Hôm nay,  

Đọc sách trong thời đại công nghệ

15/05/202413:36:00(Xem: 2379)
10 nước có tỷ lệ người đọc sách cao nhất

Sách là kho tàng tri thức của nhân loại, giá trị sách có lẽ không cần phải dài dòng tán tụng làm gì. Sách đã đồng hành với con người từ thuở xa xưa đến giờ. Lịch sử với bao nhiêu thăng trầm đổi thay, sách cũng thế, có những thời kỳ phát triển rực rỡ nhưng cũng có những giai đoạn vô cùng thê thảm, bị cấm đoán, bị thiêu hủy. Khi người Hoa chế ra giấy và kỹ thuật in mộc bản thì sách ở phương đông đã có một thời vàng son. Người đọc sách được xem trí thức, được đề cao đến độ: “Vạn bang giai hạ phẩm/ duy hữu độc thư cao”. Rồi đến lúc Gutenberg chế ra máy in thì sách báo bắt đầu bước vào một kỷ nguyên rực rỡ, phát triển cao độ theo từng giai đoạn cải tiến và phát triển của khoa học kỹ thuật.
    Ngày nay sách đang đối diện với một thực tế vô cùng đáng buồn. Khoa học kỹ thuật nhất là kỹ thuật điện toán, IT, AI  càng phát triển thì sách càng ngày càng mất vị thế của mình. Hiện nay với kỹ thuật tân tiến, chỉ một con chíp hay một USB nhỏ xíu có thể chứa đụng nội dung của thiên kinh vạn quyển vì vậy mà tình hình in ấn, phát hành và đọc sách trở nên ảm đạm vô cùng.
    Xu thế thời đại không thể nào khác được. Thời đại hôm nay người đọc sách không còn, văn hóa đọc sách mai một, tình hình về sau thật không có ánh sáng nào le lói cuối đường hầm.
    Những sản phẩm công nghệ hiện đại như Iphone, Ipad, laptop và những mạng xã hội như: Face Book, Tweeter, Instagram… đã cuốn hút hầu hết nhân loại trên địa cầu. Mọi người chúi mũi dán mắt vào các thiết bị điện tử để ”quẹt quẹt”. Con người ta chỉ thích nghe, nhìn hay đọc những dòng ngắn ngủi, chẳng còn ai chịu đọc sách. Thậm chí có người còn nói vui: “Thời đại văn minh quẹt quẹt” . Tất cả chỉ cần quẹt quẹt ngón tay là tất cả mọi thứ bày ra sẵn. Sách báo giờ như là di sản dĩ vãng, có thể đến một lúc nào đó chỉ còn hiện diện trong viện bảo tàng chăng?
    Ngày nay người ta lười đọc sách, ấy là nói chung. Thực tế thì giữa những quốc gia và các thành phần dân chúng lại có một sực khác biệt khá lớn về chuyện đọc sách. Hiện nay ở Âu -Mỹ lượng người đọc sách vẫn còn khá nhiều. Sách được in ấn rất nhiều, được bày bán khắp nơi từ nhà sách, siêu thị, trung tâm thương mại, phi trường… nơi nào cũng thấy có bán sách và người đọc sách. Người ta đọc sách trong lúc chờ bay, trên máy bay, ngoài công viên, trong thư viện...Theo thống kê thì tỷ lệ người đọc sách ở Âu – Mỹ cao hơn các nước lạc hậu chậm tiến, mặc dù trình độ phát triển về khoa học kỹ thuật, công nghệ giải trí ở các nước Âu -Mỹ hơn hẳn các nước thuộc thế giới thứ ba.
    Tình hình in ấn sách, phát hành sách và lượng độc giả của người Việt (trong và ngoài nước) thật ảm đạm. Nếu trong nước sách in vài ngàn bản hay chừng mười ngàn bản là kể như hiện tượng lạ. Ở hải ngoại thì các tác giả tự in theo phương thức print on demand và in chừng vài mươi đến vài trăm là lớn lắm rồi. Sách in ra ở hải ngoại cũng chủ yếu để tặng cho  bạn bè cho vui chứ bán ai mua, còn như bán trên mạng Amazon, Lulu, Baner Noble Book… thì cũng chỉ lấy tiếng chứ thực tế chẳng mấy người mua. Trong nước, dân số đông cho nên tính theo tỷ lệ thì vẫn còn được một số lượng độc giả nhất định Còn số lượng người Việt hải ngoại đọc sách thì coi như zero. Nếu nhóm trí thức có trình độ học vấn và nghề nghiệp cao thì họ chỉ đọc những sách tiếng Anh có liên quan đến vấn đề chuyên môn. Giới trẻ sinh ra hoặc lớn lên ở hải ngoại thì không đọc được sách tiếng Việt. Tầng lớp lao động tay chân hay làm móng thì cả đời chẳng đụng đến sách báo. Theo thống kê của...thì tỷ lệc đọc sách của người Việt cực thấp, có thể nói gần như thấp nhất trong nhóm những nước được khảo sát. Hầu như học sinh sinh viên, giáo viên, trí thức… đều chẳng đọc sách. Đôi khi cũng có người cắc cớ hỏi: “ Âu – Mỹ văn minh hiện đại và phát triển cao độ như thế mà họ vẫn đọc sách. Người Việt không đọc sách không lẽ mức độ phát triển còn cao hơn chăng?”
    Hỏi là hỏi vậy, câu hỏi tu từ, chẳng cần trả lời nhưng ai cũng biết câu trả lời như thế nào rồi! Cứ như thế này thì chừng mươi năm nữa khi mà AI và kỹ thuật điện toán phát triển cao hơn nữa thì sách và người đọc sách có thể chỉ còn là bóng dáng hoài niệm ngày xưa.

