Hôm nay,  

CƯỚP *

14/08/202600:00:00(Xem: 580)
CUOP
“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.” (Đồ họa: Việt Báo)
 
CƯỚP – ca khúc của nhạc sĩ Tuấn Khanh phổ thơ Nguyễn Duy mở đầu bằng hai câu ca dao: “Con ơi nhớ lấy câu này/Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” – sau đó phẫn uất thốt lên ba lần: “LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!”

Rồi đến nhà thơ Nguyễn Duy phải ngậm ngùi, cho đúng với thời cuộc:

“Bây giờ mẹ phải dặn thêm/ Quan tham là cướp, cả đêm lẫn ngày.”

Câu ca dao Việt Nam và người nhạc sĩ chưa bao giờ thực sự nói về những tên trộm nghĩa đen. Giai điệu, từ ngữ từ ca dao đến ca khúc đầy uất hận và cay đắng khi nói về quyền lực, về sự tàn hại của quan lại tham nhũng.

Từ khi Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào tháng 1/2025 cho đến nay, gia đình ông ta đã bỏ vào trương mục riêng ít nhất $2.2 tỷ, nâng giá trị tài sản ròng lên $7.3 tỷ. Muốn kiểm chứng con số này không có gì khó, vì nó được phơi bày rõ, chi tiết, trên nhiều trang báo, dù là cánh tả hay hữu, hay cực hữu. Vấn đề là chúng ta có chịu đọc và chịu tin hay không. New York Times gọi đó là “một khoản tiền khổng lồ đến mức khó tin” vì chưa từng có tổng thống Mỹ hay nhà lãnh đạo nào của một nền dân chủ tự do đạt đến mức độ giàu có như vậy trong thời gian đương nhiệm.
Gia Sản Tăng Gấp Đôi Giữa Nhiệm Kỳ

Vào năm 1977, sau hàng loạt vụ bê bối trong đó các công ty Mỹ bí mật chi hàng trăm triệu đô la tiền hối lộ cho quan chức nước ngoài, Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Chống Tham nhũng ở Nước ngoài (FCPA). Đạo luật này quy định các hình phạt, bao gồm cả án tù, đối với những lãnh đạo doanh nghiệp chi tiền cho quan chức nước ngoài nhằm giành được hoặc duy trì các hợp đồng kinh doanh.

Sau đó, Hoa Kỳ còn tiến xa hơn nữa khi vận động để hơn 30 quốc gia chấp nhận tiêu chuẩn chống hối lộ của mình.

Nhưng dưới thời Donald Trump, mọi chuyện đã thay đổi.

Hóa đơn những cuộc “đi mua sắm” của tổng thống trong nửa nhiệm kỳ thứ hai được thanh toán, dưới hình thức này hay hình thức khác, bởi các chính phủ nước ngoài, các cơ quan liên bang, những tài trợ chính trị, và cả quyền ân xá của tổng thống.

Một trong những hành động đầu tiên của Trump sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc là tạm dừng phần lớn việc thực thi FCPA. Bài điều tra của New York Times cho thấy chính quyền này thực tế đã nhắm mắt làm ngơ trước các khoản hối lộ từ các công ty Mỹ với lý do bảo đảm an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Họ lập luận rằng cách thức thực thi đạo luật này gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ trong việc thâu tóm những tài sản thiết yếu như khoáng sản và các cảng nước sâu.

Năm 2024, khi còn là ứng cử viên, tạp chí Forbes ước tính gia sản của Donald Trump khoảng $4.3 tỷ. Đến tháng 9/2025, tám tháng sau khi bắt đầu nhiệm kỳ hai, con số này ở khoảng $7.3 tỷ, đủ để Trump tăng hơn 100 bậc trong danh sách Forbes 400. Chính bản kê khai tài chính của Trump cũng cho thấy chỉ riêng năm 2025, các doanh nghiệp của tổng thống tạo ra hơn $2 tỷ thu nhập, gấp hơn ba lần so với năm trước.

Chưa có tổng thống Mỹ nào tại nhiệm từng đạt được những con số như thế này. Tổng thống Franklin Roosevelt không giàu thêm khi lèo lái quốc gia đi qua Đại Khủng Hoảng (1929-1939). Tổng thống Dwight D. Eisenhower không giàu thêm khi xây hệ thống xa lộ. Nhưng Donald Trump đã trở nên giàu có hơn rất nhiều nhờ việc bán quyền tiếp cận, cấp phép sử dụng thương hiệu và "bật đèn xanh" cho các thương vụ, định hình chính sách thuế quan, quy định xuất cảng chip và các hoạt động ngoại giao tại Trung Đông, những yếu tố tác động trực tiếp đến các đối tác đang chi tiền cho ông ta.

