Tiếp nối Nghị quyết 36 (năm 2004) và Quyết định 1334 (năm 2023), nhà cầm quyền Việt Nam vừa tiếp tục ban hành văn bản thứ ba nhắm trực tiếp vào cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại, đó là Nghị quyết 23-NQ/TW.
Văn bản này do chính Tô Lâm ký ban hành ngay trước chuyến công du đến Úc và Tân Tây Lan, hai quốc gia có cộng đồng người Việt sinh sống đông đảo như một "món quà” ra mắt đầy tính toán.
Nghị quyết bao phủ nhiều lĩnh vực từ văn hóa, giáo dục, kinh tế, tôn giáo cho đến truyền thông tại chỗ. Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là sự tập trung vào giới trẻ, thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra ở nước ngoài, vốn khá nhạt nhòa về ý thức chính trị đối với Việt Nam.
Đằng sau những lời lẽ ngọt ngào về "bản sắc" và "hòa hợp" là một chiến lược thâm nhập tinh vi nhằm vô hiệu hóa các cộng đồng người Việt hải ngoại, biến các tổ chức này thành những thực thể vô hại và cắt đứt vai trò hậu phương hỗ trợ cho công cuộc đấu tranh tự do, dân chủ trong nước. Trong đó, một số thủ đoạn đã được thử nghiệm từ trước và nay chính thức hóa chúng thành chính sách trong Nghị quyết 23.
Nghị quyết được cấu trúc qua các mục cốt lõi (từ Mục 3 đến Mục 6), tập trung vào các mũi “tấn công” có chủ đích như sau:
1. Tác động và phân hóa các tổ chức cộng đồng
Chiến thuật chủ đạo là pha loãng và thay máu lực lượng thông qua hệ thống ngoại giao cơ sở. Nhà cầm quyền thiết lập và tài trợ cho các tổ chức thân cộng trá hình dưới danh nghĩa phi chính trị (như hội doanh nhân, hội sinh viên, câu lạc bộ văn thơ, câu lạc bộ lịch sử…) dòng kinh phí dồi dào giúp các tổ chức này thực hiện các sự kiện lớn, có khả năng thu hút đông kiều bào như triển lãm, hội chợ, hội thảo, hội thơ… để lấn dần không gian sinh hoạt của các đoàn thể kiều bào truyền thống vốn hoạt động bằng sự đóng góp tự nguyện.
Song song đó là việc mua chuộc, cung cấp các lợi ích kinh tế cho những người đại diện hoặc thành viên ban điều hành cộng đồng, nhằm cài cắm nhân sự, khoét sâu mâu thuẫn nội bộ trong các hội đoàn hiện có.
Khi các tổ chức hải ngoại bị cuốn vào những tranh chấp vô bổ, họ sẽ tự suy yếu và không còn năng lực vận động chính giới phương Tây hay hỗ trợ cho phong trào dân chủ quốc nội.
2. Công cụ tư pháp và hình sự hóa
Nghị quyết thúc đẩy ký kết các hiệp định tương trợ tư pháp, dẫn độ và phòng chống tội phạm với các quốc gia sở tại. Mục tiêu thực sự là nhắm vào giới hoạt động đối lập bằng cách sử dụng các bản án xét xử vắng mặt trong nước để yêu cầu dẫn độ, hoặc gán nhãn "khủng bố" cho các tổ chức chống cộng để gây áp lực buộc chính quyền bản địa giải tán họ.
3. Tấn công vào Văn hóa - Giáo dục và Kinh tế
- Văn hóa & Giáo dục: Việc "hỗ trợ dạy tiếng Việt" dưới danh nghĩa tốt đẹp như giữ gìn văn hóa, bản sắc, truyền thống dân tộc, thực chất là đưa các giáo trình đã qua kiểm duyệt của ngành tuyên giáo ra hải ngoại, nhằm tiêm nhiễm tư duy "yêu nước là yêu Chủ nghĩa Xã hội”, là “yêu Đảng" cho thế hệ trẻ, những người chưa từng trải nghiệm bản chất bất nhân, giả dối của chế độ độc tài.