 

– Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 0324

Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Cách đây vài năm, một trung tâm ca nhạc Việt Nam nổi tiếng vùng Little Saigon phải thu hẹp hoạt động vì kinh doanh khó khăn. Trung tâm này phải dọn văn phòng sang một mặt bằng nhỏ hơn để tiết kiệm chi phí. Một số người đi qua khu vực văn phòng cũ thấy CD, DVD ca nhạc vứt thành từng đống lớn ở phía trước để chờ đem đi đổ. Chẳng ai buồn lấy đem về nhà, dù trước đó vài năm một đĩa nhạc như vậy có thể có giá vài chục đô. Nhìn cảnh tượng đau lòng này, tôi nhớ đến một thời cách đây gần 40 năm, sau 1975 người dân trong nước Việt Nam thèm thuồng được nghe nhạc hải ngoại. Vào thời đó, chỉ có nhạc đỏ, nhạc cách mạng, nhạc ngoại quốc XHCN là được phổ biến chính thức. Người dân Miền Nam nhớ nhạc vàng, nhạc trẻ Âu Mỹ nên tìm nguồn để nghe. Nhạc vàng được nhà nước xếp vào loại văn hóa “phản động”, nhạc Âu Mỹ là “đồi trụy”, cả hai đều bị cấm. Có được một cuốn băng nhạc từ hải ngoại gởi về là một món quà tinh thần quí giá.

Một bức tranh có giá trị của họa sĩ Tây Ban Nha Joaquín Sorolla, từng được báo mất tại Sevilla, nay đã được tìm thấy sau một sự hiểu lầm hy hữu. Theo The Guardian, tác phẩm đã bị một người đàn ông vô tình mang về nhà vì nghĩ rằng đó là đồ bỏ đi. Người nhặt bức tranh là Andrés Hurtado, cư trú tại Murcia nhưng đang cùng gia đình đến Sevilla vào cuối tuần. Khi thấy bức tranh bị bỏ bên đường, ông cho rằng đây là đồ bỏ đi và chỉ chú ý đến chiếc khung mạ vàng.

Giữa lúc ‘peptide’ được tán tụng như “thuốc tiên” mới của phong trào dưỡng sinh Mỹ – từ chống lão hóa, tăng cơ đến “tối ưu hóa” tuổi thọ – tiếng nói thận trọng lại không đến từ giới ‘influencer’ mà đến từ chính các khoa học gia trong lòng FDA. Những người làm khoa học nghề nghiệp tại cơ quan dược phẩm liên bang đang kiên trì nhắc rằng phần lớn các peptide “thời trang” này chưa trải qua thử nghiệm lâm sàng đúng phương pháp, thậm chí một số bị xếp vào diện gây “nguy hiểm đáng kể”.

Một cộng đồng muốn tồn tại lâu dài không chỉ cần chợ Việt, tiệm Việt, lễ hội Việt. Cộng đồng ấy còn cần báo chí Việt, truyền hình Việt, những trang viết bằng tiếng Việt để ghi lại mình là ai, đã đi qua điều gì, và muốn để lại điều gì cho con cháu.