Tiền Điện Tử: Kho Bạc Của Trump

Trump từng xuất hiện trên Fox News vào tháng 6/2021 và ngành công nghiệp tiền điện tử (crypto) là lừa đảo. Đến tháng 8, ông ta lại phát biểu rằng crypto là “một thảm họa sắp xảy ra.” Nhưng giờ đây, khi là tổng thống, Trump và gia đình đang thu lợi từ crypto.

Vài ngày trước lễ nhậm chức lần hai, gia đình Trump ra mắt một loại meme coin, $TRUMP, mà theo tính toán của Forbes đã mang về hơn $300 triệu. Cùng thời điểm đó, gia đình Trump tung ra World Liberty Financial, một dự án tiền điện tử phát hành stablecoin USD1. Forbes ước tính cá nhân Trump đã thu về khoảng $550 triệu trong năm qua chỉ từ việc bán token của World Liberty Financial, chưa kể gần $570 triệu token ông còn giữ và 38% cổ phần trong công ty này, được định giá khoảng $240 triệu.

Thật sự ai đang tài trợ cho tất cả những việc này?

Vài ngày trước lễ nhậm chức, gia đình Trump đã bán gần một nửa cổ phần World Liberty Financial cho một công ty có liên hệ với chính phủ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), do một thành viên hoàng gia Emirati điều hành, với giá $500 triệu. Một quỹ chủ quyền của UAE đã dùng $2 tỷ stablecoin của chính World Liberty để đầu tư vào sàn giao dịch Binance ở nước ngoài. Ngay sau đó, chính quyền Trump đã nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang UAE – chính phủ đang tài trợ cho công ty gia đình của tổng thống.


Các nhà báo theo dõi thương vụ này lưu ý rằng đây không phải là dạng "quỹ tín thác mù" (blind trust) mà các tổng thống trước đây từng dùng để tránh chính xác tình huống này. Tài sản của Trump vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các con ông, không có bất kỳ lệnh cấm giao dịch nước ngoài nào.

Công Ty Gia Đình

Cuộc làm giàu này không chỉ dừng lại ở tổng thống. Con rể ông ta là Jared Kushner, điều hành một quỹ đầu tư tư nhân tên Affinity Partners, đã huy động được hàng tỷ đô la gần như hoàn toàn từ các nhà đầu tư Vùng Vịnh, bao gồm cam kết $2 tỷ từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Arab Saudi. Trong khi đó, Kushner vẫn tiếp tục cố vấn không chính thức cho chính quyền Trump về các cuộc đàm phán Trung Đông, chính khu vực đang tài trợ cho việc kinh doanh của ông ta.

Donald Trump Jr. gia nhập một công ty đầu tư tên 1789 Capital ngay sau khi Donald Trump tái thắng cử. Vào tháng 8/2025, công ty này đầu tư vào một startup khoáng sản Vulcan Elements, và vài tháng sau, công ty này nhận được khoản vay lớn nhất từ trước đến nay của Văn phòng Ngân Sách Chiến lược thuộc Ngũ Giác Đài, $620 triệu tiền thuế của dân, cho một công ty do con trai của Trump có cổ phần tài chính.

Trump Media & Technology Group, công ty mẹ của Truth Social, nơi Donald Trump Jr. là thành viên hội đồng quản trị, đã đồng ý sáp nhập với TAE Technologies trong một thương vụ trị giá hơn $6 tỷ, đưa gia đình này trở thành những người chơi lớn trong ngành năng lượng hợp nhất hạt nhân (nuclear fusion) – một ngành đang thu hút sự quan tâm, và có thể cả tiền, từ chính phủ liên bang.

Ngay cả Melania Trump cũng kiếm được lợi lộc. Amazon đã trả $40 triệu để có quyền sản xuất một bộ phim tài liệu về bà, dù “thua cháy túi”. Đổi lại, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ (GSA) đã công bố thỏa thuận "OneGov" trị giá $1 tỷ với Amazon Web Services (AWS), nhằm cung cấp cho các cơ quan liên bang các khoản “cloud credits”, công cụ hiện đại hóa và tài nguyên đào tạo với tổng trị giá lên tới $1 tỷ, có hiệu lực đến ngày 31/12/2028.

Thị Trường Ân Xá

Hiến Pháp Mỹ trao cho tổng thống quyền khoan hồng gần như không giới hạn, và Trump đã dùng nhiệm kỳ hai của mình để thực thi quyền đó ở mức tối đa.

Trevor Milton, nhà sáng lập Nikola, bị kết án lừa đảo nhà đầu tư, cùng với vợ đã đóng góp $920,000 cho Ủy ban Trump 47 vào tháng 10/2024 và $750,000 cho PAC MAHA Alliance vào tháng 9 năm đó. Sau đó, Milton nhận lệnh ân xá vào tháng 3/2025, xóa bỏ khoản bồi thường gần $660 triệu. Làm nhanh một bài toán thì Trevor Milton chỉ mua lệnh xá này với giá $1,010 triệu, chứ không phải $1.8 triệu.

Paul Walczak bị kết án vì tội trốn thuế. Mẹ ông ta, nhà tài trợ lâu năm của đảng Cộng Hòa đã tặng $1 triệu cho siêu PAC ủng hộ Trump MAGA Inc. vào ngày 3/4/2025. Walczak được ân xá ba tuần sau đó, vào ngày 23/4, tránh được 18 tháng tù và $4.4 triệu bồi thường.

Changpeng Zhao, tỷ phú sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Binance, được ân xá năm 2025 sau khi công ty ông hợp tác chặt chẽ với World Liberty Financial của gia đình Trump.

Còn rất nhiều những thương vụ mua bán lệnh ân xá mà Forbes và Wall Street Journal cùng các cơ quan báo chí độc lập đã đề cập đến.

Cần nhấn mạnh, đâu là những khoản đóng góp cho các ủy ban chính trị, tài trợ cho các chiến dịch và PAC của Trump, không phải trương mục ngân hàng của Donald Trump. Nó khôn khéo diễn ra trước khi lệnh khoan hồng được ban hành, chứ không phải những khoản thanh toán được trả cho cá nhân Trump sau khi sự việc xảy ra như một hình thức đền đáp.

‘LÀ QUAN! LÀ QUAN! LÀ QUAN!’

Không điều nào trong các thương vụ trên đòi hỏi Trump hay các con ông ta phải “đột nhập” vào nhà ai đó trong đêm tối. Chỉ cần các buổi họp báo, vận động, chiến dịch… tất cả đều công khai ngay trước mắt công chúng và trong các bản kê khai tài chính. Đó chính là sự tinh vi của những “tycoons” hoặc những giới mà Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders gọi là “Oligarchy.”

Một khoản hối lộ giấu trong phong bì là một tội ai cũng có thể nhận ra và truy tố. Còn một tấm chi phiếu bảy con số gửi cho siêu PAC, một buổi chơi golf ở Mar-a-Lago, hay một cổ phần trong quỹ đầu tư của con trai tổng thống, rồi vài tháng sau là một lệnh ân xá ban hành, thì hoàn toàn “hợp pháp.” Chưa có, và sẽ không bao giờ có công tố viên nào hay phiên tòa nào, chứng minh được một sự trao đổi có chủ ý.

Phần còn lại, phụ thuộc vào tư duy của người dân Mỹ.

Chính quyền đó không cần trốn tránh pháp luật. Nó đơn giản là đi xuyên qua kẻ hở dưới ánh sáng ban ngày của mặt trời công lý.

Đây không phải một vụ cướp diễn ra trong đêm tối. Đây là một vụ cướp diễn ra dưới ánh đèn sân khấu của chức vụ tổng thống.

Ca khúc CƯỚP của nhạc sĩ đấu tranh Tuấn Khanh vang lên, giữa một quốc gia từng là bến bờ tự do của hàng triệu người tị nạn Việt Nam.