- Kinh tế: Các ưu đãi đầu tư hay chính sách nhà đất là cái bẫy biến doanh nhân kiều bào thành những "con tin” tài chính. Khi đã chuyển tiền về nước, họ buộc phải im lặng trước bất công xã hội để bảo vệ tài sản. Vụ án Việt kiều Trịnh Vĩnh Bình (Hòa Lan) hoặc Trần Trường (Hoa Kỳ) cùng hàng nghìn trường hợp tương tự bị tịch thu tài sản và bỏ tù vẫn là bài học đắt giá về sự "thành tâm" của chế độ.
4. Truyền thông tại chỗ và khống chế tư tưởng
Nhà cầm quyền đẩy mạnh mua chuộc, tài trợ các kênh truyền thông sẵn có từ cá nhân hoặc tổ chức đã có tiếng nói trong cộng đồng người Việt hải ngoại, hoặc thành lập cơ sở mới ngay tại địa phương nhằm thao túng, pha loãng thông tin, chèn, lèo lái các thông tin có lợi cho nhà cầm quyền.
Điều dễ thấy nhất từ Nghị quyết 23, xuyên suốt các đề mục là hai yếu tố luôn được lặp đi lập lại nhiều lần, là khả năng tài trợ kinh phí từ nhà cầm quyền và nhắm vào giới trẻ.
Hệ lụy cốt lõi
Nghị quyết 23 đánh dấu bước chuyển chiến lược của nhà cầm quyền nhắm vào cộng đồng người Việt hải ngoại, từ kiểm soát thụ động sang thâm nhập chủ động. Hệ lụy nguy hiểm nhất là triệt tiêu hậu phương chiến lược của phong trào dân chủ trong nước. Vì lẽ, không có cuộc đấu tranh chống độc tài nào thành công nếu thiếu sự tiếp sức về tài chính, truyền thông và vận động quốc tế từ bên ngoài.
Nếu cộng đồng hải ngoại bị biến thành một thực thể trung lập, vô hại hoặc bị thao túng, lũng đoạn, những người đấu tranh quốc nội sẽ hoàn toàn rơi vào cô lập. Khi tiếng nói từ bên ngoài bị dập tắt, bộ máy độc tài sẽ dễ dàng củng cố, gia tăng khả năng đàn áp trong nước mà không gặp phải áp lực từ cộng đồng người Việt hải ngoại và dư luận quốc tế.
Để kiểm chứng sự "thành tâm" trong các tuyên bố của Tô Lâm, hãy nhìn vào thực tế sau: Đầu tháng 4/2025, trong một bài viết nhân dịp kỷ niệm 50 năm chấm dứt cuộc chiến huynh đệ tương tàn, Tô Lâm đưa ra thông điệp “hòa hợp, hòa giải dân tộc” với những lời lẽ hết sức đẹp đẽ, như:
"Chúng ta không thể viết lại lịch sử, nhưng chúng ta có thể hoạch định lại tương lai...".
Thế nhưng, chỉ độ mươi ngày sau đó, cũng chính Tô Lâm đã chủ trì một cuộc diễu binh quy mô lớn chưa từng có được tổ chức tại Sài Gòn. Thậm chí, với sự tham gia của quân đội Trung Cộng ngang nhiên bước đi ngay giữa trung tâm Sài Gòn. Như muốn khoét sâu hơn vào vết thương chia rẽ dân tộc vốn chưa từng có được một ngày hàn gắn thực tâm.
Trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc cho đến nay, dịp ấy đã là lần thứ ba quân đội phương Bắc được chính thức mời vào lãnh thổ Việt Nam, sau Trần Ích Tắc thời Trần và Lê Chiêu Thống thời Hậu Lê.
Đó là thực tế mà mỗi người dân Việt Nam cần tỉnh táo nhìn rõ để không mắc bẫy vào những lời lẽ ngọt ngào của một chế độ bất nhân, bạo tàn đang dang tay phá hoại tan hoang đất nước.
Đặng Đình Mạnh
Hoa Thịnh Đốn, ngày 30 Tháng Tám 2026



Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình