của chế độ. Tội trạng chính của Osip chỉ là đã đọc lên, trong một bữa tiệc, một bài thơ mà ông chưa từng viết ra giấy, càng chưa từng cho xuất bản, nhằm chế giễu Stalin và vạch trần chế độ tàn bạo của y.

Concrete Poetry hay Visual poetry, thơ Cụ Thể hay thơ Thị Giác, tôi không thể xác định, có lẽ cả hai. Nhà thơ Nguyễn Hoàng Nam là người ngắn tiểu sử. Ông xuất hiện gần như từ đầu của dòng thơ hải ngoại và từ tốn làm thơ. Không tự thắp sáng mình, cũng không tự đốt mình như một số nhà thơ đã cháy. Thoạt nhìn, thơ của ông bình thường nhưng nhìn đi nhìn lại, có thứ gì ẩn núp bên dưới chữ nghĩa hình ảnh rất khác thường, mới một cách không khoe. Ví dụ như những ngày trống, tâm tư đầy quá khiến cảm giác rỗng, ông làm, có phải thơ hay không?

Câu danh ngôn bất hủ của Edward Bulwer-Lytton, và nhìn lại lịch sử của nhân loại toàn cầu, đã chứng minh một chân lý vô song. Những đế chế hùng mạnh nhất lịch sử thế giới như Đế quốc Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn lãnh đạo, chinh phục từ Á sang Âu, hay Đế quốc La Mã do Hoàng đế Augustus Julius Caesar chỉ huy, hùng mạnh vô địch làm ảnh hưởng cả châu Âu suốt 2.000 năm, rồi cũng lụi tàn. Nhưng những tác phẩm văn học được viết bằng máu và tâm huyết thì trường tồn vĩnh cửu.

Xin thú nhận: sẽ không lãng mạn tí nào khi nói rằng hạnh phúc là lúc chạy theo banh. Biết làm sao được, chắc chắn rằng có nhiều tỷ người trên địa cầu này đồng ý như thế, kể cả những người đã từng trải qua một thời tuổi nhỏ đã tưng bừng chạy nhảy, với trang phục quần đùi và áo thung, đuổi theo banh trên sân cỏ hay nơi các góc vỉa hè. Tôi tin rằng hầu hết, nếu không phải tất cả, người Việt Nam trong và ngoài nước đều có một số kỷ niệm thời thơ ấu với môn bóng tròn, chữ xưa còn gọi là túc cầu, bây giờ thường gọi là bóng đá. Nghĩa là, nếu bạn không từng tham dự trận banh nào, không từng mang giày và chạy ra sân, hẳn là bạn cũng từng ngồi bên sân cỏ để nhìn bằng hữu và trẻ em trong làng, trong xóm rủ nhau chạy theo banh, hay đang đưa chân nhồi banh vượt qua hàng hậu vệ của đội phòng thủ. Và khi một cầu thủ nhi đồng nào đó đưa chân sút, hẳn là bạn cũng há hốc mồm nhìn theo quả banh rồi vung tay và hú lên, dù để mừng vui hay thất vọng.

Nhân chứng chuyện gì và để làm gì? Khác với những loại nhân chứng tội phạm, xã hội, chính tri, hoặc chiến tranh, nhà thơ là nhân chứng về cái đẹp của ý nghĩa qua cái đẹp của ngôn ngữ và tạo nên giá trị đẹp. Họ “vén bức màn che giấu vẻ đẹp tiềm ẩn của thế giới, và khiến những vật thể quen thuộc trở nên như thể chúng không hề quen thuộc.” (Percy Bysshe Shelley. Poetry lifts the veil from the hidden beauty of the world, and makes familiar objects be as if they were not familiar.)

Trong mọi từ của một ngôn ngữ, có lẽ không từ nào vừa nhỏ vừa nặng như chữ tôi. Nó chỉ có một âm, nhưng mỗi lần xuất hiện trong một trang văn hay một câu thơ, nó kéo theo cả một câu hỏi chưa bao giờ được trả lời dứt khoát: ai đang nói đây. Người đọc bình thường có một phản xạ tự nhiên, là tin rằng chữ tôi trên trang giấy chính là tác giả, người có tên in ngoài bìa sách. Nhưng văn học, ngay từ buổi có ý thức về chính mình, đã liên tục phá vỡ phản xạ ấy. Cái tôi trong văn học hiếm khi đơn giản là người viết. Nó là một vai, một mặt nạ, đôi khi là một đám đông giả trang thành một người. Bài viết này thử lần theo những hóa thân ấy, từ cái tôi là chính tác giả, tới cái tôi là kẻ khác, tới cái tôi tập thể mà Annie Ernaux đã đẩy tới tận cùng, rồi quay về với chữ ta đặc biệt của tiếng Việt, và cuối cùng đặt một câu hỏi cay: phải chăng thi ca hiện đại đã lạm dụng chữ tôi.

Vì không cứ nhìn là thấy. Thấy là việc của mắt. Nhìn là việc của tâm hồn. Người ta có thể thấy rất nhiều mà không thực sự nhìn ra điều gì. Có thể đi qua cả một khu vườn, biết tên từng loài cây mà chưa từng nghe tiếng mùa trong lá. Có thể học hết bản đồ sông núi mà không nhận ra điệu nhạc của dòng nước.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.