“Tiếng than vang động bốn bề
Cướp từ thôn xóm tiến về thành đô”

Kalynh Ngô
 

02/08/202400:00:00
“Khởi thủy là lời”, Kinh Thánh viết vậy. [1] Mà khởi thủy của vị tổng bí thư vừa nằm xuống cũng vậy, cũng chính là “lời”, cấu thành từ cái dở của một nhà chính trị làm thơ với cái hay của một sinh viên khoa Văn làm chính trị. Trước hết là Tố Hữu, kẻ chưa bao giờ thực sự là… Tố Hữu, trong tư thế nhà thơ. Thơ Tố Hữu, nếu dở, thì như vè mà, có hay, lại là thứ mà Nguyễn Du hay ca dao đã… hay. Một nhà thơ mà từ câu dở nhất đến câu hay đều không có sắc thái riêng của mình thì khó mà gọi là nhà thơ độc đáo, khoan nói là nhà thơ lớn.
02/08/202400:00:00
Trong bài phát biểu tại Texas vào ngày 29 tháng 7, Tổng thống Joe Biden đã kêu gọi cải tổ Tối Cao Pháp Viện: giới hạn nhiệm kỳ cho các thẩm phán và áp dụng một bộ quy tắc đạo đức cho TCPV, cùng với việc thiết lập một tu chính án hiến pháp hủy bỏ quyết định gần đây của tòa án về việc bảo vệ các cựu tổng thống khỏi bị truy tố hình sự. Kamala Harris, phó tổng thống và người kế nhiệm tương lai của ông, đã nhanh chóng tán thành các đề xuất. Nhưng Mike Johnson, chủ tịch Hạ viện Cộng hòa, đã tuyên bố chính xác rằng kế hoạch "chết ngay khi ra đời". Đảng Cộng hòa không muốn can thiệp gì vào một Tối Cao Pháp Viện đã giành chiến thắng cho phe bảo thủ. Và các điều kiện tiên quyết để sửa đổi hiến pháp—ở cả hai viện của Quốc hội—hoàn toàn nằm ngoài tầm với.
29/07/202408:37:00
Lang thang, nơi đây có nghĩa là đi lang thang. Đức Phật đã dạy các nhà sư nên đi lang thang thế nào? Các bản tiếng Anh thường dùng chữ “wander” để nói về hành vi lang thang. Có phải đây chỉ là một ẩn dụ, không hoàn toàn có nghĩa là rời chùa để bước xuống phố, rồi đi từ làng này tới xóm nọ, từ tỉnh này tới tỉnh kia? Bất chợt, có một vài Phật tử ngộ nhận rằng phải đi lang thang mới là nhà sư chơn chánh. Bài viết này sẽ ghi lời Đức Phật dạy về cách lang thang chơn chánh của các nhà sư, không phải là một hành trình “đường bộ” mà phải là một hành trình về tâm.
26/07/202400:00:00
Donald J. Trump và đội ngũ chính trị của ông đã dành gần hai năm để xây dựng một chiến dịch nhằm đánh bại một tổng thống da trắng già. Ông đã thành công. Đa số người Mỹ nghi ngờ Biden không đủ sức khỏe và trí óc để đảm nhiệm thêm một nhiệm kỳ 4 năm nữa. Nhưng đột nhiên, Trump phải đối mặt với một đối thủ hoàn toàn khác: một phó tổng thống là một phụ nữ da màu, trẻ hơn gần 20 tuổi, người có những điểm mạnh và điểm yếu riêng biệt nhưng tạo nên một làn sóng năng lượng mạnh mẽ làm lung lay thành trì chiến thắng mà Trump tưởng đã dễ dàng nắm trong tay. Gần như ngay lập tức sau khi Tổng thống Biden tuyên bố quyết định rút khỏi cuộc tranh cử tổng thống, một số người đã ngay lập tức sử dụng chiêu “gậy ông đập lưng ông” đánh trả. Trên mạng xã hội đầy những câu như: “Ai già hơn ai?”; “Hai ông già giờ chỉ còn một ông già”; hay “Ông già này thật sự bao nhiêu tuổi?”, “Okay, bây giờ hãy bàn chuyện tuổi tác…” v.v…
26/07/202400:00:00