Trong căn bếp thử nghiệm của Believer Meats, mùi gà áp chảo bốc lên rất quen. Chỉ khác một điều: miếng gà ấy không đến từ trang trại hay lò mổ. Nó được nuôi lớn từ tế bào. Một số doanh nhân, khoa học gia và nhà đầu tư tin rằng trong tương lai, một phần thịt trên thế giới có thể được làm theo cách này: không cần nuôi con vật cho lớn, không cần giết mổ, nhưng vẫn có miếng thịt giống thứ người ta quen ăn. Hơn 150 công ty non trẻ đang theo đuổi mục tiêu ấy, với hy vọng dùng sinh học tế bào để giảm bớt gánh nặng môi sinh do nhu cầu ăn thịt ngày càng tăng. Yaakov Nahmias, người sáng lập Believer Meats, nói con người gần như “nghiện” thịt. Thịt gắn với tiến hóa, văn hóa, bữa cơm, tiệc tùng, ký ức. Nhưng trong nhiều thế hệ, nhân loại chỉ lo làm sao có thật nhiều thịt, ít khi tính đủ cái giá đất đai, nước, thức ăn chăn nuôi và khí thải phải trả.

Khoảng 20 triệu người Mỹ đang sống trong nhà lắp ghép (manufactured homes) – loại nhà làm sẵn trong nhà máy rồi đưa tới lắp đặt tại chỗ, thường nằm trong các khu nhà di động ở vùng ven và nông thôn. Dù quen gọi là “mobile home” hay “trailer”, phần lớn những căn nhà này thực ra không “di động”: chi phí tháo dỡ, vận chuyển và lắp lại rất cao, nên chủ nhà hầu như gắn chặt với mảnh đất nơi nhà được đặt xuống. Thông thường, người dân sở hữu căn nhà nhưng thuê phần đất bên dưới từ chủ khu; đôi khi họ cho người khác thuê lại căn nhà, nhưng vẫn đều đặn trả tiền thuê đất.

Nếu sống ở San Francisco, người ta có thể đã quen với cảnh một chiếc taxi không người lái lướt qua đường. Nhưng tại Milton Keynes, một thành phố nằm giữa Oxford và Cambridge, nổi tiếng vì có rất nhiều bùng binh, tương lai lại hiện ra dưới một hình thức khác: những chiếc robot nhỏ chạy trên lề đường, đem thức ăn và hàng tạp hóa đến tận nhà.

Có những dòng sông tưởng như sinh ra để chỉ chảy qua đồng ruộng, qua bãi cát mịn, những bãi bồi lặng lẽ, hay lượn qua những lũy tre làng êm ấm. Nhưng cũng có những dòng sông, không hiểu vì sao, lại được lịch sử chọn làm ranh giới, chảy qua cả số phận của một dân tộc – để chia đôi hai miền, chia đôi phận người. Từ sông Gianh của thế kỷ xa xưa, nơi hai miền Đàng Trong – Đàng Ngoài, của Chúa Trịnh Chúa Nguyễn, đứng nhìn nhau qua màn sương lịch sử, đến sông Bến Hải của thế kỷ gần hơn, nơi bên kia cầu Hiền Lương từng run rẩy trong tiếng loa phóng thanh và những ánh mắt thù nghịch với mã tấu búa liềm, và bên này cầu với ấm no hạnh phúc, giáo dục nhân bản và tự do xã hội. Hai dòng nước ấy, cách nhau hàng trăm năm, lại cùng mang một nỗi đau: nỗi đau của một đất nước bị chia đôi như một nhát chém vào tim. Là nỗi đau của những con người bị buộc phải đứng ở hai bờ, nhìn nhau mà không thể bước đến cầm tay nhau.

Những câu chuyện về cây đàn guitar từ trời Âu Mỹ cho đến mảnh đất Việt Nam hình cong chữ S tưởng như kể không bao giờ hết, càng tôn vinh thêm tính nhân dân của cây đàn huyền thoại này…

Đi qua cổng an ninh phi trường tưởng như là một việc quen tay: tháo giày, lấy máy điện toán ra khỏi túi, bỏ chai nước, trình túi chất lỏng trong bao nhựa trong. Nhưng những luật tưởng như “ở đâu cũng vậy” thật ra không hề giống nhau giữa các quốc gia, thậm chí giữa các phi trường trong cùng một nước. Tại Hoa Kỳ, Cơ Quan An Ninh Vận Tải (TSA) đặt ra các luật lệ an ninh phi trường. Nhưng theo các chuyên viên du lịch, nhiều hành khách thường lầm tưởng luật của TSA có giá trị ở mọi nơi. Khi ra ngoại quốc, những ưu tiên quen thuộc như 'TSA PreCheck', hoặc cách qua cổng an ninh tại phi trường Mỹ, không nhất thiết được áp dụng.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.