Kamala Harris hiện là ứng viên hàng đầu của Đảng Dân Chủ trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024, sau khi Tổng thống Joe Biden quyết định kết thúc chiến dịch tái tranh cử và chuyển sang ủng hộ bà. Trong bốn năm qua, Harris chủ yếu ủng hộ các chính sách của Biden. Tuy nhiên, bà từng bị chỉ trích vì ít khi thể hiện rõ ràng các quan điểm chính trị mạnh mẽ và ổn định, và chủ yếu được coi là một dân cử Đảng Dân Chủ ôn hòa. Với kinh nghiệm phong phú qua nhiều vai trò trong lĩnh vực công, từ công tố viên quận San Francisco năm 2003, Tổng Chưởng Lý California năm 2011, Thượng nghị sĩ California năm 2017, đến Phó Tổng thống, Harris hoàn toàn có đủ khả năng để dẫn dắt Đảng Dân Chủ và trở thành nữ Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ. Sau đây là một số quan điểm và lập trường của Phó tổng thống Harris về một số vấn đề
26/07/202400:00:00
Nếu chiến pháp Trung Hoa có “Tẩu vi thượng sách”, kế cuối trong “Tam thập lục kế”, tức bỏ chạy khi kẻ thù quá mạnh thì kiếm pháp của họ cũng tính đến đường chạy nhưng không hề bỏ cuộc gọi là “đà đao”. Bất phân thắng bại hay núng thế, kéo dài trận đấu có thể lâm nguy, thì hãy vờ thua bỏ chạy, chờ khi đối thủ truy đuổi sát sạt sau lưng thì bất thình lình quay lại, xỉa thẳng mũi gươm vào chỗ hiểm và, thế là, chỉ trong một sát na, tình thế sẽ xoay chuyển hoàn toàn.
24/07/202407:53:00
Chúng ta thường nghe nói rằng Thiền Tổ Sư là dạy pháp vô niệm, vô tâm. Cách diễn tả như thế có vẻ như như để làm nổi bật hai ý chỉ khác nhau, rằng Thiền do Như Lai dạy chủ yếu là niệm thân, niệm thọ, niệm tâm, niệm pháp… trong khi Thiền do các vị Tổ Sư Trung Hoa và Việt Nam dạy chủ yếu là vô niệm, vô tâm. Sự thật, Đức Phật trong Tạng Pali đã dạy các pháp vô niệm, vô tâm… nhưng nhiều vị sư đời sau không chú ý, và đôi khi còn ngộ nhận rằng pháp vô niệm, vô tâm là sáng tác của các vị sư Trung Hoa.
21/07/202412:49:00
Ngày 5 tháng 8, 2024 sắp tới đây, đúng vào sinh nhật thứ 76 của cựu TT Samdech Techo Hun Sen, hiện là Chủ Tịch Thượng viện, lãnh đạo đảng Nhân Dân Cam Bốt (CCP), được con trai trưởng của ông là TT Hun Manet chọn là ngày Lễ Động Thổ khởi công Dự án Kênh đào Funan Techo – đang được rầm rộ chuẩn bị như là một ngày lễ hội lớn, với đốt pháo hoa và chiêng trống nổi lên từ khắp các chùa chiền cùng với lời cầu nguyện của giới sư sãi trên toàn Vương quốc Cam Bốt. Nhưng với cái giá môi sinh nào phải trả cho cả hai dân tộc Khmer và Việt Nam đang hiển lộ và không còn là những ẩn số.
20/07/202412:23:00
Tháng bảy trời nóng bức nhưng có lẽ nhiều tấm lòng đang run rẩy. Cuộc bầu cử sắp tới của nước Mỹ có thể mang lại những thay đổi lớn, ảnh hưởng không chỉ quốc gia này mà cả thế giới trong đó có xứ Canada đang rối bòng bòng của tôi. Những điều xưa này chưa từng thấy có thể sẽ xảy ra. Ứng cử viên, cựu tổng thống Trump lại được tín nhiệm dù có hồ sơ tội phạm, dân sự lẫn hình sự, dù bị truy tố, kết án. Bộ giáo dục dẹp tiệm và ba thể chế lập pháp, hành pháp, tư pháp sống trong tin yêu hoà thuận, không còn dòm ngó lẫn nhau. Và một triều đại mới sẽ bắt đầu, với con cái, dâu rể, cháu chắt đều cùng nắm tay nhau chăn dắt con dân Mỹ.
19/07/202400:00:00
Niềm tin của công chúng vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ đang ở mức thấp kỷ lục. Theo một cuộc thăm dò gần đây của Gallup, chỉ có 36% người Mỹ tin tưởng vào giáo dục đại học, hay một trong ba người trả lời cuộc thăm dò cho biết họ “có ít hoặc không có niềm tin” vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ 4 năm. Điều này trái ngược hoàn toàn với một cuộc thăm dò năm 2015, khi 57% những người được khảo sát cho biết họ “khá” tin hoặc “rất” tin tưởng vào con đường “thiêng liêng” này.